и. д. от буоһат = оплодотворение, осеменение; искусственнай буоһатыы с.-х. искусственное осеменение; ср. саптарыы .

и. д. от ууһат = 1) размножение; выращивание; боруода сүөһүнү ууһатыы выращивание породистого скота; 2) оплодотворение, осеменение; искусственнай ууһатыы искусственное осеменение.

аат. Буос буолуу, ууланыы (сүөһү, кыыл, үүнээйи тустарынан). ☉ Оплодотворение (о скоте, животных, растениях)
Эбии аһылык бэриллибэтиттэн подсос ынахтара саас олус ыраллар, онон сибээстээн буоһааһыннара хойутуур. ПНИ ИС
Сиэмэлиир пууннар ирдэбилгэ эппиэттээбэттэр. Сайылыктарга, аһаҕас халлаан анныгар сиэмэлиир түбэлтэлэр эмиэ тахсаллар. Түмүгэр, буоһааһын бырыһыана олус намтыыр. «Кыым»
Ол икки килиэккэ — куоппас килиэккэтин сымыыт килиэккэтин кытта хардарыта холбоһууларын буоһааһын дэнэр. КВА Б

1. саптар диэнтэн хай. аата. Бүппүт үлэлэр ороскуоттарын саптарыы былаанын кыайан толорботубут. Тумарча
2. т.-х. Төрүүр сүөһүгэ, кыылга атыырын ыытан буоһаттарыы. ☉ Оплодотворение животных, случка. Ынаҕы саптарыы. Ийэ саһылы саптарыы
   □ Куруолуктары саптарыыга уруулууларын учуоттаныллыахтаах. ДьСИи
   ◊ Сииги саптарыы т.-х., көр сиик I. Сииги саптарыы үлэтэ куолутугар эрэ ыытыллар