см. орулуос .

сущ
(м. р.)
орулуос

м. зоол. орулуос; # ходить (или выступать) гоголем чоноҥноо, киэбирэ тутун.

алҕат диэнтэн дьаһ
туһ. Орулуос кус сымыытын саҕа Айыы хаан аймаҕын Алгыстаах аһыттан Араҕас илгэтин Алҕаттаран аҕаллым. П. Ойуунускай
Былыргы баай саха ойуунунан алҕаттаран, оҕолоноору, дьиэтигэр оҕо уйатын оҥорторбут. Багдарыын Сүлбэ

сыһ. Олус түргэнник, дьулусханнык, салгын киһиэхэ биллэр гына (айаннаа). ☉ Очень быстро, стремительно (ехать, скакать)
Ат сылгы аргыардаахтык айаннаата, Күн киһитин Көмүс чуор кулгааҕа Орулуос кынатын тыаһыныы Орулаан, куһууран истэ. С. Васильев

арый диэнтэн төхт
көрүҥ. Орулуос көҥүлүм абынан Олох ааннарын арыйтыыбын, Үөрүүм, хомойуум ырыаларын Үрүҥ туллуктуу үөрдүүбүн. С. Данилов
Арыылаах алтан от бөлөҕүн Алааска, сыһыыга уруйдаа. Тылла илик дөлүһүөн төбөтүн Тыыппакка ааттаһан арыйтаа. П. Тобуруокап

аат., зоол. Үөл кус арааһа: чөркөйдөөҕөр улахан, улуннар аймахтарыгар киирсэр кус. ☉ Луток (вид утки)
Кураанах кус ааһан эрэр кэмэ, билигин үөл кус — умсаах, орулуос, биргинэх киириэхтээх. «ХС»
Урут эмиэ бу куорат аата суруллубут биһилэҕин биргинэхтэн булбуттар этэ. «ББ»

аат. Хаппыт көҥдөй мас. ☉ Сухое дерево с большим дуплом
Алааһыгым саҕатыгар кубарыһан тураахтыыллар, Алдьархайын абатыйар Муҥур мастар — муҥурааттар, Куоҥалааннар-кумалааннар. Л. Попов. Улун уонна орулуос тыаҕа мас куоҥалааныгар сымыыттыыллар. Я. Семенов

туохт. Буруонан ыыһан, хараардылын. ☉ Коптиться, быть закопчённым
[Саа] туоһунан тордууламмыт. ПЭК СЯЯ
Үгүс тылым дорҕоон, Орулуос куһум долуотунан Тордууланан тупсубут Тостубаттай ох курдук Тонолуйбат туску буолан, …… Сүрэххэр-быаргар иҥнин диэн Үҥэн-сүктэн Сүгүрүйэн эрэбин. С. Зверев

көр орулуос
Алаастарбыт күөллэрэ, Атыыр арылыас Аламай уу хараҕынан Арыйа тарпыт курдук, Арылыйа чаҕылыһан хааллылар. Саха фольк. Күөх хонууларга күргүөмүнэн көччөх оҕотунуу көрүлээтилэр, арылыас оҕотунуу дайдылар. Суорун Омоллоон
[Кыыспыт] Кулгааҕын тыаһа Куһугураччы көтөр Арылыас кус кынатын курдук, Куугунаан хаалла. П. Ядрихинскай