старый, отсталый; хаалбыт ньымаларынан улэлиир он работает старыми методами, он работает по старинке.

прил. I. (отсталый) сайдыбатах, ситэ илик, мөлтөх; 2. (малообразованный) сайдыыта суох, билиитэ суох; 3. (недостаточно раскрытый) сайыннарыллы-батах, ситэ арыллыбатах (хол. аргументация).

1) пережиток || пережиточный; отсталый; эргэ олох хаалынньаҥнара пережитки старого; хаалынньаҥ быһыылар пережиточные явления; хаалынньаҥ өй-санаа отсталое сознание; 2) оставшиеся в живых члены семьи; семья умершего.

1) низкий, невысокий; намыһах остуол низкий стол; намыһах уҥуохтаах киһи человек невысокого роста; 2) перен. низкий; отсталый; намыһах культура низкая культура; 3) перен. неглубокий; намыһах билии неглубокие знания.

даҕ. Атыттартан тугунан эмэ хаалан иһэр. ☉ Отстающий от кого-чего-л. в чём-л., отсталый. Ойуун итэҕэлэ, син биир атын итэҕэллэр курдук, инники сайдыыны утарар хаалыылаах өйү-санааны тарҕатар
Саха фольк. Баартыйа оройкуома уопуттаах хомуньууһу хаалыылаах нэһилиэги өрө көтөхтөрө ыыппыта. И. Никифоров
Өктөөп өрөбөлүүссүйэтин иннинэ Саха сирэ олус хаалыылаах дойду ахсааныгар киирсэрэ. КНЗ ОТК

1. аат. Түргэнник өйдүү охсубат, сыппах өйдөөх; аҥала, акаары, түҥкэтэх киһи. ☉ Умственно отсталый; тупой; тупица, недоумок, глупец
   «Ааргы, эн өйдүөҥ баара дуо!» — диэн сапсыйан баран, оҕонньор тэскилээн биэрэрэ. Н. Якутскай
   Өйдөөх аҕа таммаҕынан Мунньан муспут уутун Ааргы уола солуурунан Баһан тоҕуо олорчутун. Айталын
   Баҕар биир эмэ мэник тыллаах түбэһэн эргэ бааһы хатыынан аала сылдьыа. Ааргыны кытта аахсымаар. С. Федотов
2. Аҥала, акаары киһи быһыытыгар дьүөрэлээх быһыы, акаарытык быһыыланыы. ☉ Поступок, соответствующий глупым, тупым, ограниченным людям; глупый поступок
   Чэ, кэбис, доҕоттоор, тохтооҥ. Туох ааргы кэпсэтиитэй? Кэлин быһаарсаарыҥ. А. Федоров. «Тоҕо» диэн ыйытыыта ааргытын өйдөөн, Оҕотоойоп сэмэлэнэ санаата. Софр. Данилов. Ааптар үөрэхтээх дьоннору үгэргээн, санааларын сатаан саҥарбат, ааргы дьон оҥортоон, көрдөрбүт. И. Бочкарев

1. даҕ. Тугу эмэ оҥорорун кэмигэр оҥорбот, быһаарыыта суох, аармаар. ☉ Нерешительный, вялый, туповатый
   Кырдьыга да мин бэрпинэн, эн эрэйдээх, аҥала, акаары киһи, бу мас балаҕаны, ити аҕыйах сүөһүнү бас билэн олороохтуугун буолбат дуо? Амма Аччыгыйа
   Мин тыа куһаҕан, аҥала оҕонньоро билбэтим, өйдүөбэтим быһыытынан, соһуйан, уолуйан хаалан сыыһатык туттуммуппун. Н. Неустроев
   Аҥала дьон харахтарын баайар, өйдөрүн сүүйэр аптаах тыллаах буоллаҕа диэн бүтэйдии сэрэйэрэ. Болот Боотур. 2.аат суолт., сөбүлээб. Түргэнник толкуйдуу, өйдүү охсон быстыбат, өйүнэн мөлтөх киһи. ☉ Плохо, медленно соображающий, умственно отсталый человек, тупица
   Оҕо эрдэҕинэ миигиннээҕэр быдан акаары, аҥала этэ. Суорун Омоллоон
   Тас көрүҥүнэн аҥала курдук буолан баран, син бэйэтин туһугар онуманы өйдүүр, билэр. А. Софронов

1. сыһ. Урукку курдук, уруккуттан уларыйбакка. ☉ Как прежде, по-прежнему, по-старому
   Хаан кылгас тылын кэнниттэн, төтөлө суоҕунан аатырбыт Хасар ойон турда: «Аны уруккулуу олорор сатаммат». Н. Лугинов
   Үчүгэйиэн, дойдум тыала Сүрэхпин угуттуура, Умнуллубут ырыа тыла Уруккулуу сатарыыра. С. Данилов
   Кини кэлэктиип суолтатын уруккулуу өйдүү сылдьар. В. Яковлев
2. даҕ. суолт. Билиҥҥи кэм ирдэбилигэр сөп түбэспэт, хаалыылаах (хол., олох). ☉ Не отвечающий требованиям современной эпохи, отсталый (напр., о жизни)
   Дьаһаллаах талыыта, Көрүүлээх үтүөтэ, Истиилээх бэрдэ, Былыргылыы быһыылаах, Уруккулуу олохтоох, Эрдэтээҥҥилии идэлээх. Өксөкүлээх Өлөксөй
   Кэйээр олоҕун аймаабыт, уруккулуу олоҕу өрө-таҥнары туппут хамсааһыннары өйөөһүн, сүнньүнэн, көҥүлү хайдах өйдүүрүттэн тутулуктаммытын билигин дьэ өйдөөтө. Н. Лугинов

с. 1. өйдөбүл; понятие стоимости стоимость өйдөбүлэ; 2. (представление) өйдөбүл, билии.өйдөөһүн; иметь понятие о чём-л. туох эмэ туһунан өйдөбүллээх буол; 3. понятия мн. (уровень понимания) өйдөбүллэр; отсталые понятия хаалбыт өйдөбүллэр.

1. даҕ., сирэн. Кырдьан эбэтэр ыран-дьүдьэйэн күүһэ-сэниэтэ бараммыт, дьүдьэх, мөлтөх. ☉ Дошедший до физической дряхлости, слабости в результате старости или истощения, дряхлый, изнуренный. Бөөхүллэ ат. Бөөхүллэ сүөһү
   □ Ама кини бэйэлээх …… бырда быстан оһолломмутун иһин, кырдьаҕас бөөхүллэ оҕонньорго өлөртөрүө дуо? «ХС»
   Кини …… саабылатын өрө тутан, атын үҥкүүлэтэ сылдьыан баҕарбыта да, ырбыт бөөхүллэ ат ону сатаабат этэ. Эрилик Эристиин
   △ Хаалыылаах, мөлтөх, кыаҕа суох. ☉ Отсталый, маломощный (напр., о предприятии)
   Сэрэн эрэ! Эн урукку бөөхүллэ холкуос дьонунуун кэпсэппэккин, оройуон биир күүстээх, кэскиллээх холкуоһун дьонун кытта кэпсэтэҕин. Софр. Данилов
2. аат суолт. Кырдьан эбэтэр ырандьүдьэйэн күүһэ-сэниэтэ бараммыт туох эмэ. ☉ Кто-л. дряхлый или изнуренный от старости или истощения
   Бу эн бөөхүллэҕинэн хаһан биэс биэрэстэни моҥоору, сатыы урут ыстаммыттара сөп. «ХС»
   [Вильгельм саллаат:] Биһиги эбии күүһү ыллыбыт, ол гынан баран кинилэр сэриилэһэр дьоҕурдара суох, бөөхүллэлэр. В. Протодьяконов