сабырый I диэнтэн хай
аата. Тэҥ соҕус көрсүһүү биһиги киһибит очукуонан сабырыйыытынан түмүктэнэр. «Кыым»

көр сабырыйтар
Арыгыга Өйбүн сүүйтэриэм, Санаабын сабырыттарыам, — диэбэт этим. А. Софронов
Кини икки көрсүһүүгэ [тустан] очукуонан эрэ сабырыттарбыта. ССТ

туохт.
1. Харчынан ыстараапта олохтоо, төлөт. ☉ Установить, взимать штраф, штрафовать
Ыстарааптаары аакта оҥорон бардылар. Суорун Омоллоон
Бэркэ гыннар, гражданскай дьыала тэрийэн, кыратык ыстарааптыахтара. С. Юмшанов
Ханнык эрэ суоппары түргэнник сүүрдэн иһэрин иһин ыстарааптаабыттар. ФВН КК
2. кэпс. Күрэхтэһээччи сыыстаҕына, ирдэбил быһыытынан миэрэтэ олохтоо. ☉ Применять наказание за нарушение правил игры, штрафовать
Утарылаһааччыҥ сиирин көрбөккө хаамтаҕына, дуобатын ыстарааптаан ылбаккын. КМЕ ДХА
◊ Ыстарааптыыр очукуо успуорт. — күрэхтэһээччи таһаарбыт алҕаһын иһин очукуо туттан көҕүрэтии. ☉ Штрафное очко (в каких-л. соревнованиях)
Түөрт уон икки ыйааһыҥҥа оҕолоро суох буоллаҕына, ыстарааптыыр очукуо ылаллар. И. Сысолятин

аат., хаарты. Икки-үс киһи үстүү хаартынан оонньуур сүүйсүүлээх хаарты оонньуутун көрүҥэ. ☉ Название карточной игры «в три листика» (играют два-три человека, имея по три карты каждый). Сэргэйдээх киэһэ аайы хаартылыыллар. Ордук сөбүлээн баарыһы, очукуону, көйдүнү оонньууллар

аат. Туох эмэ хаамыытын (хол., спортивнай оонньуу) кэпсээн, быһааран биэрэр, ырытар киһи. ☉ Комментатор
Боксуордар тэбистэҥҥэ эрийсэр курдуктар. Ол эрээри кэмэнтээтэр этэрин иһиттэххэ, син балачча соҕустук очукуонан баһыйаллар эбит. Н. Лугинов
Теле-араадьыйа кэмэнтээтэрдэргэ анал оҥоһуулаах …… кэбиинэлэр оҥоһулуннулар. «ХС»

чорбой 3 диэнтэн хай
аата. Тэҥ баайыылаах бөҕөстөргө хара ааныттан үс очукуонан чорбойуу — бу элбэх. «ХС»
Этээптэн этээп аайы хамаандалар илин-кэлин түсүһүүлэрэ, күүстээхтэр улам сааһылаһан инники чорбойуулара дьэҥкэрэн истэ. «Кыым»

чорбой диэнтэн көстө түһүү. Миитэрэй сырсан иһэр дьонун биир ойуунан чорбос гыммыт. Саха сэһ
1977
Хапсыһыы бүтэрэ олох чугаһаабытын кэннэ Николай киһитин охторон, төбөтүн оройунан эргитэр. Очукуонан чорбос гына түһэр! «Кыым»

сыһ. Тыҥааһыннаахтык, күүрүүлээхтик. ☉ Очень напряжённо, остро, тяжело
Тустуу бэрт эрийсиилээхтик барбыта, хайабыт да ылбат-биэрбэт икки ардынан сырыттыбыт. СМН ТС
Сүлүөккэ күрэхтэһии бэрт эрийсиилээхтик, хатыһыылаахтык барар, очукуо иһин киирсии сытыырхайар. «Чолбон»
Бары дуоскаларга көрсүһүүлэр олус тыҥааһыннаахтык, эрийсиилээхтик бардылар. «Кыым»

1. кэпс. хортуоппуй диэн курдук. ☉ Картошка, картофель
   Дьахтар кэлэр. Куукунаҕа Хортуоска хастыыр, хаппыыста кырбыыр. Баал Хабырыыс
2. кэпс. Оонньууга, күрэххэ кыайтарыы очукуотун ахсаана, нуулга тэҥ. ☉ Единица счёта, равная нулю, для обозначения проигрыша в спортивных состязаниях, играх
   Чөмпүйэнээт табылыыссатын көрдөххө икки аҥыы хартыына көстө түһэр. Бастакы бөлөххө — инники иһээччилэр. Оттон иккис бөлөххө — наар кэриэтэ «хортуоскалаахтар». «Кыым»

сыһ.
1. Итэҕэтиилээхтик, ылыннарыылаахтык. ☉ Убедительно, веско
[Кулаковскай] киһи өйүгэр түһэрдик, астыктык уонна бэйэтэ өрө көтөҕүллэн үөрэтэрэ. Суорун Омоллоон
Кинилэр Киргизия сүүмэрдэммит хамаандатын нуул үскэ очукуонан астыктык хоппуттара. И. Федосеев
Дуобакка уон алта киһи күөн көрсүбүтүттэн спорт маастара В. Жирков астыктык бастаата. «Кыым»
2. Дьоһуннук, дуоспуруннаахтык; киһи дуоһуйар гына. ☉ Достойно, серьезно; с удовольствием
Сорох уон да сыл олорбутун иһин, эн биһикки курдук, баҕар, астыктык олорон аастым дии саныа суоҕа. Н. Заболоцкай
Мылахов сөптөөх эппиэти биэрэн, кылгас моонньун ньыкыччы туттан, астыктык лиһигирэччи күлэн кэбистэ. Н. Лугинов