аат., кэпс. Иһит; суумка. ☉ Посуда; сума
Хотукаа, ыл мааны хоноһоҕо эт хоторон биэриэҕи, туох эмэ оҥойордо аҕал. Болот Боотур
Туох эмэ оҥойор баар дуо? Бу кэһиибин уган илдьиэм этэ дии. А. Сыромятникова
Уу кэллэр эрэ бу туох баар оҥойорбутугар барытыгар уу ылабыт. «Кыым»

дьүһ. туохт. Төгүрүктүҥү дьөлөҕөстөөх буол; төгүрүктүҥү дьөлөҕөстөөх курдук көһүн. ☉ Зиять (о круглой дыре)
Ыт холлороонун курдук холлороон аартык оҥойон көһүннэ. Ньургун Боотур
Миитэрэй дьөлө көтөн киирбит сирэ оҥойон турарын Дьөгүөрдээн саба тардан кэбистэ. Амма Аччыгыйа
♦ Айаҕа оҥойор (хараарар, кытарар) — көр айах I
Дьон айахтара кытара түстэ: «Барсукову куолаһын быһыахха!» — диэн. Н. Якутскай
Күтэр Уйбаан буоллаҕына, бурдугу ыйытыыта суох бараабыт моҕотойдору, күтэрдэри үҥсэн, айаҕа хараара турда. Н. Заболоцкай
Оҕо сылайда, «лах» гына олордо — Онтон ытаан айаҕа оҥойдо. С. Тарасов. Онно оҥойбут (оҥойон хаалбыт) — барбыт, суох буолбут, куоппут, күрээбит; урукку баар сиргэр суох буол. ☉ Бесследно исчезать, пропадать; не оказываться на своём прежнем месте
Онтон олоҥхоһут онно оҥойон хаалбыта биллибитэ. Күннүк Уурастыырап
Ити курдук кэпсэтэ тураммыт иккиһин эргиллэн көрбүппүтүгэр Миитэрэйбит онно эрэ оҥойон хаалбыт этэ. ССХУо. Оҥой айах түөлбэ. – инники тииһэ суох киһи. ☉ Тот, у кого не хватает нескольких передних зубов. Оҥойор айах – соҕотох бэйэҥ тыыннаах буолар, айаххын ииттэр аһыыр аһыҥ. ☉ Минимум пищи, которым можно прокормиться
Бу эмээхсинниин, өлүөхпүтүгэр диэри биирдии оҥойор айахпытыгар аһыыр баайдаахпыт, онтон ордук биһиэхэ туох нааданый? Н. Якутскай
Оҥойор айахтарын ииттээри эмис соболоох, өлгөм оттоох ниэҥ кэлэмэн эбэни булбуттара дуу? И. Гоголев
Оҥойор айаххар да тото-хана аһаабакка олороҥҥун, дөксө атыылаһардааххын баҕастааххын. Р. Кулаковскай. Оҥойо уол — уолан оҥхойон хаал, түгэҕэр түһэн хаал (харах эбэтэр күөл тустарынан этэргэ). ☉ Убывать, высыхать (об озере); западать (о глазах больного)
[Кыыс Кыскыйдаан:] Икки чоҥойор хараҕым Иккиэн сүллүгэс үүтүн курдук Оҥойо уоллахтарына — Оччоҕо эрэ куотуоҕа. П. Ойуунускай
Улуу күөллэрэ ортолорунан тобулута ыстанан, омурт да уу оппокко, оҥойо уолбуттар. Күннүк Уурастыырап
Уот Курааҥҥа …… арыылаах улуу эбэ, оҥойо уолан, дьэбин дүөрэ от саба үүнэн турбута. П. Тулааһынап
◊ Оҥойор уолук — киһи хомурҕанын уҥуохтара түөһүн үөһээ өттүнэн сыста (тиксэ) сыһар сирдэрэ. ☉ Ямочка на шее над грудной костью (между ключицами), ярёмная ямка
Оҥойор уолугун үүтүгэр Олорор оҕо саҕа Икки сиикэй эт бэргэ мэҥнээх …… Улуутуйар улуу Суорун. П. Ойуунускай
Мин сиэгэн оҥойор уолугун кыҥаан баран, бинтиэпкэм элбэрээгин төлө тартым. Т. Сметанин
Оҥойор уолукпун, Түллэр түөспүн, Сыалыгар ылаат, Кыҥаан, кыҥаан ыппыта Фашист саллаата. «ХС»
ср. монг. онгойх ‘отворяться, вскрываться’

оҥой-саҥай көр – ол-бу диэки көр (үксүгэр кыбыстан). ☉ Озираться (смущённо)
«Ыларов хайыай, дьыала оҥоруо дуо?» – Аркадий буруйдаммыт оҕолуу оҥой-соҥой көрөн олорбута. Р. Баҕатаайыскай

туохт. Тугунан эмэ итэҕэстий. ☉ Терпеть убыток
[Лөгөнтөй:] Аата, күтүр санаата буолан, бу биир эмээхсин оҥойор айаҕар хоронон, уолан оҥойон-чоҥойон бараары, үүрэ турара баар ээ. Р. Кулаковскай
Баһылай оҕонньор, биир куһуок тары биэрдэҕинэ, онон оҥойон-чоҥойон барыа суох этэ дии санаабыт. МНН

1) иметь глубокое округлённое маленькое отверстие; 2) перен. терпеть убыток; итинэн оҥойон-чоҥойон барыам суоҕа от этого я не обеднею, это не будет для меня большим убытком.

образн. зиять (о круглой дыре); иннибитигэр дириҥ иин оҥойон көһүннэ впереди зияла яма; истиэнэҕэ үүт оҥойон көстөр в стене зияла (сквозная) дыра.

v. to become open, be opened; оҥот= v. to open