аат. Миин иһэргэ сөптөөх оҥхоҕор түгэхтээх нэлэгэр таас иһит. ☉ Тарелка
Оҕонньор мас тэриэлкэҕэ ас уура охсон биэрэр. Амма Аччыгыйа
Ыалдьыттарыгар тус-туспа тэриэлкэҕэ миин кутуталаата. Т. Сметанин
Үөрэ мииниттэн ордон оһоххо турарын тэриэлкэҕэ толору баһан биэрдэ. «ХС»

даҕ.
1. Томтоҕор ньуурдаах, лоппойон көстөр (киһи сүүһүн этэргэ). ☉ Выпуклый из-за высоких надбровных дуг (лоб)
Хабырыыс үрдүк эмпэрэлээх сүүһүн мырчыһыннарда. Эрилик Эристиин
Өйдөөн көрдөххө, эмпэрэлээх кэтит сүүһүн кэрдиистэрэ, уоһун уонна халтаһатын тула мустубут ойуу-бичик мыччырыттаҕастара ааспыт уһун олоҕо чэпчэкитэ суоҕун туһунан санаталлар. Л. Габышев
Эмпэрэлээх сүүстээх, киэҥ харахтаах хара бараан Митя Попов диэн уол арахпат буолбута. П. Степанов
2. Тимирчи олорор, оҥхоҕор быһыылаах (киһи хараҕын туһунан). ☉ Глубоко посаженные, запавшие (о глазах)
Эмпэрэлээх хараҕа, эбирдээх түөһэ барыта көстөргө дылы. Амма Аччыгыйа
Дириҥ эмпэрэлээх харахтара Юра төбөтүгэр хатанан ылаллар. А. Фёдоров
Кини эмпэрэлээх хаһылыттыбыт бороҥ хараҕа, киһини таба көрбөккө, сүүрэлии сылдьар. Н. Островскай (тылб.)

1. таммах диэн курдук. [Чокуурап:] Билээгэм тэһэ ытыллыбыт, биир да хааппыла уу хаалбатах. И. Гоголев
   Угун оҥхоҕоругар икки-үс хааппыла испиири таммалатыллар, дьааһыгы ичигэс сиргэ ууруллар, оччоҕуна помудуор олус түргэнник кытарар. ФНС ОАҮүС
   Хас да хааппыла лимон суогун моркуоп сүмэһинигэр таммалатыллар уонна эбири эмтииргэ туттуллар. ПАЕ МСТ
2. эмп., кэпс. Таммаҕынан ааҕан иһиллэр биитэр харахха, кулгаахха кутуллар убаҕас эмп. ☉ Жидкое лекарственное средство для внутреннего или наружного применения, дозируемое каплями
   Нөнүөһэ оҕонньору көрөр, бороһуок, хааппыла иһэрдэр. С. Ефремов
   Быраас кэлэн көрөн-истэн баран, эмп иһэрдэн, харахпар хааппыла кутан барда. Кэпсээннэр
   Кулгаахха хааппыланы кутуох иннинэ, эмтээх иһити сылаас ууга уган ититэ түһүллэр. Дьиэ к.
   ♦ Муораҕа хааппыла кэпс. — дуона суох, төрүт аҕыйах (ахсааннаах). ☉ соотв. капля в море
   Аҕыйах тыһыынча биһиги холбутугар муораҕа хааппыла диэн турдахтарына туох диэҥий? Н. Лугинов
   Хааппыла хаан хаалыар диэри — <биир> таммах хаан хаалыар диэри диэн курдук (көр таммах). Мин үлэһит бааһынай былааһын иһин хааппыла хааным хаалыар диэри охсуһуом. Далан
   Аҕа дойдубутун ньиэмэс халабырдьыттарыттан көмүскүүр туһугар хааппыла хааммыт хаалыар диэри охсуһуохпут. И. Петров
   ◊ Хааппыла да саҕа — кып-кыра даҕаны (мэлдьэх. этиигэ тут-лар). ☉ Ни капельки (употр. в отриц. предл.)
   Оҕоҕунаан сэрии силлиэтин туманыгар сүтэрсибиккитигэр эн хааппыла да саҕа буруйуҥ суох. П. Аввакумов
   Александр аҕатыттан туох атыннааҕый, хааппыла да саҕа атына суох. П. Филиппов
   Бористыын кыыһырсыбыккытыгар оскуола уонна мин хааппыла да саҕа буруйбут суох. Т. Находкина

1. даҕ. Тулатынааҕар намыһахтык сытар кыра төгүрүк быһыылаах (хол., көлүччэ). ☉ Небольшой, округлой формы и находящийся ниже окружения (напр., об озере)
   Икки улуу алаас икки ардыгар, тыа быыһынааҕы чоҥолох толооннорго, быллаардар быыстарыгар уонча дьадаҥы ыаллар бытарыһан олороллор. Амма Аччыгыйа
   [Кини] сир ойуур ортотугар баар чабычахха куппут курдук чоҥолох көлүччэҕэ кэлэн тохтоон ылла. ПИ КТ
   Үрэх чоҥолох элгээнин будулуйбут уутуттан тахсыбакка сөтүөлүүбүт. Г. Колесов
2. аат суолт.
3. түөлбэ. Дириҥ уулаах кыра төгүрүк көлүйэ. ☉ Маленькое глубокое озеро округлой формы
   Тордохтоох дьэс солуурчаҕын Тоҥолохтонон киирэн, Чоҥолох тымныы уутун Тобугар диэри кэһэн, Тохтубат эрэ гына Тобус-толору баһар. П. Тобуруокап
4. эргэр. Мастан хаһан оҥоһуллар кыра оҥхоҕор иһит. ☉ Маленькая глубокая деревянная чаша
   Былыргы саха уустара …… мас чорооннору, кытыйалары, чоҥолохтору …… ойуулаан-бичиктээн оҥортуур этилэр. ПСН УТС
   Мас кытыйалары, чоҥолохтору төгүрүк олохтоох гына …… оҥороллор. ПСН УТС
   ◊ Чоҥолох алаас көр алаас
   Мин эмиэ дьоҕус, чоҥолох алаас куулатыгар төрөөбүтүм. Сэмээр Баһылай
   Чоҥолох алаастар икки ардыларынааҕы хордоҕой устун нөҥүө алаас атаҕар түстүбүт. С. Федотов
   Намыһах ойуурдаах, чоҥолох алаастардаах тайҕа тыа хам тоҥон турара. В. Титов