шахм. пешка; биэскэнэн түс = ходить пешкой.

пехота || пехотный; пехота офицера пехотный офицер; пехотаҕа сулууспалаа служить в пехоте. пехотинец пехотинец. пешка шах. пешка || пешечный; пешка атааката пешечная атака; пешканы сиэртибэлээ = жертвовать пешку.

прил. ааһар, курдары ааһар; проходная комната ааһар хос; # проходная будка киирэр будка; проходная пешка (или шашка) тахсар пешка (дуобат).

I уст. пешка (при игре в шашки).
II диал. капризный (о ребёнке).

шахм. получать ферзя за пешку.

кубулуй диэнтэн хай
аата. Говордарга үгүс бүтэйдэр мурун дорҕоонноругар кубулуйуулара баар буолар. ВМС СДО
Табахтааһын, арыгылааһын, кэмэ-кээмэйэ суох аһааһын кэмэлдьигэ кубулуйуута …… доруобуйаны айгыратар. ППА БЭХКК
Пешка кубулуйуутугар кини оннугар үксүн саамай күүстээх фигураны — ферзэни туруораллар. ПВН СБК

аат., саахымат. С а ахы мат оонньуутугар ферзэни аннынан күүс тээх лаппаҕар быһыылаах бөгүүрэ. ☉ Ладья
Ладьыйа пешката сэттис сытыары кэккэҕэ тиийдэҕинэ, пешкалаах оонньооччу куруутун сүүйэр. КА СОоО II-III
Бары атын фигуралар курдук, ладьыйа атын оҥнөөх фигураны эрэ сиэн сөп. ПВН СБК

туохт. Тугу эмэ кыыһыр быттыы тыастаахтык охсуолаа. ☉ Про изводить резкий сильный стук, сильно и резко стучать по чему-л.
Ыам ыйыгар өһүөннээн хаар түһэн үллүктүүр; ардыгар тыалыран, дьиэ түннүгүн сабыытын таһыйан лаһырҕатар. М. Д оҕордуурап. Люк сотору кыһыйан-абаран барар, инньэ гынан пешкаларын хаамтарарыгар сүрдээх үлүгэрдик лаһырҕатар. А. Беляев (тылб.)

1. прич. от сдвоить; 2. прил. хоһуламмыт, хоһуласпыт; сдвоенные пешки шахм. хоһуласпыт пешкалар.

аат.
1. Сэрии кэмигэр утарыта сэриилэһэр өрүттэртэн биирдэстэрэ биирдэстэригэр дьулурҕатык саба түһүүтэ. ☉ Атака
Биһиги туран атаакаҕа сүүрэн барбыппытын мин бэркэ өйдүүбүн. Суорун Омоллоон
Өлүү түбэлтэлээх, икки өттүттэн утарыта атаака буола түһэр. Эрилик Эристиин
Атаакаҕа киирии олус ыар. Өстөөх аны хаарга боҕутуннаран сиир үгэстэннэ. Д. Кустуров
2. көсп. Түргэн уонна сорунуулаах саба түһүү (оонньууга, күрэхтэһиигэ уо. д. а.). ☉ Быстрое и решительное наступление (в игре, спортивном состязании и т. п.). Эдэр уол маастар хоруолугар пешканан атаака оҥордо