шахм. пешка; биэскэнэн түс = ходить пешкой.
Якутский → Русский
биэскэ
биэс
- пять; биэс кинигэ пять книг; биэс уон пятьдесят; биэс уон солкуобай пятьдесят рублей; 2. пять, пятёрка (оценка); мин историяҕа биэһи ыллым по истории я получил пятёрку.
Якутский → Якутский
биэскэ
аат., кэпс. Сатабыл, ньыма. ☉ Сноровка, навык
От охсуутугар эмиэ биэскэтин билиэххэ наада. Далан
Тугу да биэскэтин билии быраап. Л. Габышев
Бары биэскэни барытын ылан көрдүм — хайата да табыллыбата. С. Ефремов
биир-биэс
биир-биэс кэпсэтиитэ (тыла) суох – биир тыла суох, тугу да утары эппэккэ. ☉ Беспрекословно, без всяких разговоров
Кинилэр олохтоох салалта сорудахтаабыт үлэтин биир-биэс тыла суох толорбуттара. «Кыым»
Аттарым туораатылар да, биир-биэс тыла суох үрдүк хайалар иэдэстэринэн таастыы сууллан куккураан, үлтү түһэн өлүөхпүтүн сөптөөҕө. «ХС»
Биир-биэс кэпсэтиитэ суох оҥорон кэбис. «ХС»; биири-биэһи билбэт – тугу да билбэт. ☉ Ничего (он) не знает, ничего (он) не ведает
Киниттэн ыйыттахтарына, биирибиэһи билбэт. Н. Түгүнүүрэп
биэс
төһө ахс. аат.
1. 5 сыыппараны, чыыһыланы, ахсааны бэлиэтиир тыл. ☉ Слово, обозначающее число, цифру 5. Биэскэ иккини эп. Биэстэн үһү көҕүрэт
△ 5 ахсаан кэриҥэ. ☉ Количество 5. Биэс харчы. Биэс сыл тухары
□ Оройуон мантан биэс көс. Амма Аччыгыйа
Биэс хонук айаннаан ийэлэрин балаҕанын дьэ көрбүттэрэ. И. Данилов
Хас биирдии киһи иккиттэн биэскэ диэри күрүө сирдээх буолуох тустаах. М. Доҕордуурап. 2.Үөрэнээччи билиитин сыаналыырга «туйгун» диэн сыана. ☉ Отметка успеваемости ученика, означающая «отлично», пятерка. Бүгүн биэһи ыллым. Барыта биэскэ үөрэнэр
3. кэпс. Тардыы сыһыарыыланан «биэстээх, биэс саастаах» диэн суолтаҕа туттуллар. ☉ В форме принадлежности употребляется в значении «пять лет кому-л., пятилетний». Кыра кыыһа биэһэ. Биэһэ буолан эрэр
тюрк. беш, бес, биш
♦ Биир-биэс кэпсэтиитэ суох көр биир-биэс. Биир биэс кэпсэтиитэ суох, устарга быһаардылар. Биэс тарбах (тарбаҕыҥ) курдук бил калька — бэрт үчүгэйдик бил. ☉ Очень хорошо знать (букв. знать как свои пять пальцев)
Мин кинилэр сүөһүлэрин бэйэм биэс тарбаҕым курдук билэбин. А. Софронов
Бу дойду сирин-уотун биэс тарбаҕын курдук билэр ааттаах суолдьут киһилээхпит. Суорун Омоллоон
Муммат киһи, бу дойдуну биэс тарбаҕын курдук билэр. Н. Босиков. Биэс уон икки күлэр эмэгэт кэпс. — хаарты оонньуутугар «хаарты» диэн суолтаҕа туттуллар. ☉ В карточной игре употребляется в значении «карты». Дьэ эрэ, биэс уон икки күлэр эмэгэтим, бэттэх хайыс, сүүйүүтэ биэр
◊ Биэс гыммыт биирэ — биэскэ үллэрбиттэн биир өлүүтэ. ☉ Одна пятая. Биэс гыммыт биирин эп. Биэс гыммыт биирин быс. Биэс муннук мат. — биэс тоһуттаҕас сурааһын бүтэйдии холбоммутуттан турар геометрическай фигура. ☉ Геометрическая фигура, ограниченная пятью замкнутыми ломаными линиями, пятиугольник. Тэтэрээккэ биэс муннукта тарт. Биэс муннук иэнэ төһөнүй? Биэс сүүс — 1) сүүһү биэстэ ылбыт саҕа ахсаан. ☉ Пятьсот. Биэс сүүс сүөһүлээхтэр этэ. Ааҕан биэс сүүскэ чугаһаттым; 2) кэпс. биэс солкуобай. ☉ Пять рублей. Биэс сүүстэ иэһээ эрэ. Биэс тымыр көр бохсурҕан. Биэс тыһыынча — тыһыынчаны биэстэ ылбыт саҕа ахсаан. ☉ Пять тысяч. Биэс тыһыынча харчы. Биэс тыһыынчалаах сон. Биэс тыһыынчаҕа атыылас. Биэс уон — түөрт уонтан уонунан ордук ахсаан. ☉ Пятьдесят
Мин итиннэ сааламмытым биэс уон сыл буоллаҕа буолуо. Амма Аччыгыйа. Киниискэбэр биэс уон тыһыынча сытар. А. Федоров
△ Үйэ аҥаара. ☉ Полвека. Кини биэс уона. Биэс уоммун эһиил туолабын
биэс-алта
барыл. ахс. аат. Эбэтэр биэс, эбэтэр алта, ол чугаһынан. ☉ Или пять, или шесть, около того
Иллэрээ сыл бу балаҕаҥҥа биэс-алта хоммуттара. С. Никифоров
Оҕо эрдэххэ күн аайы биэс-алта биэрэстэ сиртэн оскуолаҕа сылдьыллыбыт эбит. Амма Аччыгыйа
Баран биэс-алта хонноҕуна даҕаны, дьонноро мөхпөт этилэр. Дьүөгэ Ааныстыырап
Якутский → Английский
биэс
num. five, 5
Еще переводы: