м. воен. миномётчик (миномётнай чаас, подразделение байыаннай сулууспалааҕа).

с. 1. (действие) харыстааһын, көмүскээһин, араҥаччылааһын; 2. (войсковое подразделение) манабыл, харабыл.

м. дивизион (1. артиллерия^а эбэтэр аттаах сэрии уонна куйахтаах танкалар чаастарыгар подразделение; 2. биир типтээх хараабыллар тактической холбоһуктара).

[саньытаарынай чаас] аат. Аармыйаҕа бааһырбыттары, ыалдьыбыт дьону эмтиир уонна саньытаарыйаны хааччыйар сэрии чааһа. ☉ В армии: воинское подразделение, выполняющее медико-санитарную службу, санчасть
Саньытаардар кэлбэтэхтэрэ. Мин бэйэм санчааһы буларга быһаарыммытым. И. Сосин

аат. Дивизия эбэтэр биригээдэ састаабыгар киирсэр батальон үрдүнэн сэрии чааһа. ☉ Полк (воинское подразделение)
Мин бэйэм пуолкабар, бэйэм дьоммор холбостум. Т. Сметанин
Болот тутаннар, похуокка бараллар Аалай былаахтаах бухатыыр пуолкалар. Эллэй
Пуолкаларын иннигэр туран, Суворов тыл этэр буолара. Эллэй
Өстөөх илбис тааҥкалара Кыайан киирбэтилэр. Биһиги кыһыл пуолкаларбыт Кимэн тэйиттилэр. Баал Хабырыыс

= (подо=, подъ=) приставка, суолтатынан: 1. туохтуурдары үөскэтэргэ туттуллар уонна көрдөрөр: 1) хайааһын аллараттан үөһэ хайысхалааҕын, хол. подбросить өрө бырах; 2) хайааһын аллара эбэтэр аллараттан буоларын, хол. подложить анныгар уур, анныгар ук; подгореть кэриэр, хаахтый; 3) кимиэхэ-туохха эмэ чугаһааһыны; хол. подползти сыылан тиий, сыылан кэл; 4) эбэн биэриини, эбэ түһүүнү, хол. подлить эбии кут; 5) хайааһын оҥоһуллуута толорута, букатына суоҕун, хол. подлечиться эмтэнэ түс; 6) хайааһын кистэлэҥинэн оҥоһулларын; хол. подслушать уоран иһиллээ, кистээн иһит; подговорить кик; 7) хайааһын атын хайааһыны кытта мэҥэстэ буоларын, хол. подвывать улуйсус; 2. ааттары, даҕааһын ааттары үөскэтэргэ туттуллар уонна көрдөрөр: 1) туох эмэ анныгар, чугаһыгар баары, хол. подземелье сир анна; подкожный тирии аннынааҕы; 2) туох эмэ сороҕунан, чааһынан буолары, хол. подразделение подразделение; 3) званиетынан, дуоһунаһынан уо. д. а. ан-ныкыны, хол. подполковник подполковник; 4) туох эмэ дьаһалыгар, көрүүтүгэр баары; хол. подопытный опыт оҥоһуллзр, опыкка сылдьар.

I
аат., байыан. Орудиеларынан уонна минометунан сэбилэммит артиллерийскай сэрии чааһа. ☉ Артиллерийское подразделение, вооруженное орудиями или минометами
Тимир суол ыстаансыйатын кэтэҕинээҕи бөлөх талахха өстөөх орудиетын икки батареята турар. Т. Сметанин
Батареяҕа өлүү-сүтүү үксээбитэ, ол да буоллар артиллеристар ыталларын тохтоппотохторо. А. Данилов
II
аат. Хас да биир тииптээх прибордар, аппарааттар уо. д. а. холбоһуктара. ☉ Батарея (соединение однотипных приборов, устройств и т. д. в единую систему)
Батареялар үлэлииллэр, Күтүр сүүнэ тутуулары Баҕа хоту ититэллэр. Күннүк Уурастыырап
Чуумпурбут кулуупка ханна эрэ хам-түм батареялар таһырҕаһаллар. «ХС»
III
аат. Электричествоны солбуйан кыра прибордары үлэлэтэр зарядтанар тэрил. ☉ Батарейка (небольшое аккумуляторное устройство)
Итини тэҥэ ыраах тэлэһийэ сылдьар хоту дойду дьонугар батареянан барар радиоприемник эмиэ наада. «Кыым»

аат. Сир-уот (хол., судаарыстыба, нэһилиэнньэлээх пуун) чааһа, сорҕото. ☉ Подразделение какой-л. территории (напр., государства, населённого пункта), округ
Бэрт ыраах уокурук киинигэр киллэрэн, Тэрэнтэй оҕотун эмиэ дьадаҥы соҕус ыалга айахтаабыт. Л. Попов
Бүлүү уокуругуттан былыргы носорог муостаах төбөтө, биллибэт кыыл чөмчөкөтө, морж аһыыта, былыргы үйэтээҕи баараҕай таба муоһа …… бэлэх киирбиттэрэ. П. Филиппов
◊ Быыбардыыр уокурук — судаарыстыба баһылыгын эбэтэр дьокутааттар быыбардарын тэрийэн ыытарга нэһилиэнньэлээх пуун (хол., куорат, нэһилиэк) дьоно олорор сирдэринэн бөлөхтөргө арахсыылара. ☉ Избирательный округ
Быыбардыыр уокурук биитэр бөһүөлэк ахсын итириктиир дьону кэмигэр чуолкайдык учуоттуур наадалаах. ДьИэБ

аат.
1. Туспа эбэтэр анал байыаннай сэрии чааһа. ☉ Специальное или отдельное воинское формирование, отряд
Этэрээт биирдэ түллэх гына хамнаата да, суол устун өҕүллэҥнээн, адаарыҥнаан бара турда. Амма Аччыгыйа
Рыдзинскай кыһыл этэрээтэ сорҕото өрүс умнаһыттан, сорҕото Бодойботтон оҥоһуллан, түөрт борохуотунан тиийэн кэллэ. СЛ-8
2. Тугу эмэ гынарга, толорорго, оҥорорго ананан тэриллибит дьон бөлөҕө (хол., пионердар тэриллиилэрэ). ☉ Группа людей, организованная для совместной деятельности (напр., пионерский отряд)
Бу түүн манна хотон тутуохтаах устудьуоннар тутар этэрээттэрэ кэлэр. Бүөтүр Хоро. Биһиги кылаас Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойа Ф.К. Попов аатын сүгэр этэрээт этибит. УДь
Бастакы пийэньиэрдэр этэрээттэрэ үлэлэрин сүрүн хайысхата чэбдигирдэр үлэҕэ туһаайыллара. «ХС»
3. Кыыллары наардааһыҥҥа: хайа эмэ кылааска киирэр бөлөх (хол., адьырҕалар). ☉ В систематике животных: подразделение класса (напр., отряд хищные)
Адьырҕалар этэрээттэрин иһигэр ыттыҥылар аймахтара киирэр. АНК ТСТЗС

аат.
1. Сир ньуурун туохха эмэ анаммыт сорох чааһа, сорҕото. ☉ Часть земельной площади, предназначенная для чего-л., участок
Тэпилииссэлэргэ, оскуола аттынааҕы учаастактарга оҕурсуну, помидору, бэл, кукурузатыгар тиийэ үүннэрэллэрэ. В. Титов
Маны таһынан, сир учаастактарын хонтуруола ситэтэ суоҕуттан бөҕү мээнэ тоҕон сыбаалка үөскүү турарын бэлиэтээтэ. «Кыым»
Көнө муннуктуу быһыылаах учаастак периметрин мээрэйдээҥ. ММИ М-2
2. Бииргэ, силбэһэ сылдьар туох эмэ сорҕото, туспа ылыллар сорох чааһа. ☉ Отдельная часть какой-л. поверхности (напр., участок мышечной ткани)
Тарбахтар хас биирдиилэрин үлэтин салайар учаастактар адьас сэргэстэһэ сыталларын лаборатория үлэһиттэрэ дакаастаабыттара. КИИ ОЧСҮөГ
3. Туох эмэ (хол., оройуон, тэрилтэ, дьаһалта) туспа өрүттээх салаата. ☉ Административно-территориальное подразделение чего-л. (напр., врачебный участок)
Үкчү оннук түбэлтэ Мэҥэ-Хаҥалас оройуонунааҕы көрдөрүүлээх уопутунай хаһаайыстыба Майатааҕы учаастагар тахсыбыта. В. Ойуурускай
Производствоҕа биригээдэ, сыах, учаастак, собуот, кэмбинээт, холкуос, сопхуос тэриллэллэр. «ХС»
4. Уопсастыбаннай үлэ барар хайа эмэ салаата. ☉ Область, отрасль какой-л. общественной деятельности
Дьахтар сэбиэтин үлэтин биир улахан учаастагынан үүнэр көлүөнэни иитии-үөрэтии дьыалата буолар. ААП ҮКТ
◊ Быыбардыыр учаастак — быыбар тэрээһинэ ыытыллар, быыбардааччылар кэлэн куоластыыр сирдэрэ. ☉ Избирательный участок. Быыбардыыр учаастакка киһи бөҕө мустубут