турук, позиция, олох, хайдах олороро

I прил. воен. тутаах; ключевые позиции тутаах позициялар.

прил. 1. воен. позиционнай (өр кэмҥэ сэриилэһэргэ аналлаах бөҕөргөтүүлээх сирдээх); позиционная война позиционнай сэрии; 2. шахм. позиционнай, позиция; позиционный перевес позициянан баһыйыы.

сов. 1. (укрепиться) туттарылын, иҥиннэрилин, кытаат; 2. воен. тутан олор, ыһыктыма, бөҕөргөө; закрепиться на позиции позицияҕа бөҕөргөө, позицияны тутан олор; 3. (упрочиться) бигэтий, бөҕөргөө; дружба закрепилась доҕордоһуу бигэтийдэ.

несов. 1. см. прострелить; 2. воен. ытыалаа (ханнык эмэ учаастак былаһын тухары); простреливать позиции противника өстөөх позициятын ытыалаа.

экспозиция; быыстапка экс-позицията экспозиция выставки.

угаайылаа I диэнтэн хай
аата. Кутузов соҕотох хараҕынан тэбэнэттээхтик симириччи көрөр: «Ким эппитэй чугуйуҥ диэн. Бу байыаннай угаайылааһын буолар». АС НИСК
Били, угаайылааһыммыт итиниэхэ сытар: харалар алтыс мөлтөх хаамыыларын түмүгэр ылбыт актыыбынай позициятын Монастырёв кыайан туһаммат буолла. НСС ОоО

туохт.
1. Сууйуллубут эбэтэр кумаламмыт таҥаһы өтүүгүнэн көннөр. ☉ Утюжить, гладить утюгом (стиранную или мятую одежду)
Эмиэ сүпсүк буолла: остуолу тартылар, таҥаһы өтүүктээтилэр. Н. Габышев
Кыра балыстарым үрүҥ баартыктарын Киэһэлик ийэкэм өтүүктээн эрдэҕэ. Чэчир-76
2. көсп., калька. Өстөөх позицияларын (окуопаларын, траншеяларын) тааҥканан уһаты-туора тэбистэр. ☉ «Утюжить» позиции врага танками
Кинилэр [тааҥкалар], уҥуоргу кытылга ойутан тахсаат, өстөөх траншеяларын уһатытуора «өтүүктээбиттэрэ». «Кыым»

I
сүүй I диэнтэн атын. туһ. Сүүйүллүбүт харчы
□ Кылаас сурунаалын уруок быыһыгар да толоруохха сөп, оччоҕо икки-үс мүнүүтэ эмиэ сүүйүллэр. СОТТҮө. Саахымакка позиция ханнык түбэлтэлэригэр сүүйүллэрин, ханныкка тэҥнэһиллэрин үчүгэйдик билэр буолуохха диэри ырытыахха наада. КА СОоО II – III
II
сүүй II диэнтэн атын
туһ. Ойбон үрдүгэр тохтотон, уута сүүйүллэн тохторун кэтэһэҕин. ПАЕ ЭАБ

с. 1. (местонахождение) балаһыанньа, ханан баара; определить положение планеты планета ханан баарын быпаар; 2. (поза, позиция) балаһыанньа; читать в лежачем положении сытар балаһыанньаҕа аах, сытан эрэ аах; стрелять из винтовки с положения стоя бинтиэпкэнэн турар балапыанньаттан ыт, бинтиэпкэнэн туран эрэ ыт; 3. (состояние) балаһыанньа; международное положение аан дойду балаһыанньата; найти выход из затруднительного положения ыарахан балаһыанньаттан тахсар суолу бул; 4. (распорядок, режим) балаһыанньа; на военном положении байыаннай балаһыанньаҕа; 5. (свод правил) балаһыанньа; 6. (утверждение, тезис) балаһыанньа; основные положения книги кинигэ сүрүн балаһыанньалара; 7. (место, роль в обществе) балаһыанньа, илгэ; социальное положение олоҕун илгэтэ; # в положении разг. ыарахан, хат.