лейка; лиэйкэнэн уута кут= поливать что-л. из лейки.

туохт.
1. Бытархай таммахтарынан таммалаа, түс (ардах туһунан). ☉ Моросить (о мелком дожде)
Самыыр ибиирдэ.Лоскуй былыт халыйан тахсан сылаас самыырынан ибиирэн ааспытыттан от-мас күөҕэ ордук чэлгийбиккэ дылы буолбут. Амма Аччыгыйа
Үчүгэйкээн самыыр ибиирэригэр Үөрэммин тоһуйдум иһиппин. Күннүк Уурастыырап
Кэлэн истэхпитинэ быстах былыт ибиирэн, таҥаспытын илитэн, тоҥон бардыбыт. Н. Габышев. Тэҥн. ибиирдээ
2. Уу бытархай таммахтарынан ыс. ☉ Брызгать, обрызгивать, опрыскивать
Өтүүктээри таҥаһын уунан ибиирдэ. Икки-үс таммаҕы Ибиирдэргин эрэ ойон туруоҕум. П. Ойуунускай
Фонтаммыт ибиирэр таммаҕа чуумпу түүн ньууругар чоккуруур. А. Абаҕыыныскай
3. көсп. Дэлэччи ыс. ☉ Обливать, поливать чем-л. обильно
Ириэнэх илгэнэн ибиирэр. С. Зверев
Ыт Халчаак киэҥ Сибиир үрдүгэр Бүтүннүү хаанынан ибиирбит. Эрилик Эристиин
Күн уота улуу куруҥу саба ибиирэ турар. Күндэ
◊ Сиэллээх ибиир хамыйах көр хамыйах
Алгыыр киһи сиэллээх ибиир хамыйаҕы ылар. Саха нар. ыр. II
ср. тюрк. сэп 'сыпать, сеять, брызгать'

туохт.
1. Ханнык эмэ өҥнөөх оҥор, ханнык эмэ өҥүнэн кырааскалаа. ☉ Окрашивать в какой-л. цвет
Чугастааҕы тыалартан халыйан кэлбит боруҥуй күөл килбэйэр урсунун тимирдии дьэбир, хара өҥнөөбүтэ. Далан
Тириини араҕас өҥнүүргэ араҕас өҥнөөх буору уонна лабыктаны туһаналлара. АНП ССХТ
2. Нүөлсүт, уунан угуттаа (хол., ходуһа сирин). ☉ Орошать, поливать водой
Улуу мунньах бары баар үрэхтэри, күөллэри холбоон, ханаал хаһан ходуһа сирдэрин угуттуур, өҥнүүр гына ууруу ууруоҕа. П. Ойуунускай
3. кэпс. Киһи сирэйин охсон көҕөрт. ☉ Ставить синяк на лице. Чэ, кэл, чугаһаа! Сирэйгин-хараххын өҥнүөм!
♦ Өҥҥүтүн өҥнөөтүм — айыыгытхараҕыт, буруйгут иһин кэһэттим, өспүн ситистим. ☉ Я отомстил вам (букв. перекрасил вас в мутный цвет)
Өҥҥүн өҥнөөтүм, түүгүн үргээтим. ПЭК СЯЯ
Биһиги атаҕастабыллаах буола оонньообуккутун, өҥҥүтүн өҥнөөн, суолгутун суоллаан, күллэри көтүтүөхпүт, имнэри сүтэриэхпит. Эрилик Эристиин

1. тип I диэнтэн дьаһ. туһ. Таппыта быһыылаах, сирэйбин хаарынан уонна тоҥ буорунан саба типтэрбитэ. Н. Якутскай
   Быйыл кинилэр иккиэн бааһынаҕа тыраахтарынан кур уонна сибиэһэй ноһуому тастылар, хаар типтэрдилэр. ГСҮЦХ
   Кураайы оройуоннарга кыһын хара паарга хаары типтэрэллэр. «ХС»
2. көсп. Үрүт-үөһэ саба ытыалаа, ытыалаан субурут. ☉ Беспрерывно стрелять из огнестрельного оружия, во всю палить (напр., из ружья), поливать (напр., из пулемёта)
   Кыһыллар кыранаатанан, бүлүмүөтүнэн саба типтэрбиттэр. Софр. Данилов
   Василий доҕоро …… фашиһы туруору тардаат, аптамаатынан ытан типтэрэр. ИИФ УС
3. кэпс. Бэрт түргэнник, сыыдамнык, күүскэ айаннат. ☉ Мчаться быстро, с большой скоростью, галопом
   Куһаҕан киһи аттаммыта диэн аанньа буолуо дуо? Уон биэс көс сиргэ күнүнэн типтэрэн тиийбит. Эрилик Эристиин
   Матасыыкылга олорон киэҥ оҥоһуулаах суолунан айаннаан типтэрэн иһэбит. В. Протодьяконов
   [Тойон Ньургун бухатыыр] Сиэллэрэн типтэрэн, айаннатан дьалкытан Сири-сибиири уҥуордаата. ТТИГ КХКК
   ◊ Хаары типтэрии (хаар типтэриитэ) көр хаар
   Хаары типтэрииттэн айылҕа уонна от ыһыллыбыт ходуһаларын, мэччирэҥнэрин үүнүүлэрэ үрдүүр. СИиТ
   Кыһын хаары типтэрии олус улахан көдьүүстээх. Оччоҕо саас почва сиигэ элбиир, үүнээйи үчүгэйдик үүнэр. МЛФ АҮө. Уоҕурдууну бааһынаҕа киллэрдибит, хаар типтэриитин ыытабыт. «Саха с.»

I
туохт.
1. Хааҕыттан халыйан таҕыс, элбэх уулан, халааннаа (өрүс, үрэх туһунан). ☉ Разливаться, выходить из берегов, затоплять (о реках, водоёмах)
Көмүөл мууһун саҕана угуттаабатаҕына, сайын кыбытыы уу, буордаах уу халаана ходуһаны-мэччирэҥи сиигирдээччи. ФВС К
Сир-дойду угуттаата, бөһүөлэк сүрүн уулуссата үрэх курдук сүүрүгүрдэ сытар. В. Иванов
Үрэх саас биирдэ угуттуур, оччоҕо икки хара маһын саҕатынан халаан уута таһымнаан тахсар. «ХС»
2. Өлгөм үүнүүнү ылар сыалтан сирибуору уунан нүөлсүт, өҥсүт. ☉ Поливать, орошать почву
Сут дьылга уу таһаарар массыына оҥорторон, онон ходуһатын угуттаабыта. Суорун Омоллоон
Быһыт туох иһин тутулларын, төһө ходуһаны угуттуохтааҕын тустарынан холкуос бэрэссэдээтэлэ кылгастык кэпсээтэ. Эрилик Эристиин
Саха сиригэр нууччалар кэлиэхтэрин инниттэн сахалар хоруу хаһаннар, ходуһаларын уунан нүөлсүтэр эбэтэр угуттуур үгэстээх этилэр. ЕВФ УуДК
II
туохт.
1. Итиинэн илгий, сылыт, суоһаа. ☉ Согревать, окутывать теплом, исходящим от чего-л. (напр., от огня)
Бөрө истээх саҕынньах уонна уһун курумуу этэрбэс тымныыны киллэрбэттэрэ, сылааһынан угуттууллара. Далан
Уокка сытар мас тулатын итиинэн угуттуур. Умнуллубат к. Хоһуун көхсүн күн уота угуттаан, эмиэ утуктуох курдук буолбута. «Чолбон»
2. Ыалдьар сиргэр сылытар тугу эмэ сыһыары ууран эмтэн. ☉ Прикладывать к больному месту тёплый компресс, прогревать, делать припарку
Биир күһүн, сүһүөх дьарҕалаахтары угуттуур абыраллаах бадарааннаах Абалаах алааска эмтэнэ Мэҥэ-Хаҥаласка таҕыстым. Амма Аччыгыйа
От дулҕаны буһаран баран, хайа баттаан, буруолаппытынан, оҕус тобугар баайан угуттууллар. ГНА ТС
Биир саас ийэбит атаҕа ыалдьан кыайан хаампат буолан хаалбыта. Куома диэн киһи: «Абалаах бадараанынан эмтээҥ, угуттааҥ», — диэн сүбэлээбитэ. «ХС»
3. көсп. Үтүөнэн, үөрүүнэн, сылааһынан толор, сылаанньыт (санааны, сүрэҕи, дууһаны). ☉ Согревать (душу), наполнять (сердце) теплом, радостью
Сип-сибилигин аҕай үөрүү-көтүү угуттаан турбут дьиэтин иһэ тымныйа түһэргэ дылы буолбута. Н. Якутскай
Төрөөбүт сирим сылааһа сүрэхпин мэлдьи угуттуу сылдьыа. П. Аввакумов
[Эн хоһоонноруҥ] мин ыарыһах дууһабын угуттуур, уоскутар курдуктара. Э. Соколов