Якутские буквы:

Якутский → Якутский

өҥнөө

туохт.
1. Ханнык эмэ өҥнөөх оҥор, ханнык эмэ өҥүнэн кырааскалаа. ☉ Окрашивать в какой-л. цвет
Чугастааҕы тыалартан халыйан кэлбит боруҥуй күөл килбэйэр урсунун тимирдии дьэбир, хара өҥнөөбүтэ. Далан
Тириини араҕас өҥнүүргэ араҕас өҥнөөх буору уонна лабыктаны туһаналлара. АНП ССХТ
2. Нүөлсүт, уунан угуттаа (хол., ходуһа сирин). ☉ Орошать, поливать водой
Улуу мунньах бары баар үрэхтэри, күөллэри холбоон, ханаал хаһан ходуһа сирдэрин угуттуур, өҥнүүр гына ууруу ууруоҕа. П. Ойуунускай
3. кэпс. Киһи сирэйин охсон көҕөрт. ☉ Ставить синяк на лице. Чэ, кэл, чугаһаа! Сирэйгин-хараххын өҥнүөм!
♦ Өҥҥүтүн өҥнөөтүм — айыыгытхараҕыт, буруйгут иһин кэһэттим, өспүн ситистим. ☉ Я отомстил вам (букв. перекрасил вас в мутный цвет)
Өҥҥүн өҥнөөтүм, түүгүн үргээтим. ПЭК СЯЯ
Биһиги атаҕастабыллаах буола оонньообуккутун, өҥҥүтүн өҥнөөн, суолгутун суоллаан, күллэри көтүтүөхпүт, имнэри сүтэриэхпит. Эрилик Эристиин

Якутский → Русский

өҥнөө=

1) придавать какой-л. цвет, окрашивать; кыһыл өҥнөө = окрасить в красный цвет; от күөҕэ өҥнөө = окрасить в зелёный цвет; халлаан күөҕэ еҥнөө = окрасить в синий цвет; 2) описывать масть животного.

Еще переводы:

золотить

золотить (Русский → Якутский)

несов. что 1. солотуулаа; золотить ложки ньуоскалары солотуулаа; 2. кыһыл көмүс өҥнөө, көмүс араҕас дьүһүннээ; солнце золотило верхушки гор хайалар чыпчаалла-рын күн көмүс дьүһүннүүрэ.

ойуулааһын

ойуулааһын (Якутский → Якутский)

ойуулаа диэнтэн хай
аата. Эттиги үөһэттэн хайдах көстөрүн курдук ойуулааһын былаан диэн ааттанар. МЛФ АҮө
Ойуулааһын кэнниттэн иһит ньуурун килбэчигэс өҥнүүр анал састаабынан сотоллоро. АЕВ ОҮИ
Поэт көтөрү-сүүрэри, олор өҥнөрүн-дьүһүннэрин ойуулааһына адьас үүт-үкчү. «Чолбон»

килбэчиҥнэс

килбэчиҥнэс (Якутский → Якутский)

даҕ. Күүскэ чаҕылыйар; ньалҕаархай. ☉ Сверкающий, блестящий; гладкий
[Түгэх хоско] муус маҥан бакырыбааланан сабыллыбыт килбэчиҥнэс тимир кырабаат, эркиҥҥэ табалаах көбүөр. Л. Попов
Ойуулааһын кэнниттэн иһит ньуурун килбэчиҥнэс өҥнүүр глазурь диэн аналлаах састаабынан сотуллара. АЕВ ОҮИ. Дьиэ иһиттэн килбэчиҥнэс күрэҥ баттахтаах киһи тахсыбыта. Эвен фольк.

кырбанньыктан

кырбанньыктан (Якутский → Якутский)

туохт. Өрүтэ үөмэхтэс (долгун туһунан). ☉ Сильно волноваться, вздыматься (о поверхности воды), биться (о волнах)
Көннөрү кыра долгуннар уу киэҥ иэнигэр быыстала суох мөхсөн, муораны тимир өҥнөөн кырбанньыктаналлар. П. Аввакумов
Өрүтэ кырбанньыктана сытар күүс-тээх долгуннар түгэхтэриттэн, ханна эрэ, Чубуку Дьэкиим кыланыылара иһиллитэлээн аастылар. Д. Токоосоп

суһуктут

суһуктут (Якутский → Якутский)

туохт. Ким-туох эмэ кэрэ дьүһүнүн буортулаа, өлбөөрт. ☉ Портить, искажать вид кого-чего-л.
Ону эн туорайдыыр буоллаххына, килбиэннээх маҥан сирэйгин киртитиэм, туналҕаннаах маҕан ньуургун суһуктутуом. Ньургун Боотур
Аан ийэ дойду …… чэлгийэр күөҕүн суһуктуппатыннар. Амма Аччыгыйа
△ Хараҥа өҥнөө. ☉ Придавать тёмный цвет
Сылбархай ууну хатыҥ чээрэтинэн, күөл отунан, кытыан иннэтинэн суһуктутан иһэллэр. П. Ламутскай (тылб.). Тэҥн. суһуктаа

кыһыллаа

кыһыллаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Кыһыл өҥнөө, кытарт. ☉ Добавить красноты, красного цвета. Күнүҥ ойуутун кыһыллаан, кытардан биэр
2. кэпс. Кыһыл арыгыны ис. ☉ Пить красное вино
[Үрүҥнүүрэп] Үрүҥнүүр, кыһыллыыр, Үгүс дьоҥҥо маанылатар. Р. Баҕатаайыскай
Уйбаан Даллаанап курдук дьоннор үлэ кэмигэр күрүлүүр күнүстэри кыһыллыыллар. С. Никифоров
Кыһыллаан баран, бэрт үчүгэйдик утуйан хаалбыта. Ыҥырар ыл.
3. кэпс. Кыһылларга кыттыс, кыһыллары кытта сырыт. ☉ Числиться, состоять в красных, быть красным
Үс ый кыһыллаабыт. Н. Габышев

кэриэччи

кэриэччи (Якутский → Якутский)

сыһ. Уот сиэн, салаан хараардыбытын, хараҥатыҥы саһархай өҥнөөбүтүн курдук; хараарыар, хараҥа өҥнөнүөр диэри. ☉ До черна (быть опаленным, обгоревшим); до темной корки (жарить что-л.)
Кэриэччи буспут сыа быыстарайдаах үтэһэлээх эттэн хас да куһуогу сыыйа тардан ылан сиэтэ. Тумарча
Таҥаһын-сабын уот кэриэччи сиэбит ньиэмэһин Бычков конвойдаан ыстаап диэки илдьэн иһэн биһиэхэ хаһыытаата. Т. Сметанин
Татыйаас уонна Сөдүөччүйэ, уот кэриэччи сиэбит төҥүргэстэринии, хамсаабакка олордулар. М. Доҕордуурап

дьэрэкээннээ

дьэрэкээннээ (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Эгэлгэ, сиэдэрэй өҥнөө, ойуулаа, симээ. ☉ Украшать, разукрашивать разноцветно, ярко
Халымаҕа дьахталлар Нарын, уус тарбахтаахтар. Дьэрэкээннээн, чуорааннаан Ньэлэкэни тигэллэр. С. Данилов
Айаан үрэх сүүрүгүнүүн Аргыстаһан саас иһэр. …Томуйах туйаҕынан Кырдалы дьэрэкээнниир. И. Гоголев
Мин оҥордум дьикти араас Букет бэрдин дьэрэкээннээн. Н. Босиков
△ Уустукураннык, сиэдэрэйдик хоһуй, ойуулаа. ☉ Воспевать кого-что-л. изощренно, искусно, вычурно
[Олоҥхону] Кылачыысап курдук Кытардахха, Дьэрэкээннээн эттэххэ, Дьэргэлдьитэн истэххэ. П. Ойуунускай
Дьэһиэй эмээхсинэ эбэкэйим Дьэрэкээннээн тэнитэн туойарыныы …… Ойуулаах тойукпун симээтэхпинэ. С. Зверев
[Хомоҕой тылым] Ойуулаама, дьэрэкээннээмэ, Онно суоҕу ончу нэмнээмэ. С. Васильев

маҥхат

маҥхат (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Үрүҥ дьүһүннээ, хаар өҥө өҥнөө. ☉ Окрасить в белый цвет
Мин хара хаатыҥкабын маҥхатаары миэлинэн, оппуоханан …… сотобун. Амма Аччыгыйа
Арай дьэ хаар түһэн маҥхатта Халдьаайы, харалдьык сирбитин, Аан бастаан мин биллим, дьиҥ чахчы, Сааскылыы кэрэ кэм кэлбитин. Күннүк Уурастыырап
«Велте» диэн сириэстибэ таҥаһы кырааскалыыр даҕаны, кырахымааллыыр даҕаны, оттон боростуой уонна лүөн таҥастары маҥхатар. ХОДь
2. Маҥхайан көстөр гын, туртаҕар ө ҥ н ө ө ( баттах туһунан этэргэ). ☉ З абелить, сделать седыми (о волосах)
Санаа! Биир түүн баттаҕы маҥхатар. Баал Хабырыыс
Оттон миэхэ баҕа баар: Төбөбөр, санныбар түһэр хаар Баттахпын эрэ маҥхаппатын, Сааспын эрэ сарбыйбатын. Л. Попов
Кэм-дьыл хара баттаххытын Маҥхаппатын иннигэр — Өрүү сааскы ыһыыгытын Ыытаргытын дьон билэр. Эллэй

дьэбир

дьэбир (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Кытаанах, тыйыс, уйаҕаһа суох; дьиппиэн, нүһэр, ыар, ыарахан. ☉ Суровый, строгий; злобный, жестокий
Бу эдэр буойун - өстөөҕү өһүөннээхтик абааһы көрөр кытаанах дьэбир санаалаах. Софр. Данилов
[Доҕорум] Өлбүт... Дөбөҥүн баҕаһын …… Олох, дьэбиргин даҕаны. С. Тарасов
Арыт киһи уһуну-киэҥи саныы барбакка, дууһаны аймыыр дьэбир тыллары быраҕаттанан кэбиһээччи. Кустук
△ Тымныы, тымныынан хаарыйар, кимиэллээх. ☉ Холодный, непроницаемый, обдающий холодом, суровый
Куралай кустук ирбэт тоҥ муус дьэбир-чаҕаан сирэйдээх хаан өстөөҕүн …… батары көрөн туран саҥарда. Д. Апросимов
Тымныы дьэбир уоһунан [Александр] сирэйин оборбохтоон ылар. В. Яковлев
Эргэ өтөх баҕайы салгына дьэбир, уорааннаах буолуо. П. Аввакумов
Сарсыардаттан тоҥ былыттаах дьэбир күн үүннэ. «Кыым»
2. Хараҥа, күлүктээх, хара (өҥ). ☉ Темных тонов, затемненный, черный (цвет)
Чугастааҕы тыалартан халыйан кэлбит боруҥуй күөл килбэйэр урсунун тимирдии дьэбир хара өҥнөөбүтэ. Далан
Тэлэҥэс эриэн ынахтаах, Дьэбир эриэн кунаннаах, Дьээбэлээхий киһилэрдээх …… Бэрдьигэстээх нэһилиэгэ. С. Зверев