I послезавтра; онно өйүүн диал. через три дня.
II диал. век (продолокительность жизни человека).

1) заказывать; былаат үлэс = заказать платок; 2) уславливаться, договариваться; өйүун көрсүөх буолан үлэспит он условился встретиться с кем-л. послезавтра.

даҕ. Икки хонугунан буолуохтаах. ☉ Наступающий послезавтра, послезавтрашний. Өйүүҥҥү мунньахха дакылаат оҥоробун
□ Сарсын үчүгэйдик өрүү-сынньана түһэн, өйүүҥҥүттэн эбэтигэр, хара тыатыгар, тахсыа. Н. Заболоцкай
Өйүүҥҥү күнүгэр Мичил аҕатыныын айаҥҥа туруммуттара. И. Федосеев
Сарсыны, өйүүҥҥүнү Бүгүнэ суох өтө көрбөккүн. Баал Хабырыыс

рано; эрдэ тур = вставать рано; сарсын эрдэ а) завтра рано (напр. встанем, начнём работать и т. п.); б) завтра (ещё) рано (но послезавтра может быть поздно); эрдэтинэ пока не поздно; эрдэттэн заранее; эрдэ турбут чыычаах тумсун соттор погов. рано вставшая птичка клюв протирает # эрдэттэн эттэххэ модальное словосочет. заранее скажем; дьэ , эрдэттэн эттэххэ , араас дьоннор бааллар ну, заранее скажем, есть разные люди.

союз 1. разд. эбэтэр; завтра или послезавтра сарсын эбэтэр өйүүн; 2. присоед. эбэтэр, ол гэннэ; на дне рек, озёр или морей өрүстэр, күөллэр эбэтэр муоралар түгэхтэри-гэр; 3. пояснит, (то есть) эбэтэр, ол эбэтэр;. аэроплан или самолёт аэроплан, ол эбэтэр самолёт; 4. вопр. разг. эбэтэр; или ты не слыхал об этом? эбэтэр эн ити туһунан истибэтэ-ҕиҥ дуу?

I
сыһ. Икки хонон баран. ☉ Послезавтра
Өйүүн оҕустаах уолгун бурдук үлэтэ бүтүөр диэри ылабын. Амма Аччыгыйа
[Маайыс:] Аҕаа, мин сарсын, өйүүн холкуос үлэтигэр тахсыам этэ. С. Ефремов
Дьөгүөр өйүүҥҥэ диэри бүтэрииһик. М. Доҕордуурап
Өйүүн куоракка көһөр буоллубут. Н. Заболоцкай
уйг. өгүн
II
аат., түөлбэ. Киһи үйэтэ (киһи олоҕун устата). ☉ Век (продолжительность жизни человека). Доҕорум өлө оҕустаҕа, өйүүнэ оннук буоллаҕа
□ Билиҥҥи өйүүҥҥэ оннук кырдьаҕастар суохтар
Мин өйүүммэр оннук этэ. ДСЯЯ

I союз оттон, ол гынан баран, да (сороҕор тпуспа тылбаастаммат); я пришёл, а он остался дома мин кэллим, оттон кини дьиэтигэр хаалла; на горе дом, а под горой ручей хайа үрдүгэр дьиэ, оттон анныгар үрүйэ; хотя была уже ночь, а никто из нас не спал хайыы-үйэ түүн этэ да, биһигиттэн ким да утуйа илигэ;¹ я зайду к вам послезавтра, а не завтра мин эһиэхэ өйүүн сылдьыаҕым, сарсын буолбатах; поезд уходит через час, а ты ещё не готов к отъезду поезд биир чааһынан барар, оттон эн буоллаҕына барарга өссө да бэлэмэ суоххун; он спрашивал, а сам не слушал кини ыйыталаһара, ол гынан баран бэйэтэ истибэт этэ; что ты делаешь? — А я читаю эн тугу гынаҕын? — Оттон мин ааҕабын; # а именно чопчу эттэххэ; а (не) то (в противном случае) инньэ гымматаххына, ол буолбатаҕына; спеши, а то опоздаешь тиэтэй, (инньэ гымматаххына) хойутуоҕуҥ.
II частица ээ; что ты сказал? а? туох диэтиҥ? ээ?; сынок, а сынок, иди сюда! уолум, ээ, уолум, кэл манна!
III межд. ээ, ньии; а, вот оно что! ээ, бу курдук эбит дии!; а, попался! түбэстиҥ ээ!

1. аат.
2. Түүн ааһан, саҥа күн саҕаланар кэмэ. ☉ Начало дня, утро. Сарсыарда буолла
   □ Сарсыардаҥ сатаҕайдык саҕаланнаҕына, күнүҥ бүтүннүү да табыллыбат. Амма Аччыгыйа
   Кубулуйа турар халлааннаах хоту сир кулун тутардааҕы сарсыардата. Болот Боотур
3. көсп., поэт. Туох эмэ саҥа саҕаланар, үүнэр кэмэ. ☉ Начальный, ранний период чего-л., зарождение чего-л.
   Мин олоҕум сарсыардата, Күлүмэхчэй күнүскүтэ Саараҥныыры сатаабата, Сэрэнэр диэни билбэтэ. С. Данилов
   Оҕо саас — олох сарсыардата. Уһуктан, ойон тураҕын, Аҕаҕар аккын ыҥыырдатан, Ыһыахха оонньуу бараҕын. Эллэй
4. сыһ. суолт. Түүн ааһыыта, саҥа күн саҕаланар кэмигэр. ☉ В утреннее время, утром
   Сарсыарда халлаан сырдаан барда. Т. Сметанин
   Кыыһа мааҕын сарсыарда оскуолаҕа барбыта, ол айыыта онон. Н. Заболоцкай
   Сарсыарда эрдэ туран, …… уолаттарга хос бэлэмнээн тигинээтилэр-таҕынаатылар. В. Яковлев
   ◊ Сарсыарда аһылык кэпс. — сарсыардааҥҥы аһылык диэн курдук (көр сарсыардааҥҥы)
   Сарсыарда аһылык кэнниттэн хоспор киирэн мин киһибин кэтэһэ олордум. Н. Заболоцкай. Бу сарсыарда — бүгүҥҥү күн сарсыардатыгар, бүгүн сарсыарда. ☉ Сегодняшним утром
   Дьиэлээх хотун бу сарсыарда барбыт. Н. Заболоцкай. Сарсын сар- сыарда — кэлэр күн сарсыардатыгар. ☉ Завтра утром. Сарсын сарсыарда үлэһиттэр кэлэллэр. Өйүүн сарсыар- да — икки хонон баран сарсыарда. ☉ Послезавтра утром. Өйүүн сарсыарда муҥхалыы барабыт. Нөҥүө сарсыардатыгар — туох эмэ кэнниттэн хонон турбут сарсыардатыгар. ☉ Утром следующего дня, следующим утром
   Сүпсүгүрбүттэрин нөҥүө сарсыардатыгар мин дьиэм таһыгар олорон көрдөхпүнэ, Дохсун кинээс хамначчыттара Хааччахтан аттары тутан аҕалан ыҥыырдаталаатылар. Эрилик Эристиин