потник; от буутай потник из сена; боолдьох буутай потник из войлока; ср. бото.

войлок || войлочный; боолдьох тэллэх войлочный потник.

потник из сена; ср. буутай # бото болдьох установленный срок.

I подкладывать потник; аты буутайдаа = подложить лошади потник.
II 1) путать, сбивать с толку; 2) капризничать; ол-бу аайы буутайдаама не капризничай из-за пустяка.

туохт. Ыҥыыр анныгар буутайы (ботону) уур. ☉ Подкладывать потник под седло лошади. Аты буутайдаа. Сыбыдах аты буутайдаан баран миинэрбит

аат. Сылгы түүтүн, кылын быа курдук хатан эбэтэр кулуһуну өрөн баран бэйэ-бэйэтигэр тигэн оҥорбут тэлгэх (акка ыҥыыр аннынан ууруллар эбэтэр тэллэх буолар). ☉ Плотное плетёное изделие из конских волос или камыша, используемое как подстилка на нары, половик или как потник под седло
Атах ороннорго кулуһун сөрүөлэри, уҥа ороҥҥо суҥ сөрүөнү, кэтэҕириин ороннорго саахыматтаах хара аас тэллэхтэри уурталаабыттара. Болот Боотур
[Сайсары:] [Кулуһун сөрүөнү салҕаан өрөн барар] Мин бу, кулуһунунан сөрүө өрө олоробун. Суорун Омоллоон
[Былыр] алта саастаах кыыс оҕо ынах ыыра, таҥас тигэрэ, сөрүө өрөргө үөрэнэрэ. АЕЕ ӨҮОБ
ср. ДТС йөргэк ‘покрывало, пелена’, алт. шире ‘плетёная подставка для жертвенного мяса’, тув. ширээ, чирээ ‘диван, стол’

1. аат. Аты ыҥыырдыырга арҕаһыгар уурар оту, сиэли үүйэн оҥорбут эбэтэр атын халыҥ сымнатыы. ☉ Отдельная подкладка под седлом из сена, конских волос или другого материала, потник
   Мэхээс, атын ыҥыырын устан, бототун уолга тэлгээн сонунан сабан биэрбитэ. И. Федосеев
   Өрүү тимир сөрүөтүн сөрүөлээтэ, Боҕууска тимир бототун ботолоото, Халлаан мөҥүөнэ ыҥыырын Хап гына уурда. П. Ядрихинскай. Тэҥн. буутай
2. даҕ. суолт., поэт. Сымнаҕас, көп уонна халыҥ, бөҕө. ☉ Пышный и толстый, добротный (напр., о каком-л. материале)
   Буур таба, лөкөй тириилэрэ Бото көп тэлгэх буолбуттар …… Таарбаҕанынан таарбайбыттар, Буобуранан буодьулаабыттар, Быыдаранан быыччыктаабыттар. П. Тобуруокап
   Сир ийэ хойуу бото Сирэм симэҕэ сириэдийдэ, Күн көҕө, норуот дьоло — Көр-нар, үөрүү эймэһийдэ. А. Абаҕыыныскай
   Тымныыга тоҥорбот Үллэр бото куйахтаах, Куйааска буһарбат Үрүҥ көмүс солотуулаах Уоттаах гаас уһуурар Улуу турбата тардыллан Оҥоһулла охсубутун Сотору буолаат көрдүбүт, Сөрү диэн сөхтүбүт. ПИ КТ
   △ Балачча, үгүөрү. ☉ Довольно большой, довольно значительный
   Саастанан куралай буолбут Уолаттарбыт бэйэлэрэ Чороҥ иккиэйэҕин эрэ Буруоланан олорбуттар, Бото соҕус дьон буолбуттар. И. Эртюков
   ◊ Бото болдьох фольк. — туох эмэ буолуохтаах кэмин эрдэттэн ыйыллыбыт эбэтэр кэпсэтиилээх бигэ болдьох диэн хоһуйан этии. ☉ Образное выражение о сроке осуществления чего-л. как о заранее установленном, предрешенном и непоколебимо твердом. Мас курдук өрүс алдьаныыта биирдэ эргийэн күөн көрсүөм, хаан харсыам. Бото болдьох, кэтэ кэрдии буоллун. Саха сэһ
   1977
   Көрдөр харахпыт дьүккэтин, Көтүрдэр тииспит билэтин, Туналҕаннаах ньуурдаах Туйаарыма Куо балтыбын, Таҥара табатын курдук Таҥыннаран намылытыҥ, Сир симэҕин курдук Симээн сэнньэлитиҥ, Бото болдьох туолла, Барар кэмэ буолла. П. Ойуунускай
   Өлбөт үйэлээх айылҕа Өлөр тыыннаах ыччата, Мин барахсан, бу дойдуга Бото болдьоҕум кылгаата. С. Данилов