придирчивый, мелочный || придира; наһаа бириинчик киһи очень придирчивый человек, придира.

прил. ризг. I. иҥимтиэ; въедливая краска ингимтиэ кырааска; 2. (придирчивый, дотошный) бириинчик.

возвр. от бириинчиктээ = быть придирчивым, мелочным.

даҕ., кэпс. Ону-маны була сатаан хасыһар, оҥорор. ☉ Придирчивый, въедливый
[Маастар Махсыым] хайдахтаах кирипиис киһитин мин сатаан санаабатым. Далан
Ойоҕостон дьалбаа курдук көстүбүттэрин иһин, итинтикэлэриҥ кирипиис дьон. «Чолбон»

даҕ., кэпс. Төттөрүлэһэр, утарсар; сэрэхтээх. ☉ Придирчивый, въедливый; щепетильный
Киричиэхэлээх санаалар кини өйүгэр охсуллан аастылар. М. Доҕордуурап
Кинээһиҥ дьэ киричиэхэлээх дьыалаҕа ылларан олорор. Айталын

даҕ., кэпс. Ону-маны олус хасыһар, бириинчик. ☉ Дотошный, въедливый, придирчивый, крючкотвор
Вералаах харчыларын …… сүрдээх киричиэхэ киһиэхэ — Павел Степановичка туттарбыттара. Далан
Киричиэхэ ыстатыйа ааптара Киргил кириитиктиин киирсибитим. М. Ефимов
Оо, бу Хара Уйбаан, барыттан бары хаалбат, киричиэхэ да киһигин. Бэс Дьарааһын
ср. русск. крючек, крючеха ‘придирка, происки’

1. аат. Элбэх, ис хоһооно өйдөммөт саҥа-иҥэ. ☉ Шум-гам, невнятный разговор
   Кини ньаамайын ким эрэ сэҥээрэригэр дылы. В. Титов
2. даҕ. суолт., түөлбэ. Олус кичээҥи, бириинчик (туттуулаах киһи). ☉ Усердный, въедливый, очень придирчивый (обычно о мастере)
   Маастар Махсыым бэрт ньаамай, кичэл туттуулаах оҕонньор буолан биэрбит. Далан

1. аат., түөлбэ. Кими эмэ туохха эмэ онно суоҕунан күтүрүүр, өһүөннээх, өстүйэр санаа. ☉ Чувство злости, недоброжелательности, враждебности, основанное на беспочвенных подозрениях
   Хобороос хаһымара, байантайан, күннээн истэҕин аайы ордук улаатта. А. Сыромятникова
2. даҕ. суолт. Куһаҕаны умнубакка хасыһар, өһүөннээх. ☉ Зловредный, мстительный, злопамятный
   Тэкээсэп хаһымарын бэйэҥ билэҕин. Николай Геннадиевич бэйэтэ эрэ эбитэ буоллар, сүбэлэтиэхпин да сөп этэ. «Сахаада»
   [Клим:] Мин сокуоннай кэргэним куруутун түгэхтээх тыллаах, хаһымар санаалаах буолан иһэҕин дуу? А. Сыромятникова
   ср. казах. казымыр ‘придирчивый, сварливый’

упорное надоедание внушениями, наставлениями; ворчание; эмээхсин дьаҕырҕана ворчание старухи; дьиэлээхтэр дьаҕырҕаннара надоедания хозяев (напр. квартиранту своими придирчивыми требованиями).

даҕ.
1. Тордуох курдук быһыылаах, токур уһуктаах. ☉ Крюкообразный, с изогнутым остриём, с боковым выступом (сучком)
Тордуохтаах тумустаах тойон кыыл дойдута — Таас дьааҥы үрдүгэр. Амма Аччыгыйа
Томторук оҕонньор тордуохтаах суон хатыҥ тайаҕын далбаатаабытынан …… хааман хончороҥноото. Болот Боотур
[Тыраахтар маһы] Тордуохтаах силиһэ Туой буорга дьоҕуоран, Токуруйан-мокуруйан барбытын Тоҕус миэтэрэ сиринэн Логлу тардан түһэрдэ. Е. Иванова
2. көсп. Өрөлөһө сатыыр, төттөрүлэһэр. ☉ Придирчивый, въедливый, едкий
Туруорсар боппуруостарбытын атахтыах, тордуохтаах утарсыыларбыт элбээн иһэллэр ээ. Р. Баҕатаайыскай
[Эмээхсин] кэллэ-кэлиэхпиттэн тылаөһө тоҕо эрэ тордуохтаах. П. Аввакумов
3. көсп. Бэйэтигэр тарынар, иҥсэлээх. ☉ Жадный, цепкий
Харытыан Киппирийээнэбис бэйэтин тордуохтаах илиитинэн, бас-көс санаатынан киэҥ сири сабардыырга билигин даҕаны дьулуһара. Л. Попов