Якутские буквы:

Якутский → Якутский

пуорт

аат.
1. Уу аала тохтоон турарыгар хомолоох, таһаҕаһы тиэйэргэ, сүөкүүргэ, аалы абырахтыырга аналлаах тэриллээх сир. ☉ Порт (морской, речной). Муора пуорда. Өрүс пуорда
□ Борохуоттар түмсэр пуортара улахан куорат баксаалыгар маарынныыр буола түһэр, олус сэргэх олохтонор. Амма Аччыгыйа
Туундара сир дьикти симэҕэ буолан силигилээбит Тиксии пуорт итии паардаах дьиэтигэр киирэммит, Титирэтэ тоҥорор тибииттэн дьэ тэйдибит. Эллэй
Манна дойдубар көтөрбөр Лена пуорка атаарбыта. Н. Лугинов
2
кэпс., авиапорт диэн курдук. Кылтааһаптаахпыт улуу куорат биир улахан пуордуттан үрдүк мэҥэ халлааҥҥа көтөн тахсыбыттара икки чаастан орпута. В. Гаврильева
Элбэх сырыылаах пуорт дии саныыгын. Икки бөртөлүөт, үс «антошка» түһэн олороллор. С. Окоёмов

Еще переводы:

кубулутулун

кубулутулун (Якутский → Якутский)

кубулут диэнтэн атын
туһ. Эр киһи прогимназията аһыллан баран реальнай училище буола кубулутуллубута. ИОВ ЯК
Пуорт сүүнэ улахан байыаннай лааҕырга кубулутуллубут. Индия кэпс. Оскуолаҕа саамай өйдөнөр, кэриэстэнэр миэстэнэн музейга кубулутуллубут кылаас буолар. «ХС»

паардаах

паардаах (Якутский → Якутский)

даҕ. Буруолуу-бургучуйа сылдьар итии күдэннээх. ☉ Пышащий горячим паром, водными испарениями
Сылабаар буоллаҕына эҥин араастаан сүрэҕэлдьээбит курдук, сырылаансырылаан баран, паардаах сылаас уутунан сабыта биэрдэ. Эрилик Эристиин
Тиксии пуорт итии паардаах дьиэтигэр киирэммит, Титирэтэ тоҥорор тибииттэн дьэ тэйдибит. Эллэй
Учуонайдар быһаарыыларынан, алмаас элбэх гаастаах итиэннэ паардаах маагыма сир иһиттэн өрө анньан тахсарыгар үөскээбит буолуохтаах. ДФС КК

монопуолуйа

монопуолуйа (Якутский → Якутский)

аат.
1. Хаһаайыстыба хайа эмэ салаатын баһылаан, барыс ылар сыаллаах хапыталыыстар бөдөҥ холбоһуктара. ☉ Крупное капиталистическое объединение, монополия
Импе риализмҥа сүүнэ бөдөҥ монопуолуйалар үөскээбиттэрэ. ЛВИ КБО
Мо нопуолуйалар бэйэлэрэ производствоны сүрүннүү, оҥорон таһаарар бородууксуйаларын батарарга ырыынагы көрдүү, …… була сатыыллар. ЭБТ
2. Тугу эмэ оҥорон таһаарыыны эбэтэр атыылааһыны наар баһылыыр быраап. ☉ Исключительное право на производство или продажу чего-л., а также на пользование чем-л., монополия
Бэйэбит испитинээҕи баайдар күүстэринэн эргиэн монопуолуйатын тэрийэн, Айааны пуорт оҥорон Японияны кытта хайа баҕарар эргинэр кыахтаныахпыт. Амма Аччыгыйа
Вольфрам аан дойду үрдүнэн монопуолуйаны ылар. «ХС»

хараҥатык

хараҥатык (Якутский → Якутский)

  1. даҕ. Хараҥа соҕус өҥнөөх, хараҥатыҥы. ☉ Темноватый (о цвете)
    Хараҥатык өҥнөөх ыарахан немецкэй гарнитур куруутун ыраас, чөм курдук хосторго киһи кута-сүрэ тэһийиэх көрүҥүн үөскэтэрэ. Далан
    Сөҕүмэр улахан пуорт. Киниэхэ хараҥатык дьэбин өҥнөөх аарыма броненосецтар тохтууллара. А. Куприн (тылб.)
  2. сыһ. суолт.
  3. Билиитэ-көрүүтэ, сайдыыта суохтук, хаалынньаҥнык. ☉ Отстало, некультурно, убого (жить)
    Кырдьаҕаас, эн бу кирдээхтик, хараҥатык олороруҥ иһин мин ыстарааптатарбар тиийэбин. Суорун Омоллоон
    Бессарабия олохтоохторо, румыннар күүстэринэн баһылыахтарыттан ыла, олус да дьадаҥытык, хараҥатык олороллор. Н. Якутскай
    Маарыйа, төрүт хараҥатык үөскээбит эрэйдээх, туох үөрэммитэ-сайдыбыта кэлиэй. Бэс Дьарааһын
  4. Олус күүскэ (хол., ымсыыр, ордугурҕаа). ☉ Чересчур (напр., жадничать, завидовать)
    Эн биһикки, доҕоччуок, Кимиэхэ да хараҥатык Ордугурҕаабыт аньыыбыт суох, Дьэбин сиэбэт дууһабытын. И. Гоголев
    Киһини туох намтатарый? Кылгас сото буолбатах, Кылгас соно буолбатах, Хантаҥнааһын, ньылаҥнааһын, Хараҥатык ымсыырааһын. И. Гоголев