туохт. Ыһылын, үрэллэн хаал, арҕам-тарҕам бар. ☉ Быть рассеянным, расходиться, разломаться
Сарсын эрдэ туран сирдьиттэр уонча табаларыттан биири да булбатахтара, түүн бөрө кэлбититтэн барылара бураллан хаалбыттара. УАЯ А
[Кэй кыыл] аламай күн суостуганнаах итиитин тулуйбакка чыллырыыт хорохой түүлэрэ уулла умайаннар, тумсулара, тыҥырахтара тохтон түһэннэр, аллара түгэҕэ суох улуу куйаарга буралла, курулуу турда. Д. Апросимов
Испиискэтин маһыттан биири сотто,— умайбата, иккис маһа төбөтө туура барда, үһүс эмиэ буралынна. И. Никифоров

1. аат. Туох эмэ ордуга (хол., тобоҕо, быстаҕа, төрдүгэһэ). ☉ Остаток от чего-л., окурок, огарок, обрубок чего-л.
   Сыылба Дьаакып дьиэттэн үөттүрэх тоһоҕоһун таһаарда. А. Софронов
   Остуолга чүмэчи тоһоҕоһо умайа турар. Күндэ
   [Москуба метротугар] бөппүрүөскэ тоһоҕоһо да сытарын көрбөккүн. Н. Габышев
   Лөкөй …… атын кутуругар холбообут быатын тоһоҕоһун сүөрэн, икки быа төбөтүн ыйылыннары тардан салҕаан кэбистэ. Тумарча
2. даҕ. суолт. Ордон хаалбыт, быһаҕас. ☉ Сохранившийся частично, обломившийся, неполный
   Бэйэҥ тоһоҕос омуккун …… түһүүнэн-тардыынан ааһа мүккүттэримэ. Болот Боотур
   Чыычаах тэйиччи тоһоҕос маска олорон, кыҥнахиҥнэх гына-гына, чуопчаарда. Софр. Данилов
   Акаары оҕону уолгунаан буулааҥҥыт, тоһоҕос дьоллоотугут. Э. Соколов
   ♦ Быар быһаҕас, тиис (түөс) тоһоҕос көр быар
   Күүһэ суох киһини тиис тоһоҕос, быар быһаҕас диэн ааттыыллар. АЛА СБ
   Сарсыҥҥы күммүтүгэр диэри былаҕайга былдьатыма, дэлэгэйгэ диэлитимэ, тойон эһэм! Киин бүтэйдээх, быар быһаҕастаах, түөс тоһоҕостоох барахсаттар буолабыт. ХИА КОВО
   ◊ Тоһоҕос балаҕан — кыра хороҕор балаҕан. ☉ Маленькая конусообразная юрта
   [Лоокуут:] Бу толооҥҥо мин Тоһоҕос балаҕан Туттаары гынабын. Суорун Омоллоон. Тоһоҕос лииньийэ мат. — көнө лииньийэлэр биир кэлимсэтэ суохтук муннуктуу холбоммуттара. ☉ Ломаная линия
   Тоһоҕос лииньийэлэр аҕыс-сүүрбэ милимиэтир уһуннаахтар. ННС ЧАа. Тоһоҕос от эргэр. — 1) кыра кэбиһиилээх от. ☉ Маленький стог
   Үс былас түөс аҥаара куохаҕар моойдоох, тоһоҕос от саҕа бастаах, икки чаан олгуй саҕа харахтаах …… хардааччы кыыл буолан сайа көтөн таҕыста. ПЭК ОНЛЯ I
   Кыыс Ньургун Үс өрүөллээх Үрүҥ көмүс сэргэтигэр Тоһоҕос от быһаҕаһын саҕа Түөллэс гына түстэ. Эрилик Эристиин; 2) төгүрүк уһуктаах төбөлөөх кэбиһиилээх от. ☉ Круглый островерхий стог сена; 3) түөлбэ. Сүүрбэччэ сүөһү кыстыыр улахан ото. ☉ Стог сена на двадцать голов скота зимнего содержания
   Икки сиргэ икки тоһоҕос от турар. ПЭК СЯЯ. Тоһоҕос саа — сарбыллыбыт уостаах саа. ☉ Обрез
   Кулаактар биһигини тоһоҕос саанан ытыалыыллара. А. Фадеев (тылб.). Тоһоҕос тордох — кыра тирии ураһа. ☉ Маленькая ураса из ровдуги
   Чугаһынан биир тоһоҕос тордохтоох ыал суох. Болот Боотур. Тоһоҕос уулусса — кылгас муҥур уулусса. ☉ Переулок
   [Кырыыньыкы] икки киэҥ көбүс-көнө кириэстии уулуссалаах, олортон тахсар уонча тоһоҕос уулуссалаах. «ХС»
   ср. тюрк. тос ‘разломаться на мелкие части’

туохт.
1. Бэттэн, булгуруйан алдьан, булгу бар. ☉ Переламываться
Уолан тиит ортотунан тостор Уйусхан тыаллаах дойду. П. Ойуунускай
Ойуурга мас тосторо иһиллэр. Күндэ
Арай дьоммуттан ырааппытым кэннэ, хайыһарым тостон хааллын. Амма Аччыгыйа
2. көсп. Кыаххын, күүскүн сүтэр, мөлтөөн бар. ☉ Потерять, утратить былую силу, ослабнуть
Өлөксөй курдуктар тоһуннахтарына, Өрө көрбүттэр өлбөөдүйүөхтэрэ. С. Васильев
Суон саал Тостон барбыта, …… Саарыстыба самныбыта. С. Зверев
Олунньу сүүрбэ түөрт күнүгэр тымныы тостор. «Сахаада»
♦ Кута-сүрэ тостубут көр кут-сүр
Инчэҕэй тирбэҕэ быстыбатынан олорбут Быргыйдаах муҥнаахтар уйулҕалара хамсаабыт, куттара-сүрдэрэ тостубут. ФЕВ УТУ
[Дьэргэ] киһи эрэ буоллар кута-сүрэ тостон, токуруччу туттан хаамар буолбут. «ХС»
Мас тосторунан I көр мас. Быа быстарынан, мас тосторунан (өс хоһ.). [Акаары Мэхээс:] Быа быстарынан, мас тосторунан күүстээх киһи — мин буолабын. Эрилик Эристиин
Мас тосторунан II көр мас. Мас тосторунан майгылаах киһини кытта киһи сатаан кэпсэппэт. Муоһа тостубут — муоһа-туйаҕа сарбыллыбыт (бараммыт) диэн курдук (көр муос). Билигин даҕаны кулаак муоһа тосто илик эбит. П. Ойуунускай
Тостубут Лиэп кулаак сор муоһа. Эрилик Эристиин
Сүргэтэ (сүрэ) тостубут көр кута-сүрэ тостубут. Сүрэ тостубут, уҥуохтаах тириитэ хаалбыт кырдьаҕас оҕонньор, тайаҕар өйөнөн, суос соҕотоҕун санньыйан турар эбит. Амма Аччыгыйа
Кулукаанап сүргэтэ тостубут көрүҥнээх. БТТ
Оҕонньор эмээхсинигэр уота-күүһэ умуллан, сүргэтэ тостон тиийдэ. «ХС». Тымныы муоһа тостубут — сүдү тымныы мөлтөөбүт, мөлтүү быһыытыйбыт. ☉ Отступили морозы
Тымныы муоһа тостон, Күн куттаммат буолбут, Тоҥон турбут мастан Тохтон, көмнөх суулбут. И. Эртюков
Ол эрээри тымныы оҕуһа Ураа-лаҥкыр муоһа тоһунна. Баал Хабырыыс
Тымныы муоһа төһө да тоһуннар, билигин даҕаны киэһэ-сарсыарда дьыбардаах, онуоха эбии күүстээх тыал киһини курдаттыы үрэр. В. Ойуурускай. Үтэһэтэ тостуо (туолуо) — ким эмэ эппиэттиир кэмэ кэлиэ; иэһэ ситиһиллиэ. ☉ Настанет час расплаты для кого-л.; ответить, понести наказание
Бэйи, билигин бултаан эрэбин диэн киэбиримэ, баҕар, үтэһэҥ туолуо. Амма Аччыгыйа
Хара дьай Хааннаах сабарай …… Үтэһэҥ тостон Үс төгүл кыран, түҥнэри кыран! И. Егоров
◊ Тостор тымныы — муҥутуур тымныы. ☉ Лютые морозы
Аатырара ахсынньы Аан-даан тостор тымныынан. С. Тарасов
[Дьоллоох Дьокуускай] тостор тымныынан бобо тутар. Э. Соколов
[Тииттэр] Тостор тымныыттан үлүйбэт Үлэ дьонунуу лиҥкинэһэллэр. П. Тулааһынап
ср. тюрк. тос ‘разломаться на мелкие части’