1) место, где ранее стоял дом, следы усадьбы, жилья; 2) заброшенное жильё, заброшенная старинная усадьба (в Якутии до революции); развалины здания, жилья.

несов. (соответствовать) сөп тү- бэһис; его слова плохо вяжутся с ранее сказанным кини тыллара урут эппитин кытта аанньа сөп түбэһиспэттэр; # не вяжется ыпсыбат, сатаммат.

сов. 1. (вернуться) төнүн, төннөн кэл, эргилин; возвратиться домой дьиэҕэр төнүн; возвратиться к ранее затронутому вопросу урут таарыллыбыт боппуруоска төнүн; 2. перен. (вновь появиться) эргилин, хат көп; чөлгөр түс; сознание возвратилось к больному ыарыһах өйө чөлүгэр түстэ.

несов. 1. см. вытечь; 2. (брать начало) таҕыс, сүүрдэн таҕыс; эта река вытекает из озера бу өрүс күөлтэн тахсар; 3. перен. (являться следствием) таҕыс; этот вывод вытекает из ранее сказанного бу түмүк урут этиллибиттэн тахсар.

давать, показывать результат (превосходящий ранее достигнутый); превосходить (в несколько раз); устаны ойууга миигин куоһарар в прыжке в длину он превосходит меня; үстэ куоһар = сделать в три раза больше (чем намечено); куһу куоһаран түһэр = стрелять в нескольких уток сразу.

означенный, выявленный (приблизительно, в общих чертах); тоһоҕо үутэ торумнаах погов. ямка для кола (и та) имеет свой размер (т. е. всё должно быть заранее определено, хотя бы приблизительно); буут торумнаах , хол холобурдаах погов. вес передних и задних ног (туши) примерно известен (т. е. возвращаемое должно соответствовать ранее полученному).

туттул. сыһыан холб. Уруккуттан биллэр-сэрэйиллэр туох эрэ бөрүкүтэ суох буолбутуттан хомойууну көрдөрөр. ☉ Выражает огорчение говорящего по поводу ранее предполагавшейся неприятности (ну вот, тото и оно)
— Буоллаҕа ити... (Эмиэ сүүйтэрдэ.) — Билигин көмүспүтүн оонньуохпут, — диэтэ Баһылай. Л. Попов
«Буоллаҕа ити! Чэ, барыаҕыҥ, халлаан булчуттара!» — сэкирэтээр мичээрдээтэ уонна күүскэ өрө тыынна. Н. Заболоцкай

сыһыан холб. Этиллэр санаалары кылгатан түмэн, түмүктээн биэрэр суолталаах бэлиэтээһини көрдөрөр. ☉ Являясь стилистическим средством, употребляется для краткого обобщения, подытоживания высказанных ранее мыслей (короче говоря, одним словом, словом)
Быһатын эттэххэ, биир дойдулааҕа уонна өртөн доҕоро буолан этэр диэбэккитигэр көрдөһөбүн. Амма Аччыгыйа
Быһатын эттэххэ, тыллара эрэ суох дууһалар [ынахтар]. В. Ойуурускай
Кини оннук уус-уран хоһуйуулаах, баай тыллаах, быһатын эттэххэ, кырдьык үтүө олоҥхоһут этэ. Күннүк Уурастыырап

ситим сыһыан холб. Урут этиллибиккэ сөбүлэһэр - утарар икки ардынан сыһыаны эрэмньилээх буолуу дэгэттээх көрдөрөр. ☉ Выражает уступительно-противительное отношение к ранее сказанному с оттенком уверенности (как ни говори)
Диэбит-диэбэтэх иһин, мин күһүҥҥү кэми олус таптыыбын. Диэ-диэбэтэх иһин, Сэмэн сүөһүтэ сыл тахсыбыт буолуо. ГНС СТСДТ

ситим сыһыан холб. Этиллибит санаалары түмэн этиини, түмүк оҥорууну, уопсай түмэн өйдөөһүнү көрдөрөр. ☉ Служит для выражения субъективного обобщения, общего заключения о высказанном ранее (ну вот так)
Дьэ ол курдук сэлиэнньэни тула алмаас көрдөөн чүүччэйэ сылдьан күөхтүҥү өҥнөөх сомоҕо таас түөлбэлээн сытарын булаллар. Н. Якутскай
Дьэ ол курдук, уол оҕо барахсаны дьо-сэргэ, көтөр-сүүрэр, айылҕа ордук кэрэхсиир буолар. В. Иванов