1) растрёпанный, взъерошенный, всклокоченный (о волосах); 2) раскидистый; арбаҕар тиит раскидистое дерево.

даҕ. Уһун хойуу (мас лабаатын этэргэ), уһун хойуу лабаалардаах (үксүн маһы этэллэр). ☉ Раскидистый (о ветвях дерева), с раскидистыми ветвями (о деревьях)
Лаглархай лабаалаах ойуур тыа иһигэр Лааҕыр дьиэ түннүгүн аһаммын көрөбүн. П. Тулааһынап
Биһиги харыйаларбыт сорохторо …… толуу-мааны дьахтардыы лаглархайдар. Э. Соколов

даҕ. Сахсайа сылдьар көп, сахсайбыт түүлээх; хойуу лабаалардаах. ☉ Пышный (напр., о волосах на голове); косматый, мохнатый (напр., о шерсти, мехе и ветвях)
«Бээ эрэ, эһиги ханнык боппуруоска кэллигит?» — диэтэ сахсаҕар баттахтаах курбуу курдук синньигэс кыыс. Н. Лугинов
Сөдүөркэ туундаралыы тигиилээх улахан сахсаҕар бэргэһэтин саллаччы кэтэн кэбистэ. Болот Боотур
Хойуу бояркалар, сахсаҕар үөттэр уонна иирэлээх бөлкөйдөр сөрүүн уунан илгистэллэр. Л. Попов
ср. бур. һагсагар ‘раскидистый’, монг. сагсгар ‘косматый; пушистый; развесистый’

даҕ.
1. Сахсаҕар, өрүкүйэ сылдьар; бураллыбыт, ыһыллыбыт (баттах, бэргэһэ түүтүн туһунан). ☉ Взъерошенный; растрепанный, всклокоченный (о волосах)
Менделеев профессор алтан арбаҕар төбөтө ала-чуо лэҥкэйэн көстөрө. П. Филиппов
Арбаҕар будьурхай баттахтаах, сааһыра барбыт киһи хос аанын чанчыгар өйөнөн турар. Н. Габышев
Строд арбаҕар бараан бэргэһэтин сэгэччи кэппитинэн, ыҥыырыгар кырыылыы олорон Полянскайга тугу эрэ бэрт көрдөөхтүк сэһэргиир. Амма Аччыгыйа
2. Туора үүнэн адаарыйбыт хойуу лабаалардаах (мас туһунан). ☉ Раскидистый, разросшийся
Хочо арбаҕар үөттэрин быыстарынан хаһан аһыы сылдьар маҥан сылгылар арыый саһаран эрэ көстөллөр. Амма Аччыгыйа
Ол көстөр тумулга мин киһини-сүөһүнү өйдүүр буолуохпар диэри арбаҕар мутуктаах кэрэх мас турара. Суорун Омоллоон

образн. 1) быть, казаться низеньким, широким и округлённым; лаглайбыт хатыҥ берёза с густыми раскидистыми ветвями; 2) иметь широкую и низенькую, но складную фигуру.

I
даҕ. Адаархай бөдөҥ, уһун, кэ ти т (үксүгэр кыыл, с ү ө һ ү м у о һ у н этиллэр). ☉ Большой, раскидистый (напр., о рогах крупных животных)
Табам ааттыыр быһыынан Өйдөөхтүк көрөн кээһэр, Биитэр лаҥкыр муоһунан Буойар курдук илгистэр. С. Данилов
Доодороп кулуба, …… тэлиэгэҕэ көлүллүбүт лаҥкыр муостаах тараах күрдьүгэс оҕуһу сиэтэн иһэр эбит. Эрилик Эристиин
Муустаах муораттан халлааҥҥа тиийэр икки ураа лаҥкыр муостаах улуу дьыл оҕуһа обургу, …… аас-аччык аргыстанан, ыарыы-сүтүү ындыыланан, тахсан кэлэр. Н. Заболоцкай. Тэҥн. лоҥкур
II
тыаһы үт. т. Кытаанах улахан предмет (хол., тимир иһит) туохха эмэ охсуллан доргуйар тыаһа. ☉ Подражание громкому звуку, звону, возникающему при ударе друг о друга твёрдых предметов (напр., металлической посуды)
Эмискэ тэйиччи тимир биэдэрэ тыаһа лаҥкыр гынна. «Чолбон»
Хоруобу сабан, өтүүнэн куустаран, ииҥҥэ түһэрдилэр, үрдүгэр туос тэлг э э т и л э р. Тимир күрдьэхтэр лаҥкыр гыннылар. «ХС»
ср. тат. диал. лаҥгырт ‘звукоподражание падению металлической вещи (напр., посуды)’