Якутские буквы:

Русский → Якутский

рассвет

сущ
(мн. ч. нет)
сырдааһын, халлаан сырдыыта

рассвет

м. 1. халлаан сырдааһына, тыҥ хатыыта; на рассвете халлаан сырдыыта; 2. перен. (начало чего-л.) үгэн, саһарҕа; на рассвете жизни олоҕун үгэнигэр.


Еще переводы:

сараа=

сараа= (Якутский → Русский)

I уст.: таҥара сараабыт брезжи? рассвет.
II разг. умирать; околевать.

үөл-дьүөл

үөл-дьүөл (Якутский → Русский)

  1. утренние сумерки, предрассветный полумрак; ранний рассвет; үөл-дьүөлгэ в утренние сумерки; 2. смутно, неясно (помнить, видеть); ол түбэлтэни үөл-дьүөл өйдүүбүн тот случай я помню очень смутно.
имик-симик

имик-симик (Якутский → Русский)

  1. сумерки (вечерние, утренние); имик-симиккэ турбутум я встал (в дорогу), едва забрезжил рассвет; 2. нареч. * слабо, со слабым мерцанием *(об огне, свете); **уот имик-симик умайар огонь горит, слабо мерцая.
им

им (Якутский → Русский)

I 1) вечерние сумерки, вечерний полусвет; вечерняя, потухающая заря; им сүттэ настала тёмная ночь (букв. вечерний полусвет исчез); 2) ранний рассвет; им бүтэй до рассвета; им бүтэйинэ барбыт он уехал до рассвета, он уехал затемно # атаҕын иминэн см. атах ; илиитин иминэн см. илии.
II метка, клеймо, тавро (на животном); сүөһүнү иминэн бил = узнавать скот по метке # имиттэн сүт = или имниин сүт = (или быһын =) бесследно исчезнуть; имиттэн быс = (или сүтэр =) уничтожить, стереть с лица земли.

тыҥ

тыҥ (Якутский → Русский)

I рассвет; заря (утренняя); тыҥ хатыыта рано утром; как только занялась заря; едва рассвело; тыҥ кырыыта тонкая полоска утренней зари.
II подр. 1) звуку, возникающему при обрыве туго натянутой нити, струны; 2) высокому напряжённому голосу; 3) писку нек-рых насекомых, напр. комара.
III тугой, упругий || туго, упруго; тыҥ боробулуоха туго натянутая проволока; саа кирсин тын= гына тарт = туго натянуть тетиву лука.

туҥат

туҥат (Якутский → Якутский)

аат. Саҕахха кыратык көстөр сырдык сардаҥата. Проблески лучей солнца на горизонте
Арылыас кустук халлааны кууһар, Күн тахсыыта туҥат кыыһар... Л. Попов
[Кыталык] Кыйаар үөһэ күөрэйэн, Кыыһар туҥат кэтэҕэр Күөх туналга тимирэн Сүтүөр диэри кэтэһэн, Хоодьугур өөр батыһа Көрөн хаалта сайыһа. М. Ефимов
Халлаан күөх тумарыга долгуннуу кыыһар туҥаттыын алтыста. Н. Курилов (тылб.)
ср. тув., др.-тюрк. таҥ ‘утренняя заря; рассвет’

затемно

затемно (Русский → Якутский)

нареч. разг. 1. (до рассвета) хараҥа эрдэҕинэ, хараҥаҕа; 2. (когда стемнеет) хараҥарбытын кэннэ.

близость

близость (Русский → Якутский)

ж. 1. (расстояния, времени) чугаһа, чугаһаабыта; чувствуется близость рассвета халлаан сырдыыра чугаһаабыта билиннэ; 2. (отношений) чугасаһыы, чугастыы сыһыан; 3. (сходство) чугастыыта, маарыннаһыыта; близость взглядов санаа чугастыыта.

забрезжить

забрезжить (Русский → Якутский)

сов. 1. (начать слабо светиться) кыламнаа, кылангнаа; в темноте забрезжил огонёк хараҥаҕа уот кыламныыра; 2. безл. (о рассвете) сырдый, сырдаа; чуть забрезжило, мы отправились в путь саҥардыы сырдыиан эрдэҕинэ биһиги айаҥҥа турбуппут.

таҥара

таҥара (Якутский → Русский)

1) бог || божий; таҥара дьиэтэ церковь (букв. божий дом); таҥараны итэҕэйии вера в бога; таҥара аһа просфора (букв. божья пища); таҥара аһын курдук тутар обращается как с просфорой (очень бережёт что-л., дорожит чем-л. незначительным); таҥара үөрэҕэ богословие; таҥара биэриэ уст. бог даст; таҥара баарына богом клянусь, ей-богу; таҥара быыһаатын боже упаси; таҥараҕа махтан разг. благодари бога; таҥара көмөтүнэн слава богу (всё хорошо, благополучно); таҥара өстөөххө да биэрбэтин (или көрдөрбөтүн) и врагу своему такого не пожелаю (букв. пусть бог и врагу нашему не даст или не покажет); таҥараттан көрдөс = уст. молить бога, просить бога; таҥараҕа үҥк = молиться богу; таҥара гынан үҥк = молиться на * *кого-л., как на бога, боготворить кого-л.; *таҥара туһугар *разг. ради бога (пожалуйста, очень прошу); таҥара атаҕын кууһа сытар погов. лежит, обнявши божьи ноги (о ханже); таҥара сэрэҕи таптыыр посл. бог любит осторожность (соотв. бережёного бог бережёт; на бога надейся, а сам не плошай); таҥара уон оччону биэриэ ирон. бог сторицей воздаст (букв. бог даст в десять раз больше); 2) уст. нёбо; таҥара сараабыт наступает рассвет, рассветает, светает; таҥараҕа мастаммыкка дылы погов. всё равно, что нёбу палкой грозить (о бессильной угрозе) # таҥара табата дикий северный олень.