с. 1. (напр. крыши) хат сабыы; 2. (напр. рекорда) куоһарыы, аһарыы; З. (опора крыши) сабыы, туора сабыы.

сов. 1. что (покрыть заново) хат сап, уларытан сап; 2. кого-что (превзойти) куоһар, аһар; перекрыть прежний рекорд урукку рекорду аһар; 3. что сап, бүөлээ, быһыттаа; перекрыть путь суолу сап; перекрыть воду ууну быһыттаа.

сааһыр I диэнтэн тиэт
көрүҥ. Ити рекорду син сааһырбалаабытын кэннэ быйаҥнаах быйылгы дьылга икки звено тэҥинэн куоһара түстүлэр. «Кыым»

сов. 1. него (избить) кырбаа, үлтү сыс; 2. кого (победить) үлтү сыс, кыай; 3. что, разг. (разбить) үлтү сыс, үлтүрүт, алдьат; побить посуду иһити ултүрүт; # побить рекорд рекорта оҕус.

ыл I диэнтэн хай
аата. Биһиги үүт ылыыбыт кыратын Билэн кэллим, сэгэрдэриэм, Рекорд биэрэр ынах диэн атын, Үллэн түһэннэр сүрдэриэн! Дьуон Дьаҥылы
Бырааһынньыгы бииргэ ылыы туһунан хас да этиини, бэйэбит эрдэ сөбүлэһэн бүтэн турабыт диэн, халбарытынна. Н. Лугинов. Урукку дьылга тугуту ылыыга, табаны тыыннаах иитиигэ, устууга үгүс биригээдэлэри сабырыйталаабыппыт. ВПК ЫСЫ

туохт.
1. Хоһулаан иккини (хаһы даҕаны) өлөрөр гына ыт (хол., кустары). ☉ Стрелять, спаривая цели, чтобы убить одним выстрелом двух или больше (напр., уток). Икки куһу куоһаран түһэрдэ
2. көсп. Урут ситиһиллибит эбэтэр ситиһиллиэхтээх кирбиини (хол., рекорду, былааны) аһара түс. ☉ Превзойти ранее достигнутый или намеченный результат
Алдан кылаатын арҕарбыт, Үрдүк нуорманы куоһарбыт Горняк дыраагата уоскуйда, Чоҕо, көмүһэ кылбайда. Эллэй
Хаһыаттан ааҕан биллибит, Хайҕаммыт биһиги таайбыт: Былаанын быдан аһарбыт, Пятилетканы куоһарбыт! П. Дмитриев
ср. др.-тюрк. хавшур ∼ хабшур ‘соединять, складывать’, кирг. куушур ‘скручивать, прижимать’

аат. Туох эмэ алдьаммытын, эргэрбитин абырахтааһын, чөлүгэр түһэрии. ☉ Приведение в порядок чего-л., починка, ремонт
Демин кимтэн да элбэх килэмиэтири өрөмүөнэ суох сылдьары ситиһэн рекорд оҥорор. Софр. Данилов
Быйыл массыына бииһэ барыта хахха сиргэ хомулунна, ол эрээри өрөмүөн үлэтэ эмиэ сыыллан иһэр. Н. Габышев
Кылаастар дьоҕус эрээрилэр ып-ыраастар. Соторутааҕыта өрөмүөн үмүрүйбүт быһыылаах. К. Турсункулов (тылб.)
◊ Быстах өрөмүөн — салҕамньы, кыра өрөмүөн. ☉ Текущий, небольшой ремонт. Быйыл быстах өрөмүөн оҥорбуттара. Капитальнай өрөмүөн — толору, туох эмэ сүрүн өттүн (хол., дьиэ акылаатын, муостатын уларытар) өрөмүөн. ☉ Капитальный ремонт
«Якутия» теплоходу Германияҕа илдьэн капитальнай өрөмүөн оҥорбуттар. ДьДьДь

несов. 1. кого-что туруор; ставить в строй стройга туруор; ставить столбы баҕаналарда туруор; 2. кого (для работы) туруор, анаа; ставить к станку станокка туруор; 3. кого-что (размещать) олохтоо; ставить на постой быстах олохтоо; 4. (помещать) уур, ук; ставить посуду на стол иһити остуолга уур; ставить автомобиль в гараж автомобилы гаражка ук; 5. кого, перен. ук, киллэр; ставить в неловкое положение табыгапа суох балаһыанньаҕа киллэр; 6. кого-что, перен. (расценивать) туруор, тут; ставить его выше других писателей кинини атын суруйааччы-лартан үрдүктүк туруор; 7. что и без доп. (в азартных играх) туруор, уур; 8. что уур, туруор, үктэн; ставить ногу на носок атаххын төбөтүнэн үктэн; ставить правильно часы чаһыны сөпкө туруор; 9. что (устанавливать для действия) туруор, уур; үт; ставить телефон телефонна туруор; ставить компресс компреста уур; ставить сеть илимнэ үт; 10. что (сооружать) туруор, тут; ставить избу дьиэтэ туруор; 11. что (налаживать, производить) оҥор, тэрий; всё ставить по-новому барытын саҥалыы тэрий; 12. что, театр. туруор, көрдөр; ставить новую пьесу саҥа пьесата туруор; 13. что (выдвигать, предлагать) туруор, киллэр; ставить вопрос на обсуждение боппуруоһу дьүүллэһиигэ туруор; 14. что (рассматривать как что-л.) туруор, аах; ставить своей задачей бэйэҥ соруккунан туруорун; # ставить в известность биллэр; ставить в связь сибээстээ (холбоо); ставить диагноз диагнозта туруор; ставить рекорд рекорта оҥор; ставить на (своё) место кого-л. сөптөөх миэстэтин көрдөр; ставить себя на чьё-л. место (ким эмэ) оннугар бэйэҥ буолан көр (кини балапыанньа-тыгар түбэспит курдук санаан көр); ставить вопрос ребром боппуруоһу быһаччы ту- РУор.