ретивый; горячий, вспыльчивый; уолусхан ат ретивый конь; уолусхан киһи вспыльчивый человек; ср. уолҕамчы. уолут= побуд. от уолуй=; миигин ынырык көрүҥүнэн уолутта он сильно напугал меня своим страшным видом.

горячий, ретивый; ахсым ат горячий конь; ат соноҕоһугар ахсым , киһи эдэригэр дохсун посл. лошадь в молодости ретива, человек в молодости пылок.

даҕ. Наһаа дохсун, уһуу (үксүн ат туһунан). ☉ Очень горячий, ретивый, резвый (обычно о лошади)
Ат соноҕоһугар ахсым, киһи эдэригэр дохсун (өс хоһ.). Бугуһуйан турбут ахсым ат, сэргэ төрдүттэн эмискэ мүччү түһэн, дьиэ иннинээҕи эргэ ампаар муннугун эргийэ көппүтэ. Күннүк Уурастыырап
Ахсым аттаах уоллаах кыыс чэгиэн күлүүлэрэ тоһуттаҕас дьыбары кымньыылаата. С. Федотов

стремительность, быстрота || стремительный, быстрый; бойобуой этэрээт дьулурҕата стремительность боевого отряда; дьулурҕа санаа стремительная мысль; дьулурҕа ат ретивая лошадь.

даҕ.
1. Сабыс-саҥа көлүллэн эрэр, сыһыйа, үөрэнэ илик (сүөһү). ☉ Необъезженный, не приученный к седлу или упряжке (скот). Айаас соноҕос. Айаас ат
□ Кирилэ соноҕоһун, айаас соҕус сүөһүнү, өр үөрэтэн, талкыйан, сылгы киэнэ мааныта оҥордо. Н. Заболоцкай
Өлөксөй айаас табаны кытта өрө мөхсө сылдьан, хаҥас илиитин эрбэҕин булгу тартаран кэбиспитэ. Я. Семенов. Оҕуһу миин дии сатаан кэбиһэбин, мииммэт. Сатаатахха, оҕуспут айаас кунан этэ. Суорун Омоллоон
2. Олус дохсун, ахсым (көлө). ☉ Буйный, горячий, ретивый (обычно о лошади)
Онтон эмискэ... аллаах ат үрдүгэр; Айаас ат үрдүгэр баар буоллум; Ойоҕоспор ойуур мастара сүүрдүлэр, Онтон хонуу куйаарыйа субуллар. Л. Попов
Дьоруо атыҥ айааһын, — Тохтуу түһүүй, Дьарааһын. П. Аввакумов
Кюль-Тэгин обургу айаас атынан Өстөөҕүн эккирэтэн бытарытар. М. Ефимов

1. даҕ.
2. Санаабычча быһыыланар-майгыланар, ыгым, уолҕамчы. ☉ Горячий, вспыльчивый, ретивый
   Уолусхан киһи диэмэ, Уоскут да айманар сүрэхпин. Л. Попов
   Ханнык да хойоҕо, хом санаата суох истиҥ мичээр уолусхан Диманы төбөтүттэн имэрийэргэ дылы. С. Федотов. [Василий] уолусхан, кыатаммат бэйэтэ ыар, быһаарыылаах мүнүүтэлэргэ эмискэ наһаа холкутуйар, өйө-санаата кэҥиир, дьэҥкэрэр үгэстээҕэ Г. Николаева (тылб.)
3. Киһини уолутар, соһутар. ☉ Вызывающий оторопь, наводящий страх
   Уонунан этиҥнэр Охсулларын санатар Уолусхан сата тыаһым Улам-улам …… Оччоото, Намыраата. П. Тобуруокап
   Уу күүһэ уоттааҕар даҕаны Уолусхан буолар — дэһэллэр. Эллэй
   △ Дьулусхан, дохсун. ☉ Очень быстрый, стремительный
   Уолусхан айаннаах уу аала, Таҥнары устаҥҥын дагдаһый! Күннүк Уурастыырап
4. аат суолт. Киһи уолуйар-соһуйар быһыыта-майгыта. ☉ Неудержимый страх, ужас, паника
   Ханна да бараркэлэр сирэ суох, дьон уопсай уолусхана буолар. Болот Боотур
   Улахан уолусхан, айдааннаах алдьархай буолбут. И. Данилов
   Колчак дьонун хаппыт түрүбүөгэ уонна аймалҕан, сотору буолаат, дьиҥнээх уолусхаҥҥа кубулуйбута. СБТТ