рябчик.

аат. Куруппааскыттан кыра эриэнниҥи бороҥ дьүһүннээх мас көтөрө. ☉ Птица, относящаяся к боровой дичи, с пестро-серым оперением, размером меньше куропатки, рябчик
Эмискэ иннибитигэр бочугурас көтөн тирилээтэ. Быычыгырыырыттан иһиттэххэ, оҕолоох ийэ. Далан
Ханна эрэ ыраах саа тыаһыыр, хаппыт сэбирдэхтэри тыаһатан моҕотой сыбдыргыыр, бочугурас бычыгырыыр. Амма Аччыгыйа

союз 1) разд. или; киир эбэтэр таҕыс входи или уходи; 2) разд.-перечисл. или; эбэтэр оскуолаҕа, эбэтэр дьиэҕэр хааллардаҕыҥ ты, вероятно, оставил (это) или в школе, или дома; эбэтэр үлэлээ, эбэтэр сынньан или работай, или отдыхай; 3) присоед. а также, и; бочугурас, хабдьы, куртуйах эбэтэр улар түбэһээччи обычно попадаются рябчик, куропатка, тетерев или глухарь; тоҕо саҥарбаккын, эбэтэр сөбүлэстиҥ дуу ? почему молчишь, или ты согласился?; 4) поясн. или, то есть; икки атах, эбэтэр киһи, сатаабатаҕа суох нет того, чего не умёл бы двуногий, то есть человек.

тыаһы үт. туохт. Биир кэм субуллук, ыраахха диэри дуораһыйан иһиллэр гына тыаһаа (хол., тоҥсоҕой, тыраахтар туһунан). ☉ Издавать непрерывный раскатистый звук, отбивать звонкую дробь (напр., о дятле, тракторе)
Чогдоон тыабыт толуу тиитин Тобуллаҕас көҥдөйүгэр Тоҥсоҕойбут тумсун уган, Дорҕооннук торулаата. Күннүк Уурастыырап
Бу мастарга кулун тутар ыйдааҕы дьыбардаах сарсыарда тоҥсоҕой түһэн, тумсун тыаһа торулуура. Н. Якутскай
Тыа баһа сатарыйан ыраах тыраахтар торулаабытыгар, Серёжа төттөрү хаампыта. Н. Лугинов
♦ <Торулуур> тоҥ нуучча көр тоҥ II
Бу дэриэбинэ дьоно үксүлэрэ нуучча хааннаахтар, торулуур тоҥ нуучча сылдьар диэх курдук көрүҥнээхтэр. Н. Якутскай
Оннук ээ, доҕоттоор, торулуур Тоҥ нуучча дойдута эрээри, Россия — бар дьону соргулуур Баараҕай ытыктан ытык сир. Н. Босиков
ср. хак. торлас ‘издавать шум (о птицах при полёте)’, алт. торло ‘рябчик, куропатка’