догадка; предположение; научнай сабаҕалааһыннар гипотезалар диэн ааттаналлар научные предположения называются гипотезами.

догадываться, предполагать.

аат.
1.
сабаҕалаа 1, 2 диэнтэн хай. аата. Сабаҕалааһын быһыытынан …… 2000 сылга киһи ахсаана алта миллиард икки сүүс мөлүйүөн буолуо. ДьДьДь
Сааһын табаны хараалга ааҕар бириэмэҕэ төрөөһүн эрдэ эбэтэр хойутаан саҕаланарын сабаҕалааһын оҥоһуллар. ТНС ОКТК
2. Туох эмэ хайдах быһаарыллыан сөбүн өйүнэн тобулан көрүү, быһаарыы, оҥорон көрүү (хол., наукаҕа). ☉ Предположение, гипотеза
Мин санаабар, ханнык баҕарар научнай сабаҕалааһын эбэтэр түөрүйэ даҕаны биир ааптардаах буолар. Г. Угаров
Кини Кыра Ботуобуйа сүнньүгэр алмаас баар төрүт сирин көрдөөн буларга эппитэ. Бу дьиҥнээҕэ бигэргэтиллиэхтээх саҥа сабаҕалааһын этэ. «ХС»

туохт.
1. Чахчытын билбэккэ, оннук буолуо диэн таайан быһаар, таайа санаа, сылыктаа. ☉ Предполагать, строить догадки, подозревать
Оччотооҕуга эмп-томп суоҕун да иһин кырдьаҕастар сабаҕалаан билбиттэрэ, Борокуоппай Тарабукин ис тиибигэр ыалдьан өлбүт этэ. И. Бочкарёв
Бэркэ уһаатаҕына кини олоҕо күн ортотугар эрэ диэри тиийииһи диэн сабаҕалыахха сөп этэ. Д. Таас
Профессор М.Ф. Габышев сабаҕалыырынан, былыр таһаҕас көлөнөн таһыллар эрдэҕинэ, сылгы биир оройуонтан атын оройуоҥҥа тиксэн хаалар эбит. АНП СЭЭ
△ Тугу эмэ тугунан эмэ сэрэй, таай. ☉ Угадывать что-л. по каким-л. признакам, приметам
Биһиги испитигэр биир сылтан ордук …… бассабыыктар тэрилтэлэрэ үлэлээбит эбит. Ону мин бүгүн эрэ сорох үөрэнээччилэр тылларыттан сабаҕалаан биллим. Эрилик Эристиин
[Ырыаһыт] куолаһа эҥсэн ыларыттан сабаҕалаатаҕына, олус киэҥ саала буолуохтааҕа. С. Дадаскинов
2. кэпс. Ханныктык эмэ өйдөө, удумаҕалаа. ☉ Иметь неполное представление о чём-л.
Хараанай тугу да хардарыан баҕарбата да, бачча тиэйэн абыраан иһэр киһини сэҥээрэр хайаан да наадалааҕын сабаҕалаан, көһүйбүт атаҕын чиккэтэ сатыы-сатыы кыыкынаата. И. Гоголев
Мин реформа уонна холбоһук суолталарын биэс тарбах курдук билбэтэҕим да иннигэр, син сабаҕалаан билэбин. Бэс Дьарааһын
3. кэпс. Быһа холоон, барыллаан быһаар. ☉ Определять что-л. приблизительно, предположительно
Охлопков өстөөххө таһаарбыт хоромньута тыһыынчанан ааҕыллар диэн сабаҕалыырга толору кыахтаахпыт. Д. Кустуров
Өрөспүүбүлүкэҕэ бултанар атын кыыллары сабаҕалаан учуоттаныллар. Айылҕаны х. Сүөһү иитиититтэн киирэр харчы дохуота сабаҕалаан ааҕыынан үс төгүл кэриҥэ улаатыаҕа. «Ленин с.»