Якутские буквы:

Якутский → Русский

саламаат

саламата (кушанье из муки и сливочного масла).

Якутский → Якутский

саламаат

аат. Анаан арыыга олохтоон оҥоһуллубут хойуу бурдук хааһы. Густая каша особого приготовления из муки, сваренная на масле и разбавленная небольшим количеством воды
Саҥа оҕону саламаат сиэн малааһыннаабыппыт. П. Аввакумов
Дьиэ акылаатын ортотугар оттуллубут уокка тиийэн, арыылаах саламааты кута-кута, дойдутун иччитин алҕаата. М. Доҕордуурап
Хааһы да саламаат буол кэпс. — киһи тугу да булан ылбатын курдук булкулун, хааһы буол. Окончательно запутаться (в каком-л. деле, вопросе)
Мэҥэ Хаҥалас оройуонугар ити уһаайба туһунан боппуруос, сахалыы малтаччы саҥардахха, хааһы да саламаат буолан турар. Күннүк Уурастыырап
Арыы саламаат — арыыга олохтонон буспут саламаат. Густая каша из муки, приготовленная только на масле. Арыы саламааты арыыта дагдайыар диэри буһарыллар. Ойбон саламаат — малааһын, ыһыах кэмигэр ким баҕалаах баһан сиэтин диэн түһүлгэҕэ улахан олгуйга (олгуйдарга) кутан олордон кэбиһиллэр элбэх арыылаах саламаат. Густая каша особого приготовления из муки, обильно политая маслом, которую во время пиршества устанавливают в большом котле (котлах) для свободного доступа желающих поесть
Дьиэ таһыгар түһүлгэҕэ дьэҥкир арыыны быһаҕынан кыһан баран кутан арыылаах суорат, олгуйдарга үрдэ арыынан килэйэн олорор ойбон саламаат, биир симэхтээх оҕуруолаах чабычахха ойбон арыы тарпыттар. Далан
Уулбут арыыга сүөһү үрүҥ иһин кырбаан баран кутан оҥорбут, уруу бастыҥ аһын — ойбон саламааты уураллар. «ХС». Уу саламаат — ууга буспут саламаат. Густая каша особого приготовления из муки, сваренная на воде, слегка сдобренная маслом. Аайан дьоно омуҕаннарыгар уу саламаат буһарына олороллор
ср. телеут. саламат ‘каша’, русск. саламат, саламата ‘мука, поджаренная в жиру’


Еще переводы:

хордьугунаа=

хордьугунаа= (Якутский → Русский)

равн.-длит. клокотать; журчать; саламаат оргуйан хордьугунаата саламата, закипев, заклокотала.

чалҕарыҥнаа

чалҕарыҥнаа (Якутский → Якутский)

чалҕарый диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Арыынан-саламаатынан чалҕарыҥныырыҥ кэлси дуо? Суох буоллаҕа. «ХС»

бидилит

бидилит (Якутский → Якутский)

бидилий диэнтэн дьаһ
туһ. Дьахталлар саламаат оҥорон бидилиттилэр, эт буһаран ыргыттылар. Болот Боотур
Улахан солуурга балыктарын буһаран бидилиттилэр. П. Филиппов

бүдүргэйдиир

бүдүргэйдиир (Якутский → Якутский)

бүдүргэй диэнтэн аччат. Бүтэй хара бургунас Бүдүргэйдиир сыатынан Бүөрүмньүлээн бөттүлэр; Хатталардаах саламаат Хамыйахтаах чалларыынын Сайбарыҥнаан бастылар. С. Зверев

паапый

паапый (Якутский → Якутский)

көр пахай
Сыалаах эт — паапый! Саламаат — пахай! Итинник тыллаах эгэлгэ кыыһы [Аҕалаах ийэтэ] …… «Эгэлгэрбэт буол!» — диэн Иэнин хастаатылар. С. Данилов

бургут

бургут (Якутский → Якутский)

бургуй диэнтэн дьаһ
туһ. Үчүгэй сиргэ эрдэ кэлэн түһэн, саламаат буһарынан бургута олордубут. Н. Заболоцкай
Хаһан оҥорбут оһохторун оҕотугар, уот оттон, үрүҥ буруону бургуталлара. Дьүөгэ Ааныстыырап

ааттаһардыы

ааттаһардыы (Якутский → Якутский)

сыһ. Ааттаһар курдук. Просяще, как бы прося, умоляя
— Саргылаана Тарасовна, сахалыы ыллаа эрэ, — Сергей Петрович ааттаһардыы эттэ. — Биһиги эмиэ ыллаһыахпыт. Софр. Данилов
Настаа эмээхсин кытыйаҕа арыылаах саламаат кутан аҕалла уонна уолугар ааттаһардыы эттэ: «Тукаам, саламаат сыыһа амсайа түспэккин ээ». Күннүк Уурастыырап. Уол кини диэки ааттаһардыы көрдө: «Баһаалыста, көҥүллээҥ. Мин эһигиттэн олус-олус көрдөһөбүн... Баһаалыста…» Н. Лугинов

кэҥсиир

кэҥсиир (Якутский → Якутский)

кэҥсиир саламаат — кэриэрэн саһарыктыйыар диэри арыыга буспут бурдук хааһы. Мучная каша золотистого цвета, приготовленная на сливочном масле, с легким привкусом гари, с пригарью
Кэҥсиир саламаат. Онно [ууллубут арыыга] бурдук, бэйэ сөбүлүүрүнэн туус кутуллар, итиэннэ балай да хойдон саһарыктыйыар диэри ньуосканан булкуйан буһарыллар. Дьиэ к.

төп

төп (Якутский → Якутский)

көр төбүрэх
Арыы төбө. ПЭК СЯЯ
Төб саламаат — саха аһа: бурдугу кыыймыт арыы төбүрэҕэр ытыйан баран, хобордооххо (чугууҥҥа) буһарыллар. Якутское национальное блюдо: варится в сковороде (чугуне) из муки, замешанной на пене топлёного коровьего масла
[Төб саламаат] Арыы төбүгэр бурдугу ытыйыллар уонна чугууҥҥа эбэтэр хобордооххо буһарыллар. ТИИ ЭОСА

бардымааскы

бардымааскы (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Сүөгэйгэ оҥоһуллар саламаат хааһы көрүҥэ. Вид национального блюда – саламата – мучной каши, приготовляемой на сметане
Саҥа оҕону бардымааскы сиэн малааһыннаабыппыт. —Ийэбитигэр хобордооххо бардымааскы буһаран биэрбиттэрэ. П. Аввакумов
ср. русск. диал., устар. бурдомага (бурдомажка) ‘дурная смесь жидкого кушанья или питья’