салҕаластаа диэнтэн дьаһ
туһ. Ньукууһа оҥочоҕо киирэн ойоҕун, кэнниттэн икки тоҕоноҕуттан өйөөн, салҕаластатан таһаарда. Амма Аччыгыйа

көппөй диэнтэн көстө түһүү. Өрө салҕаластыы, Уҥуох илиитинэн биирдэ Уолун баһын имэрийдэ, Көхсүн тыаһа күрдүргээтэ..
Көппөс гынна, онтон бүттэ. Ф. Софронов

көр салҕаластаа
Дүҥүр тыаһыттан салҕастыы, титирии ньиргийэ турбут балаҕан иһэ им-дьим буолла. И. Гоголев
Дуугун салҕастаан кэлэн аанын аста. М. Доҕордуурап

гл
1. Титириир (тымныыттан). 2. Салҕаластыыр, дьигиһийэр

несов. 1. титирэстээ, салҕалаа, или-гирээ; дьигиһий, титирээ (от холода); голос дрожит куолаһа титирэстиир; 2. перед кем-чем и без доп., перен. (бояться) титирэстээ, салҕаластаа; перед ним все дрожат кини иннигэр киирдэхтэринэ бары титирэстииллэр; 3. за кого-что, перен. (опасаться; оберегать) титирэстээ; дрожать за свою жизнь тыыҥҥын харыстаан титирэстээ; мать дрожит за своего ребёнка ийэ оҕотун туһугар титирэстиир; 4. над кем-чем, перен. (заботиться) титирэстээ, наһаа харыстаа; 5. над чем, перен. (скупо расходовать) титирэстээ, салҕаластаа; дрожать над каждой копейкой хас биирдии харчы аайы салҕаластаа.

тарый диэнтэн төхт
көрүҥ. Тогойкин баран куулу арыйан, илиитинэн тарыйталаан көрдө. Амма Аччыгыйа
Оҕонньор сөһүргэстээн олорон салҕаластаабыт суор тумса тарбахтарынан сииктээх буору икки аҥыы тарыйталаата. Л. Попов
[Тыал хаарынан] дьон өлүктэрин сабыта тарыйталыыр. К. Симонов (тылб.)

өндөй диэнтэн б. тэҥ. көстүү. Оҕонньор тураары өндөҥнөөтө
□ Сыппахтаан баран кини [Сэмэнчик] тиэрэ эргийэр, тугу эрэ ботугуруу-ботугуруу өндөҥнүүр, тула көрөристэр. Амма Аччыгыйа
Дайбыров туруох курдук өндөҥнөөн иһэн тохтоото. М. Попов
Кулуба өндөҥнөөн туран иһэн, салҕаластаан лах гына олоро түстэ. М. Доҕордуурап

туохт. Бэйэҕэр тугу эрэ оҥоһун, туохха эрэ бэлэмнэн, тэрин. ☉ Сооружать, делать что-л. Кыргыстан хаалбыт биэс киһи биир тордоҕу оҥостунан олордулар
Саха фольк. Тогойкин хайыһарын оҥостунар кэмигэр кини иккис паара хайыһарга анаан быһан испит сурадаһыныгар кыратык салҕаластаабыт быһаҕын төбөтүн тирээбитинэн барда. Амма Аччыгыйа
♦ Таһаҕас оҥостуммат — ыарырҕаппат, тулуппат, чэпчэкитик кыайар. ☉ Это для него не проблема (о том, кто легко справляется с трудностями)
Бу дьүһүннээх тиэйиини таһаҕас оҥостуммат оҕонньор буолуо ээ. Амма Аччыгыйа

несов. 1. (дрожать, колебаться) титирэстээ, дьигиһий, салыбырас буол; руки трясутся от слабости сэниэтэ суоҕуттан илиилэрэ титирэстииллэр; трястись от холода тоҥон салыбырас буол; дом трясётся от взрывов дэлби тэбиилэртэн дьиэ титирэстиир; трястись от смеха күлэн титирэстээ; 2. разг. (раскачиваться, подпрыгивать) сахсылын. сиксилин; трястись на телеге тэлиэгэҕэ сахсылын; 3. перед кем-чем и без доп., перен. разг. (бояться, трепетать) титирэстээ, куттанан салыбыраа; 4. над кем-чем (тщательно оберегать кого-что-л.) титирэстээ, олус кыһан; 5. над чем, перен. разг. (скупо расходовать) титирэстээ, салҕаластаа; трястись над каждой копейкой хас биирдии харчы аайы титирэстээ.

I
дьүһ. туохт. Туохха барытыгар солуута суох тиэтэйсаарай, салҕаластаа. ☉ Быть излишне суетливым
Сатыырап салыкынайан тиийэн кэллэ: «Дьэ, үөлээннээҕим Иван Николаевич, балай да суруйа түс эрэ, собо да сиэбэтэх ыраатта». В. Ойуурускай
Салалтаҕа эрэ Салыкынайар Илин-кэлин сирэйи «Ииннээтэр» баар ини. А. Бродников
△ Ыгылыйан салҕалаа. ☉ Делать что-л. в спешке, суетливыми движениями
Уол, ыксаабыт курдук салыкынайан, …… былансыатыттан болокунуотун ойутан таһаарда. К. Симонов (тылб.)
II
даҕ., кэпс. Салыкынайыыттан тахсар, солуута суох. ☉ Несерьёзный, суетливый, вздорный
Наадата суохтар манна Өрүкүнэй тыллар, Сатамматтар төрүт манна Салыкынай саҥалар. М. Ефимов