Якутские буквы:

Якутский → Якутский

сатанах

аат., эргэр. Былыр дьиэҕэ, дьиэ таһыгар туруорар ону-маны иилэ быраҕан ыйыырга аналлаах үөһээ өттүгэр сараҕар мутуктардаах баҕана. В старину: столб в якутской юрте или во дворе перед домом из бревна, на котором в верхней части оставлены обрезанные сучья для вешания грубых вещей, старинная вешалка
[Симэхсин эмээхсин] Аҕыс ыаҕас сүөгэй ыйаммыт Аҕыс салаалаах сатанаҕы Тоҕо көтөн кэбистэ, Өрүтэ көттө, Өттүгүн охсунна. П. Ойуунускай
ср. бур. заадон ‘столб’, телеут. чадан ‘жертвенник для духов’, башк. сата ‘развилина (у дерева)’, башк. саталы ‘развилистый’

сатана

аат.
1. Итэҕэлгэ (хол., христианствоҕа) киһи дьүһүннээх гына кэпсэнэр сүрүн хараҥа тыын, таҥара утарыта. Олицетворённое злое начало в различных религиях, противоборник бога (напр., в христианстве), дьявол, сатана
Сатана буоллаҕына …… үс түүннээх күн тохтообокко алларастыы күлэр. Амма Аччыгыйа
2. үөхс. Абааһы, баҕайы. Паршивец, негодник
[Спиридонов тэрмэмиэтирин ылан көрө-көрө:] Бу сатана олох, төрүт тахсыбат дуу, хайа үөдэн? Суорун Омоллоон
[Тиргиллэр Тэрэнтэй:] Өрөпкүөм Өлөксөй сатана бэйэтэ бэҕэһээ хаана тохто-тохто куотта, кини да өлөрө буолуо ээ. Эрилик Эристиин
«Ээ, сатана, тохтоо», — ытын буойбута буолар Серафим. М. Попов

Якутский → Русский

сатана

бран. сатана.

Русский → Якутский

сатана

м. сатана, абааһы, куһаҕан тыын.


Еще переводы:

куустус

куустус (Якутский → Якутский)

куус 1 диэнтэн холб. туһ. Сатанаҕа да бар эн, Сүөдэр Бэһиэлэйэп, ол Халчааккын кытта куустуспутунан. Амма Аччыгыйа
Харсыылаах атыыр оҕустардыы тэбис-тэҥҥэ хадьыктаһан, үлтү бачыгыратыһа сылдьан, куустуспутунан охтон түстүлэр. Күннүк Уурастыырап

сатан

сатан (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Сөптөөхтүк оҥоһуллан таҕыс, табылын. Делаться так, как нужно, выходить удачно, получаться. Оҥоһуум сатанан эрэр. Үлэбит сатаммата
Сатаммыт сап саҕаттан салҕанар (өс хоһ.)
[Баһылай:] Дьиҥ иһэ, киһи эрэ хобу таптыыр. Хайдах хобо суох олох сатаныай? Н. Неустроев
Араастаан албастаан көрдүлэр да, барыта сатаммата. Н. Якутскай
Бу эргин 1140 гектаар сир нүөлсүтүллүөҕэ сатаммата. П. Егоров
Алдьаммакка, харгытаабакка үчүгэйдик үлэлээ (сүнньүнэн буолб. ф-ҕа тут-лар). Работать, действовать исправно (употр. в основном в отриц. ф.). Носуоспут сатаммата. Уруучукам сатаммата
Аны: «Спидолабыт сатаммата», — дэһии буолуо. У. Нуолур
2. Кыһалҕаланыма, кыһалҕаттан быыһан, эрэйи көрүмэ. Справляться с чем-л., избегать чего-л., обходиться без кого-чего-л.. Көмөлөһөөччүлээх эрэ буоллахпына сатанабын
[Сайсары:] Бэйэм да хайдах сатанарбын, бу сабыллан хаалан, билбэккэ олоробун. Суорун Омоллоон
Быстахов диэн табаарыскыттан тэйдэххинэ сатанаҕын. Адьас! Эһиги суолгут тус-туһунан. Н. Лугинов
Уолаттар миигинэ суох сатаналлара биллибэт. Эрилик Эристиин
Туох эмэ улахан куһаҕаҥҥа, моһуокка түбэс (буолб. ф-ҕа). Оказаться в беде, иметь проблему (в отриц. ф.)
[Көстөкүүн:] Биһиги арай сатаммакка олоробут. Кийииппит бэҕэһээ киэһэ биэ ыы тахсан баран, биэҕэ быһа тэптэрэн, өлөн эрэр. Эрилик Эристиин
Тойотторуом, сатамматахпыт… Алдьархай бөҕө буолбут [киһилэрин ытан өлөрбүттэр]. М. Доҕордуурап
3. кэпс. Туохха эмэ талаһан, тугу эмэ көрдөөн эбэтэр тугу эмэ оҥорон сүгүннэнимэ, кими эмэ тулутума (буолб. ф-ҕа). Выводить кого-л. из терпения настойчивыми притязаниями на что-л. или нарушениями порядка (в отриц. ф.)
Бу ыт сатанымаары гынна. Мантан инньэ баайыыга туттахха табыллар. И. Федосеев
[Уоһук:] Суох! Бу киһи сатамматыгар тиийдэ [маһы уорбут]. Холкуостан киэр гыныахха бу киһини. Күндэ

туох сатанатай{ доҕор}

туох сатанатай{ доҕор} (Якутский → Якутский)

туох баҕайытай доҕор диэн курдук
«Туох сатанатай, күн аайы ардах да ардах! Күн аайы бэргээн иһэр быһыылаах. Туох сатанатай доҕор, ситэри...» — аны хараҕын кытта үөхсэн «айыыны» этэ сыһан иһэн тохтоото. Д. Таас

бабат-татат

бабат-татат (Якутский → Якутский)

саҥа алл. Улаханнык соһуйууну эбэтэр куттаныыны көрдөрөр. Выражает сильное удивление или страх
Бабат-татат! Бу сатана уола киирбит! Нохоо, тут! И. Гоголев
Бабат-татат, доҕоттоор! Бачча-бачча тухары Бастаах-атах баайыытын Барыы илик эбиппит! П. Ойуунускай

көрдөт

көрдөт (Якутский → Якутский)

көрдөө диэнтэн дьаһ
туһ. Кини ыраахтааҕы ыаллаах эбит. Бу ыраахтааҕыта киниттэн тааһын көрдөппүт. Саха фольк. Сатана кыыһа көрдөтөн эрэйдээн эрдэҕин! Софр. Данилов
Саалаах этэрээти ыытан, көрдөтөн булан ылыллыа. Эрилик Эристиин

кээҕиргээ

кээҕиргээ (Якутский → Якутский)

тыаһы үт. туохт. Ыгыстыгас кэһиэхтээх куолаһынан быһыттаҕастык кирдиэхтэтэн саҥа таһаар. Издавать звуки, говорить напряженным, натужным, болезненно-хриплым голосом, вырывающимся наружу как бы толчками
«Киэр буол, бу сатана кээҕиргээн хааллаҕын!» — Туораҥа илгиэлэнэн кэбистэ. А. Сыромятникова

өһүллэҕэс

өһүллэҕэс (Якутский → Якутский)

даҕ. Туруга суох, уларыйымтыа майгылаах. Слабый, нестойкий, непостоянный
Кыра уолум биир чиккэ санаата суох, өтүү курдук өһүллэҕэс муҥнаах. В. Титов
Сергей бэйэтин: «Сатана баара, өһүллэҕэс да киһигин дуу, хайдаҕый?» — дии хаалла. В. Яковлев

сатыылай

сатыылай (Якутский → Якутский)

  1. даҕ., фольк. Сатыы сылдьар, элбэхтик хааман-сиимэн тахсар идэлээх (үксүгэр дьахтар туһунан). Пеший (обычно об энергичной женщине)
    Сайып куоҕай, Маҥан, сараһын сирэй, Сарыы таҥалай, Салбаныкы дуксуй, Сарапааннаах сатыылай, …… Уот Кутаалай, Оҕуруолаах чохчой Удаҕан кыыһа обургу. Күннүк Уурастыырап
  2. аат суолт., үөхс. Үөдэн, сатана. Чёрт, сатана
    [Маарыйа удаҕан Сахсаанай ойууну саҕатыттан харбаан туран:] Бу сатыылай уола, букатын түөһэйбиккин. Бэйэҥ бэйэҕинэн Эбэҕин [күөлү] көһөттөрөөрү кэлбит сырайгыа-ан. Болот Боотур
    Мин эмиэ санааргыы олоробун, Сааһырбыт сатыылай быһыытынан; Ханналарый мин оҕолорум, Киэн туттар кэрэ оҥоһуктарым Уонна мин дьоллообут дьоннорум?! С. Данилов
итириктээ

итириктээ (Якутский → Якутский)

туохт. Улаханнык арыгылаа; куруук арыгылаа. Пьянствовать
Кутугульдинов диэн татаарга сомогуон оҥорторон иһэн, бүтүн сааһы быһа кэриэтэ итириктии сыппыта. Эрилик Эристиин
Онно баайдар итириктииллэр, Дьону-норуоту күргүйдүүллэр. С. Васильев
Бөһүөлэк ахсын итириктиир дьоннору кэмигэр чуолкайдык учуоттуур наадалаах. ДьИэБ
Сатана, аамайдана сытыйан, эмиэ итириктии сылдьар сурахтааҕа. «ХС»

китиэ-хатаа

китиэ-хатаа (Якутский → Якутский)

китиэ-хатаа буол — кыыһыр, киҥнэн. Злиться, сердиться
Балаайа барахсан... Урут Дарыбыан биир эмэ ытыгылыыр киһитин маанылаары гыннаҕына, быһа китиэ-хатаа буолар бэйэтэ, аһыы-аба күнүгэр сымнаан, өһүллэн биэрэр буоллаҕа. В. Яковлев
Киһим саҥата суох китиэхатаа буолан эрдэҕинэ, эмээхсин сатана эпсэн биэрдэҕэ үһү. «Чолбон»