саһыл тэллэйэ диэн курдук (көр саһыл)
Маринуйдааһыҥҥа үүнэн ситэ илик, кытаанах эттээх үрүҥ тэллэй, хатыҥ, тэтиҥ, бэс тэллэйдэрэ, чөҥөчөк тэллэйэ, саһылчай бараллар. УГС ССКОТ
Якутский → Якутский
саһылчай
Еще переводы:
долгуннуу (Якутский → Якутский)
- сыһ. Долгуҥҥа маарынныырдык, долгун курдук. ☉ Волнисто, волнообразно
Моллюск быччыҥнара уллуҥаҕын устун долгуннуу түллэр. ББЕ З
Солбуллубут ааттары көнөтүк, оттон кинилэри солбуйар ааттары долгуннуу тардыҥ. СОТТЛ - даҕ. суолт. Долгуҥҥа маарынныыр, долгун курдук. ☉ Волнистый, волнообразный
Сымыйа саһылчай [тэллэй аата] долгуннуу бүүрүктээх уонна сырдык-араҕас буолбатах, кыһыллыҥы өҥнөөх. «ХС»
чөҥөчөк (Якутский → Якутский)
аат. Эрбэммит мас силиһин кытары хаалбыт алын чааһа, төҥүргэс. ☉ Пень
Урут манна ойуур эбит быһыылаах, онон-манан чөҥөчөктөр хороһон көстөллөр. Н. Якутскай
Саҥардыы түөрүллүбүт чөҥөчөктөр, кыстаммыт мастар адаарыһан, сахсаһан сыталлар. А. Фёдоров
Хорутуллар сири солууллар уонна чөҥөчөктөрүн түөрэллэр. СОТ
♦ Чөҥөчөккө үҥпүт — толоон оҕото диэн курдук (көр толоон). Түүн төрүөбүт, түннүгүнэн тахсыбыт, чүөмпэҕэ сүрэхтэммит, чөҥөчөккө үҥпүт (өс хоһ.). Чөҥөчөктөрүн хаардаабыт көр хаардаа. Бу оҕонньор чөҥөчөктөрүн хаардаабыт бадахтаах
◊ Чөҥөчөк тэллэйэ — чөҥөчөккө, мас төрдүгэр үүнэр синньигэс умнастаах тэллэй. ☉ Опёнок (гриб)
Маринуйдааһыҥҥа үүнэн ситэ илик, кытаанах эттээх үрүҥ тэллэй, хатыҥ, тэтиҥ, бэс тэллэйдэрэ, чөҥөчөк тэллэйэ, саһылчай бараллар. УГС ССКОТ
Сидьиҥ тэллэй (бледная поганка), мухомор, үөстээх тэллэй (желчный гриб), сымыйа саһылчай, сымыйа чөҥөчөк тэллэйэ дьааттаахтар. КВА Б
ср. чулым. тогэч ‘пень’, бур. түгэсэг, монг. төгцөг ‘обуглившийся пень’
уоһах (Якутский → Якутский)
аат. Саҥа төрөөбүт ынах, биэ саһархай өҥнөөх олус хойуу маҥнайгы үүтэ. ☉ Желтоватое и густое молоко коровы, кобылицы в первое время после родов, молозиво
Араҕастай уоһаҕынан Алаадьылаан аһатта. И. Гоголев
Ньирэй ийэтин кытта биир суукка босхо сылдьан уоһаҕын бэйэтэ эмэр. ТССКС
Биэ төрүөн икки-үс хонук инниттэн синньигэр уоһах мустар. НПИ ССЫа
♦ Уорда намырый, уоһахта салаа, уҥуохта көмүллээ көр салаа I
[Сайсары:] Киэбирбэтин, уҥуохта көмүллээтин, уоһахта салаатын. Суорун Омоллоон
Уоһа (уоһугар) уоһахтаах, <хараҕа хааннаах> көр уос II. Уоспар уоһахтаах эрдэхпиттэн Эбэ күлүгүн быһа хаампат, аатын ааттаабат буоларбар такыйдылар да этэ. «ХС»
Уоһум уоһахтаах уолчаан сылдьан Умсубутум улуу куорат оргулугар. С. Тарасов
Уоһах (уоһахтаах) уостаах — уоһа (уоһугар) уоһахтаах, <хараҕа хаан- наах> диэн курдук (көр уос II). Уоһах уостаах оҕо муҥнаах …… Нүһэр соҕус суҥхаҕа Түбэспиппин өйдүүбүн. Күннүк Уурастыырап
Уоһахтаах уостаах уол буоламмын, быһыыта, Хараҕым уутун мин кыамматах эбиппин... И. Артамонов
Уоһун (уоһугар) уоһаҕа куура илик көр уос II. [Сараапап:] Мин баайбын кини дьаһайыа үһү. Уоһун уоһаҕа куура илик оҕочоос!.. Н. Якутскай
◊ Сымыыт уоһаҕа көр сымыыт
[Саһылчай тэллэй] сымыыт уоһаҕын курдук өҥнөөх. УГС ССКОТ
Сибиэһэй сымыыт уоһаҕын мүөтү кытта күүгэн тахсыар диэри булкуйаллар, хаптаҕай киистэнэн ылан сирэйгэ, моойго биһэллэр. ФВН ТС. Уоһах ала — уоһах өҥө баһыйар эриэн, эбириэн. ☉ Пёстрый, пятнистый с преобладанием цвета яичного желтка
Уоһах ала сылгылаах Уордаах Боруллуо ууһа, Ынчыктаах айаным Ыган кэллэ. Саха фольк. Уоһах ала атыырым Тоҥкучахтаан эрэрин Туора тутан кээспиттии Тоҕус туора туорумнаах. С. Зверев. Уоһах алаадьы- та — саҥа төрөөбүт сүөһү үүтүгэр оҥоһуллар алаадьы. ☉ Оладьи на молозиве
Сорох сиргэ хонуу ньургуһунунан саба үүнэн, уоһах алаадьытыныы саһарар. И. Гоголев
Ыалбыт биир ынахтаахтара саҥа төрөөбүт — уоһах алаадьыта итиэннэ быа иэдьэгэй сиэн хоннубут. И. Никифоров
Уоһах арыы көр арыы II. Ардыгар тириини сымнатарга, хаһан эмэ да буоллар, уоһах арыытын туһаналлара. АНП ССХТ
Уоһах кугас көр кугас. Соҕуруулуу илин туһунан, Суо айыыһыттарым суоллара диэн, Уоһах кугас сылгыны Кэрэх туттан ыйаабыт. С. Зверев
ср. др.-тюрк. аҕуз, оҕуз, тюрк. угыз, овуз ‘молозиво’