аат., астр. Сулус сырдыгы тэйитэр күүһэ. ☉ Свечение (звезды)
Адьас саҥа сулус килбэйиитин сырдыгын Галактиканы кытта тэҥнээн көрдөххө, баара-суоҕа уон-сүүрбэ төгүл эрэ мөлтөхтүк сырдатар эбит. ДьДьДь

даҕ., фольк. Ыйдаҥалаах түүн курдук сырдаан көстөр. ☉ Как лунный свет, как лунное свечение
Ыйдам киһилээх-сүөһүлээх Ый-тойоҥҥо эмиэ сылдьыбытым. ПЭК ОНЛЯ II

1. көр дьүкээгир. Дьүкээбил омук. ПЭК СЯЯ
   Уһун кыһыны быһа дьүкээбил дьыл оҕуһун кытта охсуһар, эккирэтэр, сойуолаһар. Н. Якутскай
   2
   көр дьүкээбил уота. Дьүкээбил сардаҥатын курдук уларыйа сылдьар өҥнөөх, дьиэҕэ кэтэр киэҥ халаатын сиэбиттэн кыабака быалаах кыракый видеотелефону хостоон таһаарда. Г. Угаров
   Халыма халлаанын үрдүгэр Дьүкээбил солколуу суугунуур Дьиктилээх өҥүнэн долгуннуур. Сибэккилэр
   Ол ыраах туртайар муус хайа Түөһүгэр дьүкээбил үҥкүүлүүр. Хоту сир үөрүнньэҥ дьонунуу Дьэрэкээн төлөнө күлүмнүүр. Чэчир-80
   ◊ Дьүкээбил уота - хотугу түүҥҥү халлааҥҥа биир кэм уларыйа, дьиримнии, долгуннура турар сырдык балаһалар көстүүлэрэ. ☉ Северное (полярное) сияние (быстро меняющееся свечение ночного неба, наблюдаемое обычно в приполярных областях)
   Онтон хаар ааһан халлаан аҥаарын дьүкээбил уота сарбынньах толонунан сырдатар. Суорун Омоллоон
   Кини дьүкээбил уотун үөрэтэр лабораторияны салайара. В. Яковлев
   Хараҥаҕа дьүкээбил уота үс хос сырдык субурҕа уот быыс буолан тэлимнии, дьиримнии оонньуур. Н. Габышев

туохт.
1. Сардаҥанан сырдаа, сардаҥа сырдыктан; сырдаа. ☉ Светиться, загораться лучами (напр., о солнце); светиться, быть светлым, хорошо освещённым
Сайыҥҥы сандал маҥан күнүм Саабылаан батас иэнин курдук Сардаҥара ойон тахсар. П. Ойуунускай
Сааскы ыраас сарсыарда Сардаҥара сырдаабыт. Р. Баҕатаайыскай
Саҕахха урут сырдыыр Сардаҥарар сулуһу — Сахам кыыһын сүрэҕэ диэн Сөбүлүүбүн олуһун. А. Кондратьев
△ Сардаҥаланан, уоттанан көһүн (хол., күндү таас туһунан). ☉ Светиться, излучать свет (напр., о драгоценном камне)
Хаар …… үөс өттө изумруд таас курдук иһиттэн сардаҥаран, көҕөрүмтүйэн көстөр буолар эбит. Амма Аччыгыйа
△ Сырдаан, уоттанан көһүн (киһи сирэйин, харахтарын туһунан). ☉ Светиться радостью, счастьем (о глазах, лице человека)
Байыаннай киһи хатааллаах кубаҕай сирэйиттэн харахтарын араарбакка, сардаҥара мичээрдээбитинэн Аанчык аргыый туран кэллэ. Амма Аччыгыйа
Мичээрэ сардаҥарар харахпыт Билигин ылтаһын өҥнөннө. С. Тимофеев
△ Олус ыраас, сырдык дьүһүннээх буол. ☉ Светиться, выделяться чистотой и белизной
[Туйаарыма Куо] Саҥардаҕын ахсын Сардаҥаран көстөр Сандаа чаҕыл Лэчигир көмүс тиистээх. П. Ойуунускай
△ Хайа эмэ туспа өҥүнэн суһумнаан, кыыһан көһүн, тык. ☉ Излучать вокруг сияние, свечение
Онно эн көр махтана Былатыаннаах Махсыымы, Сарыал уот былаахтара Сардаҥара хамсыырын. С. Данилов
Элбэх да сардааналар! Сардааналартан тулаҥ сардаҥаран остуоруйа сирин-дойдутун курдук кыыһа умайан олорор. «ХС»
Манна хас мас лабаалара — Миэхэ санаам кустуктара, Ууну-тыаны сырдата Тыгаллар дии сардаҥара. Чэчир-72
2. Курдары көһүн, ыйдаҥар. ☉ Пропускать свет, просвечивать, виднеться, просматриваться сквозь что-л. [Туйаарыма Куо] Толомон маҕан күнүм Туналҕанын курдук Туналҕаннаах ньуурдаах, Тахсан эрэр күнүм Сардаҥатын курдук Таҥас бүтэй сардаҥаран көстөр Талба нарын таманнаах. П. Ойуунускай
[Сахалар] сардаҥарар ыраас сүүрүктээх үрэххэ сөтүөлээн тахсыбыт курдук эйэҕэстэр, имигэстэр, ис киирбэхтэр. Амма Аччыгыйа
3. көсп. Киһи санаатыгар күндүтүйэн, сандаара сырдаан көһүн. ☉ Быть привлекательным, дорогим сердцу, памяти
Элбэх омук, үгүс үрэх Эгэлгэтин сүүмэрдээн, Саҥа олох, саҥа сүрэх Сардаҥарда, сэгэрдээр! Эллэй
Сахам сирэ үүнэн-үрдээн Сардаҥаран көстөр курдук: Ирбэт тоҥу дьөлө үүттээн Үөһэ араас өҥнөөх кустук Тыга сытар аллараттан Тыыннаах дьикти өҥнөрүнэн. С. Тарасов