м. 1. сибигинэйии, сипсийии, ботугурааһын; 2. перен. сипсиэр, сибигинэйии; шёпот ручья үрүйэ сипсиэрэ.

эрдий диэнтэн хай
аата. Миигин күүтэллэр Эрдийии, буһуу-хатыы. Күүтэллэр Чыычаах ырыата, Сэбирдэх сипсиэрэ. «ХС»

аат. Салгын салгыйан биллиитэ, кыра сиккиэр. ☉ Веяние, дуновение ветерка
[Өлүөнэ өрүс] Сарсыардааҥҥы сапсыардара, Киэһээҥҥи сипсиэрдэрэ Сахалыы саҥараллар, Киһилии кэпсииллэр. Т. Сметанин

аат., поэт. Эҥсиллэр күүстээх долгун тыаһа (хол., тааска охсуллуутугар). ☉ Шум сильных волн, бьющихся обо что-л. (напр., о камни)
Ол туран мин толло сэргиирим Мохсоҕол чаҥыргыыр саҥатын, Тэтиҥим дьиксинэр сипсиэрин, Таас үрэх харгытын баргыарын. С. Данилов

I
көр сиксик
Халлаан үс айыы дьөһүөлдьүт бухатыырдара …… сир дойду сипсигинэн, аан дойду улаҕатынан өҥөс гына одуулаан көрдүлэр. ПЭК ОНЛЯ I
Халлаан ыраах кубархай сипсигэр сулустар тырымныы тыкпыттара. И. Тургенев (тылб.)
II
көр сипсиэр
1.
Сөрүүн сиккиэр сипсигэр Суохтуур саҥам иһиллиэ. И. Гоголев
Уолбут үрэхтэр омоонноро, Кураанах истиэп нэлэмэнэ, Кумах курус сипсигэ — Барыта дьикти миэхэ. Умнуллубат к.

унаарый 1 диэнтэн көстө түһүү. Хаар-самыыр, күһүҥҥү сипсиэр тыал, киэһээҥҥи барык хараҥа — барыта, арай, хомолтобутун хоһуйдахпытына, биирдэ эмэтэ муох табах буруотунуу унаарыс гынан ааһар... Амма Аччыгыйа
Уһун күөх буруо унаарыс гыммыта. Н. Якутскай
[Даарыйа эмээхсин:] Оо, дьэ! Хайыы үйэҕэ унаарыс гынан хаалбыт дии. Буруо курдук оҕо! И. Семёнов

көр байҕал
[Аан ийэ дойду] Тумара байаҕал олохтоох, Хотугу байаҕал тутаахтаах, Арҕаа байаҕал дьайыҥнаах, Соҕуруу байаҕал тулалаах, Илин байаҕал иилээх. Саха нар. ыр. Арҕаа диэки өттүн одуулаан турдахпына – Аҕыс үөстээх Араат байаҕаллаах эбит, Аҕыс күннүк сиртэн Аарыгыра-айдаара, айгыста турар эбит. Ньургун Боотур
Бу тоҕус үөстээх тоҥмот муора уораана буоллаҕа, аҕыс үөстээх Араат байаҕал анысхана буоллаҕа, сэттэ үөстээх иҥэрэ далай сипсиэрэ буоллаҕа! ПЭК ОНЛЯ I

I
тэлибирээ диэнтэн холб. туһ. [Хатыҥ сэбирдэхтэрэ] үөрбүт-көппүт курдук, дьиэрэҥкэйдии, тэлибирэһэ турдулар. Софр. Данилов
Туһахтарга субу аҕай иҥнибит икки хабдьы ыарҕа быыһыгар өрө тэлибирэстилэр. Болот Боотур
Талахха саспыт чыычаахтар хат төннөн кэлэн, көтө-көтө түһэн тэлибирэстилэр. «ХС»
II
Биир кэм тэлибирии, ибигирии хамсыыр. ☉ Трепещущий, дрожащий
[Арыгы] Дьороҕор сотолооҕу Токур уҥуохтуур, Тэлибирэс бэйэлээҕи Тэллийэ оҥорор. Өксөкүлээх Өлөксөй
Махтанабын эһиэхэ, мааны хатыҥнарбар, Тэлибирэс сэбирдэххит сипсиэригэр. М. Ефимов
Таҥара кыраабыт маһабын, Тэлибирэс тэтиҥмин. М. Тимофеев

туохт. Сыһыар, килиэйдээ. ☉ Клеить, заклеивать
[Сэмэн] суруйбут суругун бүк тутан кэмбиэргэ укта, силимнээтэ. Н. Якутскай
Римҥэ айыллыбыт бетон тааһы тааска бөҕөтүк силимниирэ. КФП БАаДИ
Силимнээн баран биир чаас устата духуопкаҕа уган туруордахха абырах быдан бөҕөргүүр. ДьБ
◊ Сири силимниир ардах — тоҥоруон иннинэ түһэр күһүҥҥү өлгөм ардах. ☉ Осенний дождь, выпадающий перед холодами
Сирбитин силимниир күһүҥҥү сис ардах Күннэри-түүннэри курулуу кутуллар. А. Бэрияк
Сири силимниир ардахтаах сипсиэр тыал, тымныы биһигини …… эмнэр эмэн киирэн истэ. Н. Заболоцкай
Кинилэр [кырдьаҕастар] дьыл быйыл хайаан да үчүгэй буолуо, күһүн сири силимниир бэрт үчүгэй ардах түспүтэ …… диэн билгэлииллэр. Н. Апросимов

аат.
1. Хаар, самыыр булкааһыктаах сөҥүү. ☉ Осадки в виде снега и дождя вперемешку
Хаарсамыыр, күһүҥҥү сипсиэр тыал, киэһээҥҥи барык хараҥа — барыта хомолтону хоһуйарга туттуллар. Амма Аччыгыйа
Хаар-самыыр түһүүтүнэн, кыһын-сайын сибикитинэн, күн-дьыл эргийиитинэн сабаҕалаатахха, улахан кураан иһэр. Күннүк Уурастыырап
2. кэпс. Сыл-хонук. ☉ Время
Биһиги билигин, ити кэмтэн хас да хаар-самыыр түһэн ааспытын кэннэ, тириэньэр сылыктааһына уот харахха буолла диэн этэр кыахтаахпыт. Е. Неймохов
Киһи олоҕо төһө хаары-самыыры көрсүбүтүнэн буолбакка, олоххо туох суолуииһи хаалларбытынан, бар дьоҥҥо ханнык үтүөнү оҥорбутунан кээмэйдэнэр. КНЗ КАӨ