ситец || ситцевый; сатаҕай сиидэс ситец; сиидэс былаат ситцевый платок.

широкий (о полотнище, ткани); иэннээх сиидэс широкий ситец.

прил. 1. симии; набивные папиросы симии бөппүрүөскэ; 2. текст, ойуулаах; набивной ситец ойуулаах сиидэс.

1) яркое, пёстрое украшение; яркий узор; 2) вышивка или изделие с ярким, пёстрым узором; дьэрэкээн ойуулаах сиидэс ситец яркой, пестрой расцветки.

1. аат. Холуопак сабыттан оҥоһуллар, үксүгэр ойуулаах эбэтэр өҥнөөх боростуой чараас таҥас. ☉ Ситец
   Ийэтэ кыыска атыыласпыт Эриэн ойуулаах сиидэһи. П. Тобуруокап
   Алаас сирдэр араас сибэккилээх отторо тахсан, сиидэс ойуутун курдук, дьэргэйэн көстөр буолбуттар. Эрилик Эристиин
   [Уйбаан:] Мин көрдөхпүнэ, чиҥ, үчүгэй баҕайы сиидэс дии, өҥө да куһаҕана суох. С. Ефремов
2. даҕ. суолт. Сиидэстэн оҥоһуллубут. ☉ Ситцевый. Сиидэс ырбаахы
   □ Соҕотох түннүк улахан саһархай сибэкки ойуулаах сиидэс сабыылааҕа хос иһин сэргэхситэр. Н. Лугинов
   Огдуос саҥа халадаай ырбаахы кэппит, төбөтүгэр үрүҥ сиидэс былааты чөмчөччү бааммыт. Софр. Данилов

1. (знак препинания, графический значок) чоп; 2. (крапинка) эбир; ситец в красных точках кыһыл эбир ойуулаах сиидэс; 3. (место, пункт) сир; самая высокая точка горного хребта хайа арҕаһын муҥутуур үрдүк чыпчаала; огневая точка дурда; точка опоры тирэх; торговые точки эргинэр сирдэр; 4. мат., физ. чоп ; точка пересечения прямых көнөлөр быһа охсуһар чоптор; точка кипения оргуйар итиитэ; # точка зрения өттүттэн көрүү; точка в точку үүт түһэрэн; ставить точки над "и" 1) (уточнять все подробности) барытын быһааран биэр; 2) (доводить до логического конца) уһугун булан араҕыс, төрдүгэр-төбөтүгэр тиий; попасть в самую точку 1) (точно в цель) чопчу түһэр; 2) (догадаться) уот хараҕар түбэһиннэр, уот харахха эт.

аат.
1. Эргэ таҥас, таҥас сыыһа, тирээпкэ, күлбүһэх. ☉ Старая тряпка, тряпица
Борохуот биэрэктэн тэйбитин кэннэ харабыл саллааттар иллюминаторы өрбөҕүнэн бүөлээбиттэрин ылаллар. Н. Якутскай
Кеша солууртан өрбөҕү хостоон таһааран муостаҕа «палк» гына бырахта. Н. Габышев
2. кэпс. Көннөрү таҥас (сиидэс о. д. а., солко буолбатах). ☉ Простая хлопчатобумажная материя, ткань (напр., ситец). Кыһыл өрбөх. Өрбөх суумка
□ Былыргы саха балаҕанын курдук
Утуйалларыгар өрбөх быыһынан «хаппахчы» тардыналлар. Н. Лугинов
«Заготзерно» таһыгар өрбөххө «Каждый колос фронту!» — диэн суруллан турар. Ч. Айтматов (тылб.)
ср. др.-тюрк. опрах ‘ветхий, поношенный; одежда, тряпьё’