Якутские буквы:

Якутский → Якутский

сиэлийэ

сиэлийэ көр — ойоҕос өттүгүн аллараттан үөһэ диэки кынчыатыы көрөн ыл. Взглянуть искоса, снизу вверх
Кини дьиппинийэн, иннин диэки супту одуулаһар, икки ойоҕоһун сиэлийэ көрбөхтүүр. Амма Аччыгыйа
«Бултуур эбит буоллаххына, үрүлүйбүтүҥ-харылыйбытыҥ ханна баарый?» — Байанай нүксүйэн туран, хараҕын кырыытынан сиэлийэ көрө-көрө, сөҥөдүйэр. В. Протодьяконов
Балбаара син биир саарбахтаабыттыы, эмиэ да сонньуйа, эмиэ да кэлэйэ санаабыттыы, сиэлийэ соҕус көрөн ылбыта. «ХС»

сиэлий

туохт.
1. Муоскунан эбэтэр төбөҕүнэн туора садьый. Отталкивать в сторону рогами или головой
Оҕус атыыры үөһүн тоҕо сиэлийэн кэбиспит. Амма Аччыгыйа
Эрдэлиир төбөтүнэн аан диэки сиэлийэн кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Буур буоллаҕына, куотуон оннугар, хата сырса сылдьан бөрөнү сиэлийдэ. ДФС КК
2. кэпс. Туора силэйэ, хаһыйа ас. Двигать, отодвигать в сторону
Тогойкин аҥаар тоҕоноҕунан ааны тэлэччи сиэлийэн кэбиһээт, иһирдьэ көтөн түстэ. Амма Аччыгыйа
Оҕонньору Хаппытыан санныттан харбаата. Биирдэрэ сиэлийэн кэбистэ. А. Сыромятникова
Гриша сирэйин таарыйбыт лабааны бүк баттаан сиэлийиэх буолбута, илиитигэр биир сэбирдэх туллан тиийэн кэллэ. «ХС»
ср. монг. сэжих ‘боднуть одним рогом’


Еще переводы:

саадьаҥка

саадьаҥка (Якутский → Якутский)

көр саадьаҕай
1.
Саадьаҥка бургунас, Салҕан адьас, Син ыалдьардык Сиэлийбит кыратык. П. Дмитриев

сиэлийтэлээ

сиэлийтэлээ (Якутский → Якутский)

сиэлий диэнтэн төхт
көрүҥ. [Эһэ] нуктуу сытар оҕолорун муннунан сиэлийтэлээн уһугуннартаата. В. Миронов

бодает

бодает (Русский → Якутский)

гл
кэйэр, сиэлийэр

күөрэҥэлээ

күөрэҥэлээ (Якутский → Якутский)

күөрэй 1 диэнтэн б
тэҥ. көстүү. [Кулун] Күөрэҥэлиир, Күөх нуолур отун тордурҕатар, Арыт наһаа мэнигилээн, Ийэтэ сэрэнэн сиэлийэр. М. Тимофеев

сиэлийис

сиэлийис (Якутский → Якутский)

сиэлий диэнтэн холб. туһ. Буор булгунньах саҕа Боһомо дьиикэй оҕустар Мөҥүрээн лүҥкүнэтэ-лүҥкүнэтэ Мөҥүрүөн өрөҕөлөрүн тэлийэ сиэлийсэллэрэ. «ХС»
Сүөһү сиэлийсэрэ син ханна барыай? АДГ СКУо

тоҕу

тоҕу (Якутский → Якутский)

көр тоҕо
Дьолун тобугунан тоҕу түспүт (өс хоһ.). Оҕус атыыры үөһүн тоҕу сиэлийэн кэбиспит. Амма Аччыгыйа
Оҕонньор наһаа улаханнык ытырдан тоҕу барда. «ХС»

курбуулат

курбуулат (Якутский → Якутский)

курбуулаа диэнтэн дьаһ
туһ. Сөбүлээбэккэ сүүһүн аннынан сиэлийэ көрөн кэбиһээт: «Хайа, доҕоор, буо!» — диэтэҕинэ, сытыы чыпчаххайынан курбуулаппыт курдук ходьох гына түһүөҥ. Амма Аччыгыйа
Көрдүҥ итини [уһаат уобуруччутун] түөрэ үктээн сискин курбуулаппыккын дии. Күндэ

сиэлийбэхтээ

сиэлийбэхтээ (Якутский → Якутский)

сиэлий диэнтэн тиэт
көрүҥ. Ыалдьыт саннын ыгдаҥнатта, баһынан салгыны сиэлийбэхтээтэ, хараҕа олоҕо суох сүүрэлэҥнээтэ. Болот Боотур
[Оҕус] уһуга лэппиллибит муоһунан салгыны сиэлийбэхтээбитэ. П. Аввакумов
[Кыыл] аар муоһунан сиэлийбэхтиир, икки хараҕа сүүлүргээн өһөҕүрэ кытарбыт. В. Миронов

тэйгэгэр

тэйгэгэр (Якутский → Якутский)

даҕ. Улахан, төгүрүк (үксүгэр сүөһү иһин туһунан этэргэ). Большой, круглый, тяжёлый (обычно о животе домашнего скота)
Арай, Туулар тэйгэгэр истээх куруҥ ынахтарын Лэглээриннэр бургунастара сиэлийэн кэбистэ. Амма Аччыгыйа
[Ойууга] ат сылгы иһэ тэйгэгэр буоларын сөбүлээбэттэр эбит. ЧМА ЭТНББ

тэлэччи

тэлэччи (Якутский → Якутский)

сыһ. Улахан аһаҕас гына, киэҥник (хол., ааны ас). Настежь, широко (напр., распахнуть дверь)
[Тогойкин] ааны тэлэччи сиэлийэн кэбиһээт, иһирдьэ көтөн түстэ. Амма Аччыгыйа
Охоноон оҕонньордоох ааннара тэлэччи аһыллыбыт. Л. Попов
Тэлэччи арыллан турар түннүктэринэн бөтүүк хаһыыта иһиллэр. Хоро Бүөтүр