м. 1. (скважина) ыпсыы, хайаҕас; законопатить пазы хайаҕастары ханаппаакылаа; 2. олук, уобул (выемка); суолах (жёлоб).

ж. нефть скважината.

замок || замочный; английскай күлүүс английский замок; күлүүс тыла ключ (букв. язык замка); аан күлүүһүн хайаҕаһа замочная скважина; сыҥаах күлуүһэ см. сыҥаах .

м. турбобур (дириҥ скважиналары үүттүүргэ туттуллар гидравлический хамсатааччы).

I дыра, отверстие, скважина; үүт күрүө (или бүтэй ) столбовой забор # хараҕын үүтэ көстүбэт буолла он очень рассердился, разгневался, он вышел из себя.
II молоко; буспут үүт кипячёное молоко; ыаммытынан үүт свежее молоко; парное молоко; сүөгэйдэммит үүт снятое молоко; ынах үүтэ коровье молоко; таба үүтэ оленье молоко; биэ үүтэ кобылье молоко; бороһуок үүт сухое молоко; үүтүнэн иитээччилэр зоол. млекопитающие; үүтүн тохпут оҕоҕо дылы погов. как ребёнок, проливший своё молоко (говорится о человеке, упавшем духом из-за пустяка) .

I и. д. от үүттээ = I 1) сверлёние, просверливание; 2) бурение; скважинаны үүттээһин техниката техника бурения скважин.
II и. д. от үүттээ II.

1) копать, рыть; котлован хас = рыть котлован; киһи иннигэр иин хаһыма: бэйэҥ түһүөҥ погов. не рой другому яму — сам в неё попадёшь; 2) ковырять; хамсатын хаһар он прочищает свою трубку; күн тура-тура ийэтин хараҕын хаһар үһү загадка каждый день ковыряет в глазу своей матери (күлүүс тыла, күлүүс үүтэ ключ и замочная скважина); 3) копать, выкапывать, добывать (корм из-под снега копытами); манна элбэх таба хаспыт тут много оленей паслось (добывая себе корм из-под снега); 4) перен. долбить (говорить, напоминать одно и то же); кини куруук биири хапан тахсар он всё время долбит одно и то же.

I
1. аат.
1.
көр боруобалааһын. «Тимир көлө» боруобатыгар чугастааҕы нэһилиэктэртэн кытта оҕотуттан улаханыгар тиийэ бэрт элбэх киһи мунньустубута. «Кыым»
2. геол. Чинчийэн, анаалыстаан көрүүгэ туохтан эмэ ылыллыбыт матырыйаал, боруода. ☉ Материал в натуре, образец чего-л., взятый для исследования, анализа, проба
Манна чинчийэр сыалынан сүүһүнэн ахсааннаах скважиналары, элбэх шахталары хаспыттар, тыһыынчанан боруобалары ылбыттар. БИ СУу
Былыыгы сүөһүгэ биэриэх иннинэ, ол былыыктан боруоба ылан, лабораторияҕа ыытан, химическэй анаалыс оҥорторуохха наада. СПА БСТЭА
2. даҕ. суолт. Боруобалааһын быһыытынан оҥоһуллар эбэтэр боруоба буолар. ☉ Делаемый или взятый для пробы, пробный. Боруоба сырыы. Боруоба оҥоһук. Боруоба матырыйаал
II
аат. Холбуу уһаарыыга күндү металл ыйааһынынан холбоһук төһө өлүүтүн ылара. ☉ Количественное содержание благородного металла в сплаве, а также клеймо, обозначающее это количество, проба
«Империал» эбэтэр «эмпэриэл» — кыһыл көмүс манньыат. Боруобата 900/1000. Россияҕа 1755– 1917 сс. кута сылдьыбыттара. Н. Якутскай

I
аат.
1. Балаҕан эбэтэр хотон эркинин биир маһа — өһүөҕэ сыһыары иҥнэри ууруллар мас, бэрэбинэ. ☉ Одно из брёвен в срубе хлева, юрты, которое одним концом вбивается в землю, а другим, верхним, упирается наклонно в матицу
Иччитэх, өтөхсүйбүт балаҕан. Муннугунан биир холлоҕоһо аһаҕас, үрдэ биир сиринэн самныбыт. Күндэ
Балаҕан иһигэр киирбиппит, хатырыга саҥа сулламмыт буолан холлоҕоһо, үрдэ, чүмэчи курдук кылбайан көстөр. М. Доҕордуурап. Батас Мөндүкээн сытар оронунан тоҕус холлоҕоһу көтүрү анньан тахсан куотар. Саха сэһ
1977. 2. Дьиэ, тутуу көҥдөйө, сүрүн эркиннэрэ. ☉ Остов, сруб, стены дома, строения
1978 сыл сайыныгар диэри оскуола, киин хочуолунай холлоҕосторун бүтэрбиттэрэ. ДСИТ
Хас да мэндиэмэннээх сүүнэ улахан таас дьиэ холлоҕоһо турбута сүүрбэттэн тахса сыл буолла. «Кыым»
Байдаарка мас холлоҕоһо сымалаламмыт парусинанан тардыллыбыт. ВПВ ИК
3
холлороон диэн курдук. [Семён] ханна хайыһар да ньиэмэстэргэ кэтиллэн, төттөрү-таары аамайданан, илинин-арҕаатын да сүтэрэ быһыытыйан баран, икки олбуор ыккардынан холлоҕос баарынан уҥуоргу, арыый кытыы уулуссаҕа тахсыбыта. Софр. Данилов
4. Сүөһү, кыыл холо, буута ойоҕосторун кытта түөрт аҥыы араарыллан эттэммит этин биир чиэппэрэ. ☉ Четвёртая часть туши животного. Ити кыыллары эттээ, холлорун араартаан, түөрт холлоҕоһу биир да ойоҕоһун тыыппакка тоҕус хонук устата күн уотугар хатар. Саха фольк.
◊ Уот холлоҕос — олус үрдүк, уһун төлөннөөх уот. ☉ Высокое, длинное пламя
Скважинаҕа чугаһаан кэлэбит. Сүүнэ улахан, сүүрбэттэн тахса миэтэрэлээх уот холлоҕос күүдэпчилэнэ турарын көрө түһэбит. НС ХСБС
Халлааҥҥа эмискэ уот холлоҕос уһулу ойон тахсар. «ХС»
«Катюша» снарядтара халлааны хайа солоон, уот холлоҕос буолан бараллара. ССС
II
аат. Кымыһы, тары кутарга аналлаах уһаат курдук улахан туос иһит. ☉ Большая берестяная посуда в виде бочки для хранения кумыса, простокваши
Мин эдэр эрдэхпинэ лэппэс сабарай чабычах, саар ыаҕас, холлоҕос диэн туос иһиттэр бааллара. М. Доҕордуурап
Мин ону-маны өйдүүр буолуохпар диэри сорох дьон тары сайын холлоҕоско хаһааналлара. А-ИМН ОЫЭБЫ