становиться недостаточным, скудеть; сүөһү аһылыга кэмчитийбит запасы кормов оскудели.

1) становиться хмурым, суровым, неприветливым; күһүҥҥү халлаан курастыйда осеннее небо становится хмурым; 2) перен. беднеть, скудеть; ср. кураҥхар=.

скудеть, оскудевать; уменьшаться; манна оттук дьадаабыт здесь корм оскудел; сыл ахсын көтөр дьадаан иһэр с каждым годом количество дичи уменьшается; ср. дьадайг 1.

туохт. Сөп буолума, тиийимэ, аҕыйаа. ☉ Становиться недостаточным, беднеть, скудеть
Аанньа саата суох хаалан уонна саа да тэрилэ кэмчитийэн, бултан мата сылдьыбыта. Болот Боотур
Дьиэ иһигэр турар-олорор сир кэмчитийбит. Д. Таас
[Сэрии кэнниттэн] эр киһи даҕаны кэмчитийбит кэмэ этэ буоллаҕа дии. С. Федотов

туохт., кэпс. Аҕыйаан, баранан кэмчитий, тутахсый. ☉ Уменьшаться, иссякать, скудеть
Дьон эрэ буоллаллар киэҥ көҕүстэрэ кыараабыт, уһун санаалара татыарыйбыт. П. Ойуунускай
Ыал ахсын ас-үөл татыарыйан, үгүстэр от үөрэнэн, сылбырхай хааһынан хонуталыыр буоллулар. Н. Босиков
Өйбүт-санаабыт наһаа да татыарыйбыт, кылгас санааламмыт. Багдарыын Сүлбэ
Арыгы дьаата ылан истэҕин аайы киһи үлэлиир үлэтэ, дьарыга, дьоҕура татыарыйан иһэр. ДьИэБ

туохт.
1. Баайыҥ, үбүҥхарчыҥ аҕыйаан мөлтөө-ахсаа, тиийиммэт-түгэммэт буол. ☉ Становиться бедным, неимущим, разоряться, беднеть
[Кууһума:] Бэрт төрүт дьон оҕолоро этэ, ол дьадайан сылдьаахтыыр. А. Софронов
Мин бу дьону кытта уруурҕаһабын диэн, ночоотурдум, дьадайдым даҕаны. Н. Неустроев
Дьукаахтарбыт, уруккута сэниэ ыал, аҕалара эрдэ өлөн, улаханнык дьадайбыттар буолан баран, билигин да мааны дьон ахсааннарыгар сылдьаллар. Амма Аччыгыйа
2. Хайа эрэ өттүнэн итэҕэс, аҕыйах буол, итээ. ☉ Иметь недостаток в чем-л., скудеть
Мин сахабын. Мин ырыам сахалыы сатарыыр. Баай тыл - мин тылым, Ол эрээри, ардыгар... (Ардыгар, атастар) Дьадайар, Тардыастыыр. С. Данилов
«Биир тайах өлбүтүнэн тайҕа дьадайыа суоҕа», - Бааска аахайбаттык саҥаран кэбиһэр. Далан
Уоҕурдууну киллэрбэтэххэ, почва олус түргэнник дьадайар. ФНС ОС
монг. йада

туохт. Аҕыйах буол, кэмчитий, тутахсый. ☉ Становиться недостаточным, скудеть (напр., об одежде, еде)
Сибээс быстан хаалар, ас-таҥас татымсыйар, сэппит-сэбиргэлбит баранан барар. В. Яковлев
Оннооҕор өҥ дьылга сааһыары ас-үөл татымсыйааччы. Ф. Постников
Астара-үөллэрэ татымсыйан, уу судураан хааһыларын да күҥҥэ биирдэ сиир буолан барбыттара. «ХС»
△ Толкуйдуур, хабар ыырыҥ кыараан, кыранан муҥурдан (өй-санаа туһунан). ☉ Быть, стать убогим, ограниченным, скудным (об уме, мыслях, кругозоре)
Итинник быһыымайгы, өй-санаа татымсыйбыт кэмигэр үтүө-мөкү буккуллар, өй-санаа харааччы иирэн хаалар. Н. Лугинов
Кыыс кини аттыгар кэллэр эрэ, сүрэҕэ тэбэр, тыла көһүйбүккэ, өйө татымсыйбыкка дылы буолар. А. Фёдоров
Санааоноо кыарыыра, татымсыйара, урукку дьоммут үгэстэрин кыайан тутуспаппыт, суобастарыгар, майгыларыгар тиийбэппит туохтан эбитэ буолла? «Кыым»

туохт.
1. Эйэҕэһэ суох, куруубай, тоҥкуруун буол. ☉ Становиться грубым, неласковым, чёрствым
Дэлиһиэй ыалдьар, арыый буолбат, …… Хаҕыстыйар, кирипиистиир. «ХС»
Хайыыр да кыаҕа суоҕуттан Куриль тута бааччы хаҕыстыйа түстэ. С. Курилов (тылб.)
2. Туохха эмэ (хол., аска) олус баҕар, тиийиммэт-түгэммэт буол, дьадай. ☉ Впадать в нищету, скудеть, беднеть. Былыр дьадаҥы дьон астара-таҥастара баранан хаҕыстыйаллара
3. көсп. Тымныы, тыйыс буол. ☉ Становиться жестоким, суровым, морозным
Хаҕыстыйбыт халлаан будук саҕахтара Кистээн кээстилэр айан хаастарын. «ХС»
Таптал суоҕа буоллар, бука, сирдойду бүтүннүүтэ кууруо-хатыа, хаҕыстыйыа …… эбитэ буолуо. КНЗ ТС