1. сосунок, пасущийся с матерью; 2. нагульный; эмньик биэ нагульная кобыла.

страд. от араар = быть разделённым, разъединённым, разделяться, разъединяться; быть отделённым, отделяться; эмньик кулун ийэтиттэн араарыллыбыт жеребёнок-сосунок отделён от матери.

1) любитель сосать грудь (о ребёнке); сосун; сосунок; 2) см. эмсэх ; 3) бот. лепесток; сибэкки эминньэҕэ лепесток цветка; 4) мочка (уха); кулгаах эминньэҕэ мочка уха.

1) приучать к другому сосунку (корову, кобылу); 2) перен. подстрекать, наущать.

даҕ. Этиргэн, толору эттээхсииннээх, модьу-таҕа көрүҥнээх. ☉ Тучный, толстый, жирный
Биирдэһинээҕэр намыһах эрээри, бэйэтин эскэлинэн эмиэ бөдөҥ дьон кэккэтигэр киирсэр оҕонньор. Эрилик Эристиин
Буулуур эскэл кытыты Муннун ааһа охсуллар [от үүммүт]. И. Эртюков
Эскэл биэбит кымыһа Эмтиэ-томтуо алыһын. Эллэй
◊ Эмньик эскэл хара тыа — былыргы кырдьаҕас хара тыа. ☉ Старый лес, дикий девственный тёмный лес. Эмньик эскэл хара тыа сүдү уобараһын Н. Неустроев «Балыксыт Былатыан» кэпсээнигэр айбыта. Эскэл (эмньик) тый — төрүөҕүттэн ийэтин эмэ сылдьар тый. ☉ Жеребёнок-сосунок в возрасте от одного года до двух лет
Эдьэн Иэйэхсит эдьиийбит Эскэл тый саҕа Эҕэрдэ хаанынан Эркиннии эргийдин. Өксөкүлээх Өлөксөй
Иллэрээ сыл эрдэ төрөөбүт эскэл тый этин, тоҥокко төрүөбүт туҥуй эмньик кулун этин араҥас туоска астаатылар. ПЭК ОНЛЯ I
Эһэ күүһүнэн эскэл тыйтан ордуо суохтаах. М. Чооруоһап

даҕ.
1. Босхо, көҥүлүнэн ийэтин эмэ сылдьан торолуйбут. ☉ Отпущенный с маткой детёныш, без ограничений сосущий её, сосунок
Эн миэхэ өрбүт Итии чэйгинэн Итии киллэриниэм, Эмньик тугут этин сиэм, иэхэйикпиэн! Л. Попов
Биэ, эмньик убаһаттан араҕыста да, уойбутунан барар. ПДН БС
Эмньик ньирэй сотору төлөһүйэн кыстыкка үчүгэй туруктаах үктэнэр, элбэх эти биэрэр. НД ДК
2. Сайын устата көҥүл сылдьыбыт, байтаһын (төрөөбөтөх биэ, сүөһү туһунан). ☉ Нагулявший жир за лето (о нежеребившейся в этом году кобыле или нетелившейся корове)
Кулуба хас да сыл курулаппыт уон сэттэ бууттаах оҕуһун өлөрдүлэр, үс эмньик сылгыны тиэрэ көттүлэр. И. Гоголев
Иэҕии хатыҥ сыарҕалаах, Эмньик тураҕас аттаах Тоһугураан оҕонньор Тоҥуу хаары Тоҕо тыырдаран иһэр. С. Васильев
3. көсп., үрд. Имигэс, тыҥ, чэгиэн, быһый (эдэр киһи этин-сиинин, иҥиирин, күүһүн этэргэ). ☉ Гибкий, упругий, налитой (о плотном, сильном молодом теле)
Кинийдэх диэтэх киһи, Кирдигэ даҕаны, Эллэммэт эмньик иҥиирдээх, Сылайбат тыйыс сындааһыннаах, Көҕүрээбэт күтүр күүстээх киһи буолан биэрдэ. Күннүк Уурастыырап
Эдэр булчут дьэргэйэн, Эмньик быһый атаҕа Сири билбэт буола үөрэн Сүүрэн тэйэ истэ. Т. Сметанин
Даайыс манна сүүрбэччэ саастаах эмньик эттээх эдэр кыыс оҕо сүктэн кээлтэ. Н. Заболоцкай
◊ Эмньик кулун <эдэр> саас үрд. — мэник-тэник, оонньуур-көрүлүүр, кыһалҕата суох кэм (үксүн поэз. тут-лар). ☉ Наполненные озорством, приключениями, увлекательные, беззаботные молодые годы
Саныыра буолуоҕа — эмньик кулун эдэр сааһын эбэтэр тоҥуй тапталын. С. Федотов
Эмньик кулун сааһыгар бырах барбыт Ньукуу уолчаан, бокуйа кырдьыбыт оҕонньор буолан, дойдутун быйыл эрэ булла. «ХС». Эмньик сүрэх үрд. — уйан, уйаҕас, дьон кыһалҕатын чугастык ылынар, чараас сүрэх. ☉ Чуткое, нежное, отзывчивое сердце
[Саллаат] Көрөр хараҕа уоттанна, Көөнньөр хаана уоһуйда, Эмньик сүрэҕэ Эрэллээхтик тэптэ. Саха нар. ыр. III
Эдэр киһи эмньик сүрэҕэ кыыс ырыатын хоту аймана сайыста, соҕотох буолбат оҥоһуулааҕын манна өйдөөтө. П. Филиппов
ср. алт. эмтик, хак. имник ‘дикий, необъезженный’, бур. эмниг морин ‘необъезженная лошадь’

1. аат., кэпс.
2. Эмиий тумуга. ☉ Выступающая в виде шишечки наружная часть молочной железы, на конце которой открываются молочные протоки, сосок
   Саҥа томтойбут төгүрүк эмиийдэрин эминньэхтэрэ тыыннаҕын аайы ис ырбаахытын үрүҥ солко ньууругар биллэ өтөн тахсаллар. Н. Габышев
3. Үүтэ, аһа суох кураанах эмсэх (олорор эбэтэр олоро да илик оҕоҕо, ытаабатын диэн уоптаран кэбиһэллэр). ☉ Полая, из мягкого материала трубочка в виде соска, которую дают сосать младенцу, пустышка
   Эминньэҕин былдьаһан эймэҥэлии көппүт. П. Тобуруокап
   Уола, эминньэҕин эмэ-эмэ, утуйан кыракый таныыта көппөҥнүүр. Н. Апросимов
   Кини [оҕо] аттыгар таҥас эминньэхтээх муос эмсэх таҥхалла сыппыта. И. Никифоров
4. бот. Сибэкки хоруонатын чараас, чаҕылхай өҥнөөх, сэбирдэхтиҥи тэллэгэр чааһа. ☉ Одна из тонких, обычно ярко окрашенных, похожих на листики пластинок, составляющих венчик цветка, лепесток
   Аан маҥнай бүгүн тылынна Хаһан да көстө илик сибэкки, Эминньэхтэрэ тэрэйэ аһылынна Сэрэнэн-сэрэнэн күн диэки. П. Тобуруокап
   [Гвоздика] сибэккилэрэ балайда бөдөҥнөр, биэстии тэтэркэй эминньэхтээхтэр. МАА ССКОЭҮү
   Кини [Ира] ромашка үрүҥ эминньэхтэрин биирдии-биирдии турута ысталаата. ПН ДЫ
5. биол. Паразит-чиэрбэлэр туораттан киһи-сүөһү хайа эмэ уорганыгар оборон ылан сыстар уорганнара, хатанар уос. ☉ Присоски, с помощью которых некоторые черви-паразиты, питающиеся за счёт других организмов, присасываются к внутренним органам человека и животных, нанося вред их здоровью
   [Чиэрбэ] төбөтүгэр түөрт сиринэн төгүрүк быччыҥ эминньэхтэрдээх, онтуларынан оһоҕос эркинигэр хам сыстар. ББЕ З
   Лиистиктэр ураты бэлиэлэммиттэр: үгүстэр аналлаах хатанар уорганнаммыттар — эминньэхтээхтэр уонна дэгиэлээхтэр. ББЕ З
6. муус. Хомус тылын чыычааҕын уһугун тиэрбэстии иэҕиллибит өттө. ☉ Круглое ушко, имеющееся на кончике вибрирующей пластинки музыкального инструмента хомус
   Кини хомус тылын хотуур туоһуттан эллээн, «чыычааҕын» иэҕэн, эминньэҕин төгүрүтэн бэрт элбэҕи соҕотуопкалаабыта. «Кыым»
   Урут хомуһун сыҥааҕын үрүҥ көмүстэн оҥороро, онтун билигин алтантан сыҥаахтыыр, хотуур туоһуттан тыллыыр, «чыычааҕын» иэҕэн, эминньэҕин төгүрүтэн этигэн оҥортуур. «Кыым»
7. Хотууру уктаан баран хамнаабатын курдук туттарар тууратын чорбоҕо. ☉ Небольшой выступ на пятке косы, шипик
   Хотуур биитин эминньэҕин игиинэн аала-аала хотуур дьиҥнээх биитин, 2,5 сэнтимиэтир кэтиттээх синньигэс таптайыынан таһаарыллар. ААФ ОИОИС
8. даҕ. суолт. Эмэ үөрэммит, эмиий үүтүн эмэрин олус сөбүлүүр (оҕо, ньирэй). ☉ Любитель сосать грудное молоко (о ребёнке, к-рого кормят грудью, телёнке), сосун, сосунок
   Түүн эбэҥ эмиийин эмээригин соһуппут этиҥ. О, дьэ эминньэх да эминньэх этиҥ. Н. Тарабукин (тылб.)
   «Эмэ үөрэммит тамыйах эминньэх буолар», — Маарыйа тугу эрэ иистэнээри маллаах иһитин хасыһар. «ХС»
   ◊ Кулгаах эминньэҕэ көр кулгаах
   Уол ох сааны ылан кирсин ууннаран кулгааҕын эминньэҕэр тиийэ үстэ субуруччу тардар. Саха фольк. Трошкаҕа хаар маҥан баттахтаах, уҥа кулгааҕын эминньэҕэр кыһыл көмүс кылдьыы ытарҕалаах, кырдьаҕас шахтёр кэлэр. Н. Якутскай
   Кыыс оҕо хаҥыл сүрэҕэ битийэн тэптэ, иэдэһигэр хаана оонньоон кулгааҕын эминньэҕэ кытта кытарда. М. Доҕордуурап