м. социальнай страхование.

страхование; социальнай страхование социальное страхование.

прил. социальнай олох-дьаһах; социально-бытовые условия социальнай олох-дьаһах усулуобуйалара.

прил. 1. социальнай (обществоҕа дьон олоҕор уонна кинилэр сыһыаннарыгар хабааннаах; общественной олох усулуобуйа-ларыттан тахсар); социальные науки социальнай наукалар; социальный состав населения нэһилиэнньэ социальнай састааба; 2. социальнай (общественной производственной сыһыаннаһыыларыуларытар); социальная революция социальнай революция.

1) обеспечение; социальнай харалта социальное обеспечение; 2) присмотр, попечение; харалтаҕа наадый = нуждаться в присмотре.

ж. в разн. знач. бөлөх; группа селений сэлиэнньэлэр бөлөхтөрө; социальные группы социальнай бөлөхтөр.

с. 1. (действие) хааччыйыы; обеспечение обороноспособности страны дойду обороналанар кыаҕын хааччыйыы; 2" (деньги, средства) хааччыйыы, харалта; материальное обеспечение материальнай харалта; социальное обеспечение социальнай харалта; 3. (гарантия) хааччыйыы.

м. 1. (погл. сдвинуть 1) сыҕарытыы, хамсатыы; 2. (по гл. сдвинуться) сыҕарыйыы, хамсааһын; 3. перен. уларыйыы; социальные сдвиги социальнай уларыйыылар; 4. геол. хамсааһын, сыҕарыйыы.

аат.
1. Кими, тугу эмэ көрүү-истии, харайыы, бүөбэйдээһин. ☉ Забота, уход и присмотр за кем-л.
Оттон Ыстапаан ийэтин убайдара, бырааттара бааллар этилэр да ким даҕаны кыһанан иитэргэ ылбатаҕа, ол иһин уон биир саастаах Ыстапаан эмиэ тулаайах, харалтата суох хаалбыта. И. Никифоров
— Ыы, тукаам, чэпчэтэн да диэхтээн оҕонньорум харалтаны соччо-бачча эрэйбэт буолан сытаахтыыр. У. Нуолур
Ньирэйдэр аһылыктара талымас, аанньа аһаабаттар, уулаабаттар. Харалталара үгүс түбүктээх, ону сүөсүһүттэр бары көмөлөөн кыайаллар. ВМП УСС
2. Кыаммат-түгэммэт, кырдьаҕас дьоҥҥо харчынан (эбэтэр атын тугунан эмэ) көмө, социальнай көмөнөн хааччыйыы. ☉ Обеспечение нуждающихся чем-л. (напр., лекарствами), социальная помощь, защита
Капиталистическай дойдуларга үксүлэригэр социальнай харалта судаарыстыбаннай систиэмэтэ суох. ПА
Дьон олоҕун таһыма үрдүүрүгэр социальнай харалта — биллэркөстөр суолталаах. «Кыым»

бобус диэнтэн хай
аата. Сэбиэскэй Сойуус эйэ иһин ахсаабакка охсуһуута киһи аймах бүттүүнүн сайдыытыгар, сэрии кутталын бопсууга улам ордук улахан суолталанан иһэр. А. Мординов. Съезд уураахтарыгар социальнай ыарыылары утары охсуһууга …… ойууннааһыны, отоһуттааһыны бопсууга быһаччы дьаһаллар бэлиэтэммиттэрэ. И. Аргунов