Якутские буквы:

Якутский → Якутский

соһуйбуттуу

сыһ. Соһуйбут курдук, соһуйбут быһыынан. Удивлённо, с изумлённым видом
Биһиги соһуйбуттуу чөрбөс гынабыт. Далан
Ольга үөрбүттүү дуу, соһуйбуттуу дуу, Коля диэки эргиллэ түстэ. Л. Попов
Онтон бары соһуйбуттуу ах бардылар. Н. Заболоцкай

соһуй

туохт. Туох эмэ күүтүллүбэтэх, көһүтүллүбэтэх өттүттэн буолан тахсыбытыттан эбэтэр дьиибэтэ, өйдөммөтө бэрдиттэн дьиктиргээ; дьиибэргээн мах бэрдэр, таалан хаал. Приходить в изумление, удивляться; растеряться, опешить
Бары олус соһуйан, саҥата суох таалан олорбуттар. Далан
Киэҥ саалаҕа уһун остуол муҥунан баай ас-үөл тардыллыбытын соһуйа көрдө. Н. Лугинов
Кэпсэтии ол курдук оҕонньор букатын күүппэтэх өттүнэн эргийэн тахсыбытыттан, Доропуун оҕонньор соһуйан хаалла. Н. Заболоцкай
Туох эмэ соһуччута, эмискэччитэ бэрдиттэн куттан, уолуй, өмүтүн. Испугаться, вздрогнуть от чего-л. неожиданного, внезапного
Оксана соһуйан, сүрэҕэ хайа эрэ ыстамматаҕа. Суорун Омоллоон
Эһэ оҕото соһуйан часкыйа түһээт, ийэтигэр сөрүөһүннэ. Болот Боотур
Аида соһуйан, сарылаабытынан олоро түспүтэ. И. Федосеев
Соһуйан кыыс кылана түстэ, Суорҕанын илиитин таһынан киэр илтэ. С. Васильев
ср. монг. цочих, алт. чочы, бур. сошоохо, кирг. чочу ‘вздрагивать от испуга, пугаться, бояться’

соһуй-өмүр

туохт. Туохтан эмэ олус соһуйан улаханнык саҥа таһаар, туох эмэ диэн бар гыннар. Громко реагировать на что-л., сильно удивившись или испугавшись
Даҕанчаны тула кэтитсинньигэс, маҥан-хара, бытыктаах-бытыга суох дьиктиргээбит араас сирэйдэр өҥөҥнөспүттэрэ, онтон-мантан соһуйбут-өмүрбүт саҥалар иһиллибиттэрэ. Далан
Кэпсээбит сонунун кэргэнэ соһуйа-өмүрэ истибэтэҕиттэн Дайыыла хайдах эрэ иһигэр кыһыйа санаата. Софр. Данилов
«Хайа, бу тоҕо үүртэлээтэ?» — диэн ол дьон балаҕантан тахсааччылары соһуйа-өмүрэ көрсүбүттэрэ. В. Гаврильева

уолуй-соһуй

туохт. Соһуччута бэрдиттэн өмүттэн хаал. Растеряться, оторопеть от неожиданности
Олоо уолуйан-соһуйан ойон турда, таһырдьа ойдо. Т. Сметанин

Якутский → Русский

соһуй=

1) вздрагивать (от испуга); саа тыаһыттан соһуйда он вздрогнул от выстрела; соһуйан хаһыытыы түс = вскрикнуть; 2) удивляться; цепенеть (от неожиданности); кини киирбитигэр олус соһуйдум я страшно удивился, когда он вошёл; манна киһи соһуйуоҕа туох да суох здесь ничего удивительного нет; соһуйуох иһин модальное словосочет. к удивлению; соһу-йуон иһин , онно ким да суох буолан биэрбитэ к его удивлению, там никого не оказалось.


Еще переводы:

олопочуй

олопочуй (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Соһуйбуттуу, өрөкүйбүттүү түргэн-түргэнник тула хайыспахтаа. Возбуждённо, суетливо оглядываться (о человеке с удлинённым лицом). Ол-бу диэки олопочуйда

соһуйбуттук

соһуйбуттук (Якутский → Якутский)

соһуйбуттуу диэн курдук
Мин соһуйбуттук киһим диэки көрө түһэбин. Н. Заболоцкай
Борокуруор хараҕын симириктэтэ-симириктэтэ, Гореваны соһуйбуттук одууласта. ПП Дь

сыкырыҥнаа

сыкырыҥнаа (Якутский → Якутский)

сыкырый диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Фёдоров ата аа-дьуо сыкырыҥнаан иһэн, соһуйбуттуу төбөтүн өрө чолотон, сыарҕаны өрө хоротто. С. Федотов

тосту-быһа

тосту-быһа (Якутский → Якутский)

сыһ. Эмискэ туох да төрүөтэ суох. Без повода, без причины
Ылдьаа тосту быһа кыынньан кэлбититтэн, Лиза, соһуйбуттуу, кини диэки одууласпахтаата. Д. Таас

чолос гын

чолос гын (Якутский → Якутский)

чолой диэнтэн көстө түһүү. Хабырыыс төбөтө хоруобуйа алдьаммытынан чолос гына түстэ. Амма Аччыгыйа
Эдэр дьон, мин кэлбиппин субу аҕай билэн, соһуйбуттуу чолос гына түстүлэр. Н. Заболоцкай
[Эһэ] ойуур саҕатыгар тахсан, тохтоон чолос гына түспүтэ. «ХС»

чынарыс гын

чынарыс гын (Якутский → Якутский)

чынарый диэнтэн көстө түһүү. — Ити тугуҥ тылай? — Ылдьаана чынарыс гынна. А. Сыромятникова
[Аада] соһуйбуттуу хараҕын үрүҥүн диэличчи көрөөт, төттөрү чынарыс гынна, ааны сапта. В. Протодьяконов
Лэс курдук намыһах дьахтар, ааны аһан баран, чынарыс гына түспүтэ. М. Рид (тылб.)

эдэрсин

эдэрсин (Якутский → Якутский)

көр эдэрчи
Кини бөҕөтаҕа үүдэһиннээх, киппэ сэбэрэлээх, билигин даҕаны бэрт тэтиэнэх эдэрсин көрүҥнээх оҕонньор. Софр. Данилов
Кубархай уҥуох сирэйдээх, хатыҥыр эдэрсин киһи туран кэллэ. Болот Боотур
Соһуйбуттуу көрбүт эдэрсин дьахтар тахсан, сылабаарга уу кутан, тымтык тыыран элэҥнээтэ. Н. Габышев

диэличчи

диэличчи (Якутский → Якутский)

сыһ. Киэҥник, муҥунан, тонолуппакка (көр). Широко открытыми глазами, пристально, во все глаза (глядеть, смотреть)
Мин Нинаҕа аҕам көмүллүүтүгэр барбатахпын эппиппэр, кини соһуйан хараҕын диэличчи көрбүтэ. Далан
[Аада] соһуйбуттуу хараҕын үрүҥүн диэличчи көрөөт, төттөрү чинэрис гынна. В. Протодьяконов
Оҕонньору утары турар олох маска Александр олорон кэбиспитин биирдэрэ сөбүлээбэтэх хараҕынан диэличчи көрөн ылла. М. Доҕордуурап

ааһыс

ааһыс (Якутский → Якутский)

I
аас диэнтэн холб. туһ. [Уйбаныаптар] улахана күүһүнэн куттуур, кырата тылынан баһыйар буоланнар, өр этиспэттэр, ардырҕаһа түһээт, аасыһан хаалаллар. Амма Аччыгыйа
Хайа муустар харсыһаллар, Хампарыта анньыһаллар, Аалсыһаллар, Аасыһаллар. Күннүк Уурастыырап
Соһуйбуттуу илии тутуһан, Сулбу аасыһан хааллылар. С. Васильев
II
ааһын диэнтэн холб. туһ. Маныаха куба аймаҕа сөпсөөбөккө, аны көтөр ыраахтааҕыта Өксөкү кыыл диэн баарыгар аасыһан үҥсэллэр. Саха ост. I

тылбыгыр

тылбыгыр (Якутский → Якутский)

даҕ. Ыйаастыгастыҥы уһун синньигэс (харах быһыытын этэргэ). Продолговатый, миндалевидный, раскосый (о форме глаз)
[Дьахтар] биһиги диэки хойуу кыламаннаах тылбыгыр харахтарынан соһуйбуттуу көрдө. Н. Габышев
Кулуһун аттыгар биир атах сыгынньах кыыс чохчойон олорон, икки тылбыгыр, буспут моонньоҕон курдук, хап-хара хараҕынан уоту супту одуулуур. Күндэ