и. д. от буорай = старение, дряхление.

изъян (в кости); уҥуох куодаһына изъян в кости.

ср. Пекарский:
(естественное) желобообразное углубление в кости

и. д. от кырый= II старение, старость; кырдьыыны утары охсуһуу борьба против старения; кырдьыы буолбут пришла старость; кырдьыы диэн кырыыс погов. старость—проклятие.

аат. Мөлтөөн, буомуран, кырдьан дьүүкээрии. ☉ Упадок, старение, одряхление
Эр хааммын ылынным. Мин да кэхтии-бохтуу кэргэниттэн кэлбэтэх, күрэнии-куотуу бииһиттэн төрөөбөтөх киһибин. Н. Абыйчанин

аат. Уһуннук олорон кырдьар сааска тиийии. ☉ Старение, старость
Кырдьыытын саҕана ыалдьар буолбут.  Киһи оҕо сааһын — сарсыардаҕа, ситэр сааһын — күнүскэ [күөгэйэр күнүгэр], оттон кырдьыытын — киэһэҕэ холууллар. Саха фольк. Кырдьыы бөҕө кыпчыйбыт Кырдьаҕаһын кыһайыма, Дьыбардаахха саҥарбыт Ыраатарын умнума. Айталын

аат.
1. Сорох кыыл, киһи сылдьарыгар, хорҕойоругар сөптөөх сир аннынан баар көҥдөй, хороон, хаспах. ☉ Естественное или искусственное полое пространство, проход под землёй, подземелье, подземный ход
Перемышль куорат сири аннынан сылдьыһар элбэх холлорооннордоох этэ. И. Федосеев
Булчут суоллуур. Бааһырбыт саһыл хайа тэллэҕэр баар холлорооҥҥо киирэн хаалар. П. Степанов
Марыына эмээхсин кыыһы дэллэритэн илдьэн кэбиниэт дэнэр быыкаа холлороон курдук хоһугар киллэрдэ. Огдо
Чоҕу хостоору оҥоһуллубут сир аннынааҕы холлорооннору, уопсайынан, шахта диэн ааттанар. ИА КЛ
2. Уһун синньигэс хаһыы, хоруу, оннук сир. ☉ Длинный ров, канава
Бэл, халлаантан түспүт таммахтар үрүйэ буолан, сир иҥнэритин, холлороонун батыһан байҕалга тиийэ сатыыллар. Н. Лугинов
Хойуу уйалартан иҥнэри оҥоһуулаах муоста холлороонунан хотон ортотугар хаһыллыбыт умуһахха мунньуллар эбит. «Кыым»
Окуопалар икки ардыларынан сылдьыһар холлорооннору хаспыттар. ГСС
◊ Холлороон айан суола — сырыылаах гынан баран, олус кыараҕас суол. ☉ Оживлённая, но очень узкая дорога
Манна төттөрү-таары сылбырыһан, холлороон айан суолун таһаарыммыттар. Амма Аччыгыйа
ср. тат. кулара ‘лощина, углубление’

1. аат.
2. Ким, туох эрэ ис дьиҥэ, айылҕаттан бэриллибит, айыллыбыт туруга, быһыыта. ☉ Внутренняя сущность, естественное, прирожденное свойство кого-чего-л.
   Айылҕа сокуонун соппокко, Сир айылгытын алдьаппакка, Олор, охсус, үлэлээ, Тут, ай уонна көрүлээ. С. Данилов
   Этин-хаанын айылгыта Норуот киэнэ саманнык: Таптыыр кини үрүҥ күнү, Таптаабат борук түүнү. И. Гоголев
   Сэрии саҕаламмыта, атыннык эттэххэ, киһи өйүгэр-санаатыгар, киһи аймах айылгытыгар бүтүннүүтүгэр сүөргүлээх быһыы буолбута. Л. Толстой (тылб.)
3. Бары өттүнэн киһини астыннарар, үөрдэр үтүө быһыы. ☉ Доброе начало, доброе во всех отношениях дело
   Ымай маҕан Ытык киэлибэр Иэйэхсит ийэм Илбиһэ иҥнин, Айыыһыт Айылгыта ахталыйдын! П. Ойуунускай
   [Саҥа дьыл] Алгыс баһын салайдын, Айылгы төбөтүн арыйдын, Абырал баһын айхаллаан, Айдааран, ахтан иһиэҕиҥ. Саха нар. ыр. III
   Үөлээннээҕиэм, үөрэ көрүөх Кэнчээрибит аналын: Үөрэ көрүөх Алгыс алгыы, Айылгыны айарын, Аны халлаан киэҥ куйаарын Салайталыыр саталын. С. Данилов
4. даҕ. суолт. Бары өттүнэн үчүгэй, үтүө. ☉ Хороший, добрый (во всех отношениях)
   [Уолаттары] ийэлэрэ мөҕөн умайыктана көрсүбүттэрэ. Ол эрээри ийэлэр барахсаттар кыыһырбыт уохтара-кылыннара аастар эрэ, кинилэр саҕа айылгы дьоннор суохтар ини. И. Федосеев
   Айылҕа, эйигин айылгы бэйэҕин Түөскүттэн кууһаммын, ууруубун-сыллыыбын. Дьуон Дьаҥылы
   Манна балыктыырга даҕаны, бултуурга даҕаны айылгы дойду. С. Курилов (тылб.)
   ♦ Айылгы киһи — аламаҕай, ис киирбэх, үтүө майгылаах киһи. ☉ Обаятельный, очень доброго и спокойного нрава человек. Биһиги салайааччыбыт — айылгы киһи. Айылгыны тарт — көрүнары, аһы-үөлү тэрий. ☉ Организовать веселье, угощение, пир
   Алталаах-сэттэлээх күөх эбириэн атыыр оҕуһу өлөрөн, этин дэлби буһаран, айылгы бөҕөнү тардан куолуларынан Мас Өнүкүй ойууну кыырдарбыттар. Эрилик Эристиин