Якутские буквы:

Якутский → Якутский

судургутуйуу

судургутуй диэнтэн хай
аата. Арамаан иккис чааһыгар …… хаһыат тылын санатар судургутуйуулар бааллар. «ХС»
Үлэҕэ саҥа киирэн эрэр киһиэхэ бирикээс эрэ суруйуунан муҥурданабыт. Итинник судургутуйуу эдэр киһи дууһатыгар ханнык суоллары хаалларыай? «Кыым»

судургутуй

туохт.
1. Кэбэҕэстик өйдөнөр, оҥоһуллар, толоруллар буол (хол., үлэ хаамыытын туһунан). Становиться легче, проще, упрощаться (напр., о процессе работы)
Соҕурууҥҥу курдук дьиэни көннөрү сиргэ тутан таһаарар буоллар, үлэ төһө эрэ судургутуйар, үп-ас кэмчилэнэр этэ! Н. Лугинов
Кылааһы салайыы бэйэтэ туспа уратылаах. Бастайааннай кэлэктииптээх оскуолаҕа ити проблема арыый судургутуйар. «ЭК»
Сыахтан аһылыгы ынахтар турар сирдэринэн быһаччы тарҕатааччылаахпыт буоллар үлэ судургутуйуо этэ. «Кыым»
2. Туох да уратыта суох көннөрү буол. Ничем не выделяться, не отличаться, быть обыкновенным, становиться простым и ясным
Туораттан туох барыта судургутуйан көстөр. Н. Лугинов
[Туораҥа] киһи быһа-хото таайа охсубат, үгэ-таамах тыллаах, эриллэҕэс соҕус өйдөөх киһи буолуохтаах этэ. Кырдьан судургутуйбута дуу? А. Сыромятникова
Павлик хайдах эрэ тута олус чэпчии түстэ, сибилигин аҕай наһаа чаҕаан курдук көстүбүт тула өттө эмиэ сырдаата. Бары барыта судургутуйа түстэ. БТТ
3. Ураты киэргэтиитэ, тупсарыыта, дэгэтэ, уустугурдуута суох боростуой буол. Стать безыскусным, незамысловатым, примитивным
Түүлгэ бары-барыта судургутуйар. Г. Угаров
Артыыстар үгүстүк судургутуйан ылаллар, …… уус-уран тыл-өс кырааскатын өлбөөрдөллөр. «Кыым»
Олоҥхо ис хоһоонун кэпсииргэ кини тылын-өһүн туттубатахха судургутуйан остуоруйаҕа маарыннаан хааларын сэрэтиллэр. ФНИ ООҮө


Еще переводы:

упрочить

упрочить (Русский → Якутский)

сов. что бөҕөргөт, бигэтит; упрочить своё положение бэйэҥ балаһыанньаҕын бөҕергөт. упрочиться сов. бөҕөргөө, бигэтий. упрощать(ся) несов. см. упростить(ся). упрощение с. 1. (по гл. упростить) судургутутуу; 2. (по гл. упроститься) судургутуйуу; 3. (упрощённый способ в устройстве чего-л.) судургутутуу; внести упрощения в конструкцию самолёта самолёт конструкциятыгар су-дургутутууларда киллэр.

упроститься

упроститься (Русский → Якутский)

сов. судургутуй; процесс работы упростился үлэ процеһа судургутуйда,

дөбөҥсүй

дөбөҥсүй (Якутский → Якутский)

туохт. Түргэтээ, судургутуй. Становиться легким, быстрым, скорым; ускоряться, упрощаться
Саҥа ньыманы буламмын үлэм дөбөҥсүйдэ. Атыыһыт кэпсэтиитэ атыыһыттыы. Кэргэн ылыы эмиэ, син биир аты, ынаҕы атыылаһан барыы курдук дөбөҥсүйэр. Н. Заболоцкай

кэбэҕэстий

кэбэҕэстий (Якутский → Якутский)

туохт. Чэпчээ, судургутуй, кэбэҕэс буол. Упроститься
Уочаркалар …… кинигэнэн да тахсаллара кэбэҕэстийдэ. И. Аргунов
Матырыйаал мунньулуннаҕына чинчийээччи туох эмэ түмүгү оҥороро арыый да чэпчиэ, кэбэҕэстийиэ этэ. ФЕВ УТУ
Оскуола үөрэҕин хаачыстыбата тупсан, саха ыччата байыаннай дьыаланы баһылааһына кэбэҕэстийбитэ. «ХС»

судургутут

судургутут (Якутский → Якутский)

судургутуй диэнтэн дьаһ
туһ. Сир олоҕо олус уустук Ону өй судургутутар. С. Данилов
Костя кыбыстыбытын көрөн, сүрдээхтик аһына санаата уонна кинини саатырдымаары, кэпсэтиини судургутутарга быһаарынна. Эрилик Эристиин
[Сыбаайба] араас бадьыыһа, саныы-саныы уустугурдуута элбэх. Сороҕун баҕас судургутутуохха наада. В. Титов

эрэсиимнээ

эрэсиимнээ (Якутский → Якутский)

туохт. Сөптөөх эрэсиими тутуһан, тутуһуннаран олор, сырыт. Соблюдать соответствующий режим
Ньирэйи сайын эрэсиимнээн эмтэрэр буоллахха, күһүн ийэтиттэн сыыйа араарыы судургутуйар. ПНС НьЭЫыИи
Үлэтин, сынньалаҥын, иһэрин-аһыырын сөптөөхтүк кэмнээн, эрэсиимнээн олорор …… буоллаҕына, киһи син уһуннук олоруон сөп. ФВН ЭХК
Устудьуон олоҕун бэйэҕит билэҕит. Соччо эрэсиимнээн сылдьыбатах дьон буолуохпут ээ, бука. ВВ ТТ

кэмчилэн

кэмчилэн (Якутский → Якутский)

  1. кэмчилээ диэнтэн бэй. туһ. Ити миэбэллэрин, матасыыкылларын, массыыналарын, кэмчилэнэн, күөмэйдэрин быһа баанан баран, мунньунан ылаллар эбээт. Далан
    «Кини [кэргэним] бэйэтин хара көлөһүнүттэн таҥара суолугар кэмчилэниэх эрэ санаа суох», — диэн баран, ытаан барда. Эрилик Эристиин
  2. Кэмнээн, харыстаан туттуу түмүгэр орт, хаал. Быть сэкономленным, сбереженным
    Соҕурууҥҥу курдук, дьиэни көннөрү сиргэ тутан таһаарар буоллар үлэ төһө эрэ судургутуйар, үп-ас кэмчилэнэр этэ! Н. Лугинов
    Ол [эриэйдэ] түмүгэр үгүс итэҕэстэр-быһаҕастар туоратыллыбыттар, уматык, оттук кэмчилэммит. ПДИ КК
    Массыыналары көрүүгэ-харайыыга, өрөмүөннээһиҥҥэ элбэх үп кэмчилэнэр. ЭБТ