Якутские буквы:

Якутский → Якутский

сулбуччу

I
сыһ. Туохха да саараабакка, тохтообокко. ☉ Прямо, напрямик, прямиком
Сиэйпэтигэр сулбуччу хааман тиийэн аһан хачыгыратта уонна хара дипломат суумканы ороон таһааран остуолга уурда. Е. Неймохов
Тайах …… бастааҥҥытын курдук сулбуччу сиэлбэккэ, тохтуу-тохтуу барар буолбут этэ. Далан
Харыйааннаах аан дьиэҕэ киирээт, наадалаах дьон быһыытынан уҥа хоско сулбуччу аастылар. «ХС»
△ Тохтообокко, иҥнигэһэ суох. ☉ Без задержки, без заминки
[Уйбааныс:] Эн туох этэрдээххиний? Мин тиэтэйэбин, сулбуччу кэпсиэ. А. Софронов
Сулбуччу, кудуччу суруллубут хоһоон аанньа буолбат. Софр. Данилов
Нуучча суруйааччыларын умсугуйа-баһыйтара үөрэммиччэ, син сулбуччу ааҕабын эбээт. «ХС»
II
сыһ. Сулбугур буолар гына (хол., суор). ☉ Так, чтобы с одного конца было у ΄же, клином (напр., строгать жердь)
Сыарҕа аллараа хаптала (сыҥааҕа) тахсар гына мас бөкчөгөрүн сулбуччу кыһыллыахтаах. АЭ ТЫС
Куочайдар ыйар тумустара сулбуччу уһуктуу суоруллубут. ПИС СТС
[Дьаҕа] тутаах буолар икки төбөлөрүн сулбуччу суоруллар. ЧАИ СБМИ

Еще переводы:

элиэтээмэхтээ

элиэтээмэхтээ (Якутский → Якутский)

элиэтээ диэнтэн тиэт
көрүҥ. Үс чаас саҕана издательство олбуоругар элиэтээмэхтээн эмиэ төннүтэлээн баран, Максим эр ылан, сулбуччу хааман киирэн, эрэдээктэр дьахтары сураста. Н. Габышев

дружно

дружно (Русский → Якутский)

нареч. 1. (сплочённо) иллээхтик, эйэлээхтик; жить дружно иллээхтик олор; 2. (единодушно, разом) биир санаанан, көх-теөхтүк, бииргэ; дружно взяться за работу көхтөөхтүк үлэҕэ турун; # лёд прошёл дружно көмүөл мууһа сулбуччу ааста.

кырпах-ирпэх

кырпах-ирпэх (Якутский → Якутский)

аат. Уопсай биир өҥҥө атын өҥ кыра-кыратык толбоннура булкуспута. ☉ Разноцветные вкрапления, мелкие пятна на чем-л. однотонном
Субу мантан тус Хоту – Сулбуччу көтөрүҥ хоту Кырпаҕы-ирпэҕи сыһыарбатах Кыырай маҥан халлааны Кырсынан Кыйаар дойдуга барыаҕыҥ. П. Дмитриев

сабдыс гын

сабдыс гын (Якутский → Якутский)

сабдый диэнтэн көстө түһүү. [Хахынаайап] сабдыс гынан, уолу харбаан ылла уонна, иннигэр уктан, сыарҕатыгар лик гына олордоот төттөрү ойутта. М. Доҕордуурап
[Мэкчиргэ] олорор сириттэн сабдыс гынаат, кынаттарын сулбуччу туттубутунан, тыаһа суох аллара диэки элээрэр. И. Сосин

сулбуччутук

сулбуччутук (Якутский → Якутский)

сулбуччу I диэн курдук
Мунньах түргэнник буолан ааспыта. Боппуруостар судургутук уонна сулбуччутук быһаарыллан испиттэрэ. Л. Попов
Ботугураан көрүҥ: «былыр былыргыттан» диэн сулбуччутук уонна «былыыр былыргыттан» диэн унаарыччы соҕус. «Чолбон»

кудуччу

кудуччу (Якутский → Якутский)

сыһ. Биир тэтимнээхтик, сулбуччу, тохтоло суох (хол., айаннаа, кэпсээ). ☉ Ровно, быстро, беспрепятственно, безостановочно (напр., ехать, рассказывать)
Максим саа тыаһын хоту кудуччу хаамта. Л. Попов
Чэ-чэ, кудуччу кэпсээн ис. М. Доҕордуурап
Ат биир кудуччу айаннаан кудулутар. Р. Кулаковскай
Ынаҕы тэтимнээхтик, кудуччу ыыр наада. ГНИ СҮөТ

сулбутук

сулбутук (Якутский → Якутский)

сыһ., кэпс.
1. Түргэнник, сыыдамнык. ☉ Быстро, ходко, в темпе
Ат …… бэрт сулбутук айаннаан кудулутан иһэр. Н. Якутскай
Сэргээчэ сулбутук хаампытынан барда. В. Титов
Сиҥэ хаар устун турку сулбутук ньылбырыйар. «ХС»
2. Уһаан-тэнийэн хаалбаттык, сулбуччу. ☉ Без промедления, без задержки
«Чэйиҥ!» — Хара Бэкир күө-дьаа буолла. Кэпсэтиини сулбутук ыытан иһиэн баҕарда. С. Дадаскинов
Дьонторуусап баартыйаҕа киириитин дьыалата олус сулбутук, күн сарсын быһаарыллан хаалыах айылаахтык саҕаланна. Э. Соколов

хаптал

хаптал (Якутский → Якутский)

аат. Хаптаҕай, көнө, дэхси ньуур. ☉ Плоскость
Сыарҕа аллараа хаптала (сыҥааҕа) тахсар гына мас бөкчөгөрүн сулбуччу кыһыллыахтаах. АЭ ТЫС
Таас хаптал улаатан иннигэр сулбу барыйан кэлиэхтии бүдүгүрбүтэ. ЫДЫа
Хапталга сир саарын бүтүннүүтүн дьүһүннээн көрдөрүөххэ сөп, ити түбэлтэҕэ аан дойду хаартата оҥоһуллан тахсар. КВА МГ
◊ Хаптал хайа — муора таһымыттан биэс сүүс миэтэрэттэн ордук үрдүк хаптаҕай эбэтэр кыра томтордоох ньуурдаах сирдэр. ☉ Местность с равнинной или холмистой поверхностью, лежащая высоко над уровнем моря, плоскогорье
Индостан тумул арыыта бүтүннүүтэ кэриэтэ хаптал хайанан бүрүллэн сытар. КФП БАаДИ
Гоби хаптал хайатыгар монгуоллар олороллор. СПН СЧГ

марайдаа

марайдаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Тугу эмэ кир гэ бис, хараарт, ньаҕайдаа. ☉ Запачкать, замарать что-л. Буспут сугун киһини аралдьытар, ардыгар, таҥаһы марайдыыр. И. Данилов
2. Суруллубуту хат-хат сотон үрдүнэн көннөрөн марайы оҥор; ыраас кумааҕыга солуута суоҕу суруй, уруһуйдаа. ☉ И с че ркать (напр., текст), черкать, пачкать, м а р а т ь ( бумагу). «Сулбуччу, кудуччу суруллубут хоһоон аанньа буолбат. Кумааҕыны иитэ-саҕата көстүбэт гына марайдаатаххына э р э , ыраас хоһоон тахсар», — диэн суруйар Эллэй. Софр. Данилов
Айдар боростуой лиис ылан марайдыы олордо. Н. Лугинов
[ Н. Г а б ышев:] Суруйа сатыыбын, көннөрөбүн — страница аҥаарын марайдаатым да, иэйиим көтөн хаалар, паасталаах уруучукам тугу эмэ дьоһуннааҕы аттаран суруйбат. «ХС»
3. көсп., кэпс. Тугу эмэ буоларга-буолбакка, солуута суохха хоромньулаа, бараа (хол., үп-ас, харчы туһунан). ☉ Транжирить, тратить впустую, проматывать (средства, деньги)
Харчыны мээнэ марайдаама.  [Даарыйа эмээхсин оҕонньоругар:] Эн табаары таах марайдаама. Ити оҕонньор аайы биэрэн истэххинэ, көдьүүскүн көрүллүө. Күндэ
♦ Илиигин марайдаама — көр илии
1.
Ар-дьаалы, ол кинини баҕас илиилэспэккэ да киһи кэһэтээ ини, кини аайы илиини марайдыы барбатым: биэс-алта сылга хаайыыга киирэн сытыахпын баҕарбаппын. Р. Кулаковскай
Мин кинини ыытан кэбистим. Илиибин марайдыы барбатым. «ХС». Тэҥн. бачайдаа

нуучча

нуучча (Якутский → Якутский)

  1. аат. Омугунан нууччаларга киирсэр киһи. ☉ Русский
    [Дьаакып:] Бу туох нууччатын кытта аргыстастыҥ, ханна барар киһиний? А. Софронов
    Аҕата нуучча этэ, өрөбөлүүссүйэ иннигэр манна көскө кэлбитэ. И. Гоголев
  2. даҕ. суолт. Нуучча омугар сыһыаннаах. ☉ Русский
    Нуучча литературатын генийэ Александр Пушкин айымньыларын сахалыы тылбаастааһын саҕаламмыта. Софр. Данилов
    Славик н у у ч ч а оскуолатыгар үөрэнэр, оттон Кэнчээри — саха оскуолатыгар. Суорун Омоллоон
    ♦ Нуучча хараҕын уута буолла кэпс. — (туох эмэ) мээнэ көстүбэт буолла, дэҥҥэ көстөр буолла. ☉ Стать дефицитом, редкостью
    Бу аспыт [арыгы] хантан да көстүбэт, нуучча хараҕын уута буолла. Мин киһи буолан, эйиэхэ эрэ анаан, ити кыраны ордоро сылдьарбын таһаардым. Болот Боотур
    ◊ Нуучча дьиэтэ — Саха сиригэр нууччалар кэлиэхтэриттэн тарҕаммыт, маһын суоран тутуллар ампаардыҥы дьиэ. ☉ Срубные дома русского образца, распространившиеся в Якутии в ХIХ в
    (букв. русский дом). Даайа эмээхсин далын анныгар Даллаҥныы тоһуйда, Ну у ч ч а т ы н дьиэтигэр Сулбуччу аһарда. А. Софронов
    Оскуола — эргэ «нуучча дьиэтэ». Амма Аччыгыйа. Били Баһыыҥ ка балаҕанын оннугар Маппыайабыс бэ йэтэ кыһын олороругар оҥорторбут …… нуучча дьиэтэ турар. Бэс Дьа рааһын
    тунг.-маньчж. лууча, луча, нуча