Якутские буквы:

Якутский → Якутский

сулустан

туохт., кэпс. Түргэнтарҕан туттунуулаах буол, дьорҕооттук, омуннаах-төлөннөөх баҕайытык саҥариҥэр, хардар. Быстро реагировать на всё, говорить запальчиво, горячо (о темпераментном человеке)
Никита оҕонньор обургу сулустанан түһэн, этиэх иннинэ этэн, барыга бары кыһанан, кыра даҕаны энчини барытын аахпахтаан, Мирону дьулатара. «ХС»
Амма баһын киһитэ чорбоҥнообут, сулустаммыт киһи кэлэн, дьэ, айдаан бөҕөнү тардан эрэр. КАЕ ДДК

сулус

аат.
1. Хараҥаҕа сырдык туочука буолан көстөр, айылҕатынан Күн курдук халлаан эттигэ. Небесное тело, звезда. Чолбон сулус. Араҥас сулус
Халлааҥҥа сулус бөҕө бачыгыраабыт. Амма Аччыгыйа
Сир-халлаан куйаара бүтүннүүтэ ахсаана биллибэт сулус, хас биирдии сулус биһигиттэн ыраах баар күн. АЕВ ОҮИ
2. көсп. Хайа эмэ эйгэҕэ (хол., ускуустубаҕа, успуорка, үлэҕэ) үрдүк ситиһиитинэн киэҥ билиниини ылбыт киһи. Знаменитость, звезда
Өлгөм үүт өрөспүүбүлүкэҕэ бастакы сулуһа Ирина Олесова мантан, Бэрт Ууһуттан, тахсыбыта. «Кыым»
Уус-уран гимнастикаҕа талааннаах кыракый сулустар үгүстэр. «Кыым»
3. Биир эргимтэттэн төгүрүччү тэҥник сараадыйан тахсыбыт үс муннуктуу уһуктаах салаалардаах геометрия бөгүүрэтэ уонна оннук быһыылаах предмет. Геометрическая фигура, предмет, звезда
Ол очуос охсуллар оройун үрдүгэр Биэс салаа сулуспут тырымныы умайар. П. Ойуунускай
Кремль рубин сулуһа Сууллубута диэн суоҕа. Эллэй
Албан ааттаах байыаска Арҕаа Украина кырдалыгар Сандаарар кыһыл сулустаах Саҥа пааматынньык туттулар. С. Васильев
Оннук быһыылаах бэргэһэҕэ, хортууска уо. д. а. анньыллар буойун значога. Воинский значок, звезда
Кыа хаан олбохтонор кыргыс дьүһүнүн ылынна, бэргэһэтин сулуһа умайда, хараҕа уоттанна, троннуун бэйэлиин хааннаах төлөнүнэн өрө күлүмнээтэ. П. Ойуунускай
Кинилэр бу кыра буор уҥуохха сүгүрүйэн, бэйэлэрин кыһыл сулустаах пилоткаларын устубуттара. Суорун Омоллоон
Хортууһугар кыһыл сулус кылбачыйар. Н. Заболоцкай
Оннук быһыылаах анал бэлиэ, уордьан. Знак отличия, орден, звезда
Эн [Таатта] киэҥ иэҥҥэр уу тыллаах Эриэккэһэ элбээтин, Кыһыл Көмүс сулустаах Үгүс герой үөскээтин! Эллэй
Саха норуотун эрэллээх уола Кыһыл Сулус уордьанынан наҕараадаланна. Д. Кустуров
Санныгар икки кыракый сулустаах пуорма киитэлин ылан кэттэ. «ХС»
4. Кинигэҕэ араас сыаллаах туттуллар болдьох бэлиэ. Условный значок, звёздочка
Тылбаастанар тыллары сулустарынан бэлиэтэннэ. Д. Говоров
Ордук уустук ыйытыыларга сулус туруоруллубут. КФП БАаДИ
5. көсп. Туһаайыыны, сайдыыны кэрэһэлиир туох эмэ. То, что определяет направление, развитие чего-л., путеводная звезда
Мин суолдьут Соҕотох сулуһум Иккиһин иэйбэттик өспүтэ. С. Данилов
Биһиги сирдэтэр сулуспут ол омуннаах-төлөннөөх РАПП тэрилтэтэ этэ. Н. Заболоцкай
Буулдьа толон Буурҕа устун Сирдээн, Кыһыл сулус тыкпыта. А. Абаҕыыныскай
Муора сулуһа зоол. — иннэ курдук тириилээх тоноҕоһо суох муора харамайа. Морская звезда. Син эмиэ бары иннэ тириилээхтэр курдук, муора сулустара муораҕа олохсуйаллар. ББЕ
3
тюрк. йулдуз, йолдыз, жултуз

Якутский → Русский

сулус

в разн. знач. звезда; ХотугуГ сулус Полярная звезда; кутуруктаах сулус комета; сындыыс сулус метеориты; Аранас сулус Орион; биэс салаалаах сулус пятиконечная звезда; Кыһыл Сулус орден орден Красной Звезды; генерал сулуһа генеральская звезда; сулуһу уруһуйдаа = нарисовать звезду.

Якутский → Английский

сулус

n. star


Еще переводы:

вызвгздить

вызвгздить (Русский → Якутский)

сов. безл.: вызвездило халлаан сулустаммыт.

туспалас

туспалас (Якутский → Якутский)

туохт., эргэр. Туох эрэ атыннаах буол, уратылас (ханнык эмэ ураты бэлиэҕинэн). Иметь отличие, выделяться какой-л. характерной особенностью, различаться
Биир аҕаттанийэттэн төрөөбүттэр туспалаһаллара. ПЭК СЯЯ
Эргэ тахсыбыт кыыс икки ардыларыгар туспалаһаллар. ПЭК СЯЯ
Сулус да сулустан маанытыгар туспалаһаллар. ПЭК СЯЯ

бадахтаа

бадахтаа (Якутский → Якутский)

туохт. Туох эмэ туһунан чугаһатан, холоон сылыктаа, сабаҕалаа. Приблизительно допускать, предполагать что-л., догадываться о чем-л.
Истиҥ санаабын иһитиннэрдэхпинэ, Баҕалаах санаабын бадахтаатахпына, Кэскиллээх санаабын кэпсээтэхпинэ – [Маннык]. Өксөкүлээх Өлөксөй
Былыргы бириэмэҕэ бастыҥ куораттан Москубаттан ордук Баараҕай куорат баарын Бадахтаан билбэтим. Саха фольк. Араҕас сулустан көрдөххө, түүн үөһэ ааһа бадахтаабыт этэ. Р. Кулаковскай

араҥас

араҥас (Якутский → Якутский)

көр араҕас
Дьүһүнэ тоҕо баҕас дьиктитэй: кыһыл, араҥас, үрүҥ. Суорун Омоллоон
Сукуна тастаах уонна оҕуруолаах халтаҥ сонноох, онтон күөхтүҥү араҥас өҥнөөх солко ырбаахылаах эбит. БИГ ӨҮөС
Ол дойду Араҥас илгэнэн Аллан биэрэ сытар Аҕыс уон аҕыс силистээх, Айгыр-силик Аал Луук мастаах эбит. С. Васильев
Араҥас Сулус астр. — үөһэ диэки иэҕиилээх уктаах хомуоска маарынныыр сэттэ сулус бөлөҕө. Большая Медведица
«Ганя, көр эрэ, Араҥас Сулус кутуруга тус хоту хайыспыт эбээт», — диир Митя Заборовскай. Н. Якутскай
Араҥас Сулустан көрдөххө, түүн үөһэ ааһа бадахтаабыт этэ. Р. Кулаковскай

өнөр

өнөр (Якутский → Якутский)

  1. даҕ.
  2. Өлгөм, дэлэгэй, баай-дуол, байылыат олохтоох. Зажиточный, богатый, обильный (о жизни). Өнөр ыал. Өнөр олох
    Баай талымнаах, Балым быйаҥнаах, Өнөр үскэмнээх, Өлгөм баайдаах дойду эбит. П. Ойуунускай
    Өрүү өйдүүбүн, өрүү таптыыбын Үрэхпин, тыабын, өнөр налыыбын, Хаартан, сулустан үөскээбит сыһыыбын! Л. Попов
  3. Бөдөҥ, түргэнник улаатар, ситэр, бөдөҥүүр, талбыт курдук толуу. Отборный, лучший, крупный (о сорте; породе)
    Өҥнүүр дьылбыт эргийдэ, Өлбөт оҕо төрөөтө, Өнөр сүөһү үөскээтэ, Уруй-айхал улаатта, Үөрүү-көтүү үксээтэ, Өрөгөй-талаан үрдээтэ. Саха фольк. Эн үүннэрбит өнөр куоластаах бурдуккунан, оттообут отуҥ күөх салаатынан, күүтэр доҕоруҥ көтөн кэлэр кынатыгар куорсун-дабыдал үүннэрдиҥ. Т. Сметанин
  4. аат суолт. Туох эмэ элбэҕэ, өлгөмө. Изобилие, богатство
    Тэриэлкэҕэ кэлбит куһу биилкэнэн Тэһэ анньары да сирбэтэрбин, Булчута суох урааҥхай сиэринэн Булт өнөрө диэн тугун билбэппин. С. Руфов
    Күһүн кукурузаҥ саамай өнөрүттэн түүтэхтээҥҥин биһиэхэ ыытаар. А. Фёдоров
    ср. монг. өнөр ‘многодетный’, др.- тюрк. унур ‘могущественный, сильный’
звезда

звезда (Русский → Якутский)

сущ.
сулус

созвездие

созвездие (Русский → Якутский)

с. астр, белох сулус, сулустар бөлехтөро; созвездие Большой Медведицы Араҥас сулус бөлөх сулуһа.

медведица

медведица (Русский → Якутский)

ж. тыһы эһэ; # Большая Медведица астр. Улахан Араҥас сулус; Малая Медведица астр. Аччыгый Араҥас сулус.

путеводный

путеводный (Русский → Якутский)

прил. суол ыйар, сирдиир; # путеводная звезда сирдьит сулус, суол ыйар сулус (туох эмэ тосхолун, сайдыытын ыйан биэрээччи).

пятиконечный

пятиконечный (Русский → Якутский)

прил. биэс салаалаах, биэс уһуктаах; пятиконечная звезда биэс салаалаах сулус.