Якутские буквы:

Якутский → Русский

суотай

разг. сотка (сотая часть гектара); биир суотай сир одна сотка # биир суотай арыгы сто граммов спиртного.

суот

I счёт || счётный; суокка үөрэтии обучение счёту.
II счёты; суокка тарт = считать на счётах.

Якутский → Якутский

суотай

аат.
1. кэпс. Гектар уон гыммыт бииригэр тэҥ сир иэнэ. ☉ Единица земельной площади, сотка
Бу киһи икки гаа сүүрбэ суотай сири биир күн охсубут. С. Тумат
Балтараа суотайга олордорбут буоллар балтараа-икки туонна хортуоппуйу сыл аайы үүннэрэн ылыахпыт этэ. «Кыым»
2. мат. Хайа эмэ единица сүүс гыммыт биирэ. ☉ Одна сотая часть какой-л. единицы измерения
Суоттааһыннарга П чыыһыланы суотайга диэри төгүрүтэллэр. ВНЯ М-5
Биир суотайга диэри туочунайдык (итэҕэстээх) буллубут дэнэр. ШИН А
3. көсп., эргэр. Биэдэрэ арыгы сүүс гыммыт биир өлүүтэ уонна оччо арыгы киирэр истээх бытыылка. ☉ Мера спиртных напитков в одну сотую часть ведра, а также бутыль такой ёмкости
Икки суотай испиири ылан куртаҕар кутунна, холуочуйда. М. Доҕордуурап
Эн дьонтон чып кистээҥҥин дьааһыгыҥ түгэҕэр биир олордуу алаадьы бурдугун, биир суотай арыгы сыыһын уура сылдьарыҥ. В. Яковлев
Үс суотай испиирбин уулуубун. И. Бочкарёв

суот

I
аат., кэпс. Ахсаан ааҕыы; түмүк сууманы булаары ахсаан таһаарыы. ☉ Счёт, расчёт, подсчёт
Михаил Иванович дуоска таһыгар сис туттан туран суот таһаара олорор устудьуоннарын эргиччи көрдө. Н. Лугинов
Үчүгээйэп күүлэҕэ остуолга суот суоттуу олорор. С. Ефремов
Төһөлөөх суоту суоттаан, хас формуланы өрө-таҥнары хатайдаан, бүтэһик эксээмэни мүччү түстүбүт? С. Федотов
◊ Суот үлэһитэ кэпс. — тэрилтэ суоттуур салаатын үлэһитэ. ☉ Работник бухгалтерии
Биригэдьиирдэр, барыбылыанньа чилиэттэрэ, суот үлэһиттэрэ сылдьыталаатылар. В. Яковлев
Хонтуораҕа суот үлэһиттэрэ эрэ бааллар. Ходуһа х.
русск. счёт
II
аат. Түөрт муннуктаах араама иһинэн туора тардыллыбыт боробулуохаларга тиһиллибит хамсыы сылдьар төгүрүк туораахтардаах ахсаан ааҕарга аналлаах тэрил. ☉ Счёты (приспособление для подсчёта)
Суотун туорааҕын тыаһа биир кэм лап-лаһырҕас. Софр. Данилов
Лаампа уотун иннигэр Леонид суот туорааҕын үлүһүйбүт курдук түргэн-түргэнник тардан лаһырҕатар. А. Фёдоров
◊ Суотта (суокка) тарт — ахсааны суотунан суоттаа, суокка аах. ☉ Считать на счётах
Киһилэрэ көппөх курдук бытархай харчыны ылан, имигэс баҕайытык ааҕан элэҥнэппитэ, суотугар тардан лаһырҕаппыта. Далан
Кирилл Романович дьыалатын бэрийэр, соторусотору суокка тардар. И. Находкин
Кинилэр дириэктэрдэрэ Трофимова эрэ орто эргиэн үөрэхтээҕэ, онтон атыттара суоту нэһиилэ тардар дьон. М. Попов

Еще переводы:

сотая

сотая (Русский → Якутский)

мест
сүүс гыммыт биирэ (суотай);

сотка

сотка (Русский → Якутский)

ж. разг. суотай (хайа эмэ единица, кээмэй сүүс гыммыт биирэ).

суотка

суотка (Якутский → Якутский)

I
көр суокка
Айаҥҥа аналлаах бөскөйбүт тирии бартыбыалга биир сорочканы, соттору, мыыланы, суотканы …… угунна. П. Аввакумов
Эриэхэ хаҕыттан быа уонна суотка буолар бөҕө утаҕы ылаллар. МНА ФГ
II
көр суотай
3
[Бииктэр:] Мэйиҥ маны кылк гыннаран кэбиһиҥ. (Биирдии суотканы биэрэр). Суорун Омоллоон
[Баллайах:] Бу айдааҥҥа арыгы иһэ олоруоҥ дуо? (сиэбиттэн икки суотка испиири ылар). Амма Аччыгыйа
Биир суотка испиири куттаран ылан соҕотохто таҥнары тутан кэбиспитэ. «ХС»

дэһээтэй

дэһээтэй (Якутский → Якутский)

аат.
1. Туох эмэ уоҥҥа түҥэтиллибит өлүүскэтэ, уон гыммыт биирэ. ☉ Десятая часть чего-л. [Ананий] көҥүскэ сүүрэн киирэн бэлиэтии көрбүтэ, [уу] икки дэһээтэй эбиллибит
Уу кэлиитэ күүһүрбүккэ дылы. М. Доҕордуурап
Жиромер ыскаалатыгар баар сыыппаралар сүүс милигирээм холбуллубут үүккэ хас дэһээтэй эбэтэр суотай кыраам сыа баарын көрдөрөллөр. СЕТ ҮА
Өлүүнү дэһээтэйтэн антах ылбатах буолбатахпытына, оччоҕо биир дэһээтэйгэ диэри туочунай (итэҕэстээх) өлүү таҕыста диэхтээхпит. ШИН А
2
көр дэһээтинэ. «Биирдии киһиэхэ биирдии дэһээтэй кэриҥэ буолсу. Ээ, маны тулуппаттар». М. Доҕордуурап
Үс дэһээтэй кэриҥэ сиргэ хортуоппуйу олордобут. Итинтэн сыл устата сиир хортуоппуйбутун үүннэрэбит. «Кыым»

состор

состор (Якутский → Якутский)

  1. сос диэнтэн дьаһ. туһ. Алдьаммыт массыынаны состорон илдьибитэ. А. Фёдоров
    Таарыйа оттор маһын үүтээнин таһыгар состоруохтаах. «Чолбон»
    [Бандьыыттар] уолу икки бэгэччэгиттэн баайан, ат ыҥыырыгар холбообуттара. Оннук состорон, сүүрдэр-хаамтарар икки ардынан айаннатан, Тойбохойго тириэрдибиттэрэ. ПНИ ДКК
  2. Атыыга барбат табаары хамаҕатык барары кытта холбуу атыылаа. ☉ Продавать в довесок к ходовому товару какой-л. товар из залежи
    Мин …… испиир атыылаһар киһиэхэ биирдии суотайга биирдии куобаҕы состорон биэрэрим. «ХС»
тарапачыс

тарапачыс (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт.
1. Кыайбат буола-буола туохха эмэ санан, кыайардык, хотоойутук туттан тугу эмэ гына сатаа (сэниэтэ суох, мөлтөх киһи туһунан). ☉ Предпринимать что-л., не имея на то сил, тщетно пытаться делать что-л. (обычно о физически слабом человеке)
Биһиги киһибит охсуһаары тарапачыһан көрбүтэ, ол эрээри …… сиртэн тирэҕин сүтэрэн, салгыҥҥа ыйанан, туһа тахсыбатаҕа. Далан
Туран эмиэ утарылаһан тарапачыһан көрөрө, сонно туох эмэ биллибэт күүс кинини көбүөргэ элээрдэрэ. Е. Неймохов
Ындыылаах көлө күүстээх тыалга эбэтэр куһаҕан үктэллээх суолга, сыыр быарыгар киһи аһыныах айылаахтык байааттаҥныы-байааттаҥныы …… хааман тарапачыһа сатаан баран, сэниэтэ быстан, сытынан кэбиһээхтиир. Я. Семёнов
2. көсп. Үөрүйэҕэ, кыаҕа, сатабыла суох буолан эрэйинэн тугу эмэ ситис. ☉ Добиваться чего-л. с большим усилием, преодолевать большие трудности в достижении чего-л.
Астаммыт эриэхэбит иккилии куул буолуо. Тарапачыһан-тарапачыһан син балаччаны буллубут. В. Миронов
Били Туора Күөл абааһыйдакаан уолаттара, син тарапачыһан улаатаммыт аны «суотай, дэһээтэй күн» иһин дьоннорбутун кытта, биригээдэлэргэ тэҥҥэ кэриэтэ, араас үлэҕэ сылдьыһар буолбуппут. «Чолбон»

холбоһук

холбоһук (Якутский → Якутский)

аат.
1. Тус-туспа туохтар эмэ биир буола холбоммуттара. ☉ Смесь, сплав
Уҥа такымыгар маҥаннаах, алта ыйдаах хара ыт оҕото сүттэ. Дворняшка уонна пудель холбоһуга. П. Чуукаар
Массыына чаастарын үксүн металлар холбоһуктарыттан оҥороллор. ННС ЧАа
2. Туохтар эмэ (хол., тэрилтэлэр, судаарыстыбалар) холбоһуулара. ☉ Объединение, союз (напр., предприятий, государств)
«Салҕабыл» диэн республиканскай холбоһук салайааччытынан Руф Иванович Кардашевскайы анаабыттара. Н. Якутскай
Дьоннор араас холбоһуктарыттан саамай киэҥнэринэн этническэй холбоһуктар буолаллар. Олорго ийэ-аҕа ууһа, биис ууһа, народность уонна нация киирэллэр. ДИМ
Урукку кыракый тэрилтэлэр кыаҕыран, улаатан собуоттарга, холбоһуктарга кубулуйаллар. КПИ ТВЯХҮ
3. эргэр. Сэбиэскэй кэмҥэ дьон уопсайдаһан элбэх буолан бииргэ үлэлиир түмсүүтэ (үксүгэр тыа хаһаайыстыбатыгар). ☉ Кооперация, коллективное хозяйство в советское время (обычно в сельском хозяйстве)
Холбоһукка, артыалга, Атаас, кыттыһыаҕыҥ! Эллэй
Холбоһук хас биирдии үлэһитэ үс суотай сиргэ хортуоппуй үүннэрэр, үгүстэр тэпилииссэлээхтэр, парньыыктаахтар. «ХС»

төгүрүт

төгүрүт (Якутский → Якутский)

  1. төгүрүй 1 диэнтэн дьаһ. туһ. Бу дьон биир оҕус тириитин сап курдук тэлбиттэр, манан Сири төгүрүтэ тардан ылбыттар. Саха фольк. Сирдьиппит эрийэн-буруйан, төгүрүтэн, кус ороҕун курдук ыллыктарынан илдьэн, …… арҕас хайа нөҥүө өттүгэр таҕыстыбыт. Д. Дефо (тылб.)
  2. көсп. Быһаччы буолбакка, таайтаран, эргитэн эт. ☉ Говорить намёками, обиняками
    Мэхээлэ ыйытыыга быһаччы хоруйдаабатаҕа, төгүрүтэн саҥарбыта. Далан
    «Кини урут көҥүл сылдьыбыт буоллаҕа дии, дөксө үөрэнэ илик буоллаҕа дии», — диэн аҕам төгүрүтэ соҕус Марбуусаны көмүскэһэрэ. УуУЛ
  3. мат. Чыыһыланы чугаһатыллыбыт суолтатынан солбуй, хабаатыннар. ☉ Выражать в круглых цифрах, округлять
    Суоттааһыннарга π чыыһыланы …… суотайга диэри төгүрүтэллэр. АТП ОАаММӨС
    ♦ Иккитэ эрбэҕин эргитиэ, үстэ сөмүйэтин төгүрүтүө көр эрбэх
счет

счет (Русский → Якутский)

сущ.
суот, ахсаан

счетоводство

счетоводство (Русский → Якутский)

с. счетоводство, суот үлэтэ.