Якутские буквы:

Якутский → Якутский

состор

  1. сос диэнтэн дьаһ. туһ. Алдьаммыт массыынаны состорон илдьибитэ. А. Фёдоров
    Таарыйа оттор маһын үүтээнин таһыгар состоруохтаах. «Чолбон»
    [Бандьыыттар] уолу икки бэгэччэгиттэн баайан, ат ыҥыырыгар холбообуттара. Оннук состорон, сүүрдэр-хаамтарар икки ардынан айаннатан, Тойбохойго тириэрдибиттэрэ. ПНИ ДКК
  2. Атыыга барбат табаары хамаҕатык барары кытта холбуу атыылаа. Продавать в довесок к ходовому товару какой-л. товар из залежи
    Мин …… испиир атыылаһар киһиэхэ биирдии суотайга биирдии куобаҕы состорон биэрэрим. «ХС»

сос

туохт.
1. Тугу эмэ сиринэн сыыллары тардан сыҕарыт, сыс. Тянуть по земле, тащить, волочить
[Охоноон] ыараабыт атахтарын нэһиилэ соһор курдуга. Л. Попов
Биэс бууттаах куулу хаба ортотунан быалаан баран, үрүйэ диэки соһон куккурута турдулар. Н. Заболоцкай
Аҕата остуолу аҥаар уһугуттан харбаан ылан холумтан таһыгар соһон аҕалла. М. Доҕордуурап
2. Кими эмэ буолумматын үрдүнэн тугуттан эмэ ылан баран күүс өттүнэн тарт, илт. Тянуть, волочить кого-л. против его воли, тащить силой
Биэс бандьыыт Настяны суол аттыгар турар иччитэх сарайга соспутунан бараллар. Н. Якутскай
Биир боксуор хомсомуол уол ытарча курдук илиитинэн ол оҕону көрүдүөр уһугар состо. И. Гоголев
[Крюхов] кыыска чуо тиийбитэ уонна илиититтэн харбаан ылан, үҥкүүлээччилэр ортолоругар соһон киллэрбитэ. СГПТ
3. Тардар күүскүнэн тугу эмэ бэйэҥ кэннигиттэн буксуурдаан тарт, тардан илдьэ бар (хол., боробуос пуойаһы). Тянуть, буксировать что-л. Ыкса күһүн бэрт элбэх таас чоҕу тиэммит баарсалары соһон, өрүһү өксөйөн иһэр хас да борохуот кыдьымахха ыллараллар. Амма Аччыгыйа
Элбэх баҕайы табаар богуонун соспут боробуос кэлэн ыстаансыйаҕа тохтуур. Эрилик Эристиин
Уонунан көлө истиэнэ маһын соһон дьүккүйэ хаамаллар. М. Доҕордуурап
4. кэпс. Тугу эмэ олус бытааннык оҥор, тугу эмэ гынаргар олус бытаар, мөдөөрсүй. Делать что-л. медленно, медлить с осуществлением чего-л., тянуть, затягивать
Чэ, наһаа уһуннук силиэстийэлиигит. Киһини киһи өлөрбүт буоллаҕына, буруйдааҕы тутан баран иккилии-үстүү ый соһоҕут. М. Попов
Соһон кэбис — күүс, кыах өттүнэн кими эмэ (үксүгэр утарылаһааччыгын) улаханнык баһыйа тут, ырааҕынан хотон таҕыс. В полной мере превзойти кого-л. в чём-л., требующем физической силы
Василий Уваровпыт Бурятия эдэр бөҕөһө А. Павловы уон сэттэ үскэ ахсаанынан адьас соһон кэбистэ. «Кыым». Соһо сылдьар сонун (кэһэ сылдьар кэпсээн) күл.-ооннь. — элбэх саҥа сонун-нуомас, кэпсээн-ипсээн. Целый короб новостей, вестей, слухов
Соһо сылдьар сонунум, кэһэ сылдьар кэпсээним суох. Амма Аччыгыйа
Хайа баҕарар уһук учаастакка соһо сылдьар сонуннаах тиийэр. «ХС»
Сыыҥын (-сыраанын) соһор көр сыыҥк. Сыыҥын соһо сылдьар уолга иһин дэлби үктэтэ сыһан хаалбыт. Амма Аччыгыйа
Ыал устун киргэ-кирээскэ тэпсиллибит дьахтары ойох ылбыппар, онно ымсыыраҥҥын, сыыҥкын-сырааҥҥын соһоҕун дуо? Н. Павлов
ср. кирг. соз, казах. сос ‘протягивать, вытягивать’

сыс-сос

туохт., кэпс.
1. Кими, тугу эмэ кыайбакка нэһиилэ соһус, сыһаҕастас. Тянуть, тащить волоком, волочить с усилием кого-л. или что-л. тяжёлое по земле
Уолуктай Уоһук Сүллүкү ойууну, нэһиилэ сыһан-соһон, тордоҕор киллэрдэ. Болот Боотур
Сырбаҥ Суоппуйа [Былааһабы] сыһан-соһон быыс кэтэҕэр илдьэн сытыарда. Е. Неймохов
2. көсп. Ылсан баран бүтэрэ охсубакка тугу эмэ өр кэмҥэ оҥор, бытаар. Затягивать, медлить с завершением чего-л. [Миша] эксээмэҥҥэ киирдэҕинэ, теорематын хайаан даҕаны сыһан-соһон син дакаастыыр. Н. Лугинов
Мин кэпсээни өр сыл, ыйы-ыйынан сыһан-соһон суруйар идэлээхпин. Н. Габышев
Хайа күн, хас да сыл сыспыт-соспут диссертациябын бөрүөрэн, көмүскээһиҥҥэ киллэрээри, мөхсө сылдьар бэрт киччим кэмим этэ. СДТА

Якутский → Русский

сос=

волочить, тащить что-л. (по земле); салаасканы сос = тащить за собой санки ср. соһоҕостоо = # сыыҥкын сос = а) распускать сопли; б) проявлять малодушие, хныкать.


Еще переводы:

состорулун

состорулун (Якутский → Якутский)

состор 1 диэнтэн атын
туһ. Бууйбаллар икки ардыларынан кэдэрги состоруллубут суха таастарга охсуллан лыҥкыныыра. Индия кэпс. Быйыл холкуос сэттэ тыраахтары итиэннэ тыраахтарга состоруллар массыыналары атыыласта. «Кыым»

упираться

упираться (Русский → Якутский)

несов. см. упереться; # упираться руками и ногами разг. кэтэххинэнтиэй, состор буолунума.

буксуурдат

буксуурдат (Якутский → Якутский)

буксуурдаа диэнтэн дьаһ
туһ. Оҕолор дьиэлэригэр, дьонноругар — ыраах Амычааҥҥа мотуоркаҕа олорон, оҥочолорун буксуурдатан состорон, этэҥҥэ тиийбиттэрэ. Н. Габышев

күөрэтэлээ

күөрэтэлээ (Якутский → Якутский)

күөрэт 2 диэнтэн төхт
көрүҥ. Алик, халлаанынан куйаарар кустары күөрэтэлээн көрөн баран, туох эрэ даллаҥныыры массыынатыгар состорон кэллэ. П. Егоров

суксуһуннар

суксуһуннар (Якутский → Якутский)

көр суксуруһуннар
Улахан дүлүҥнэри хастыы эмэ оҕуһунан суксуһуннаран состороллоро. Далан
Муора хараабылларын уһатытуора суксуһуннарбыт курдук, дэлэйбылас хотон. Үлэ үө.

тээгэ

тээгэ (Якутский → Якутский)

аат., кэпс. Туох эмэ соһуллар оҥоһугу туохха эмэ (хол., көлөҕө, тырааныспарга) холбуурга аналлаах тардылык тимир. Тяга
Баранаҕа тээгэлэр эбэтэр бостуруоҥкалар уһуннарын табатык оҥоруохха наада. СОТ
Состоруллар шестерёнкаларга тиирэ тэбэр тээгэлэри туруораллар. ИСП БХҮС

боромньу

боромньу (Якутский → Якутский)

аат. Көлөҕө состорон, хорутуллубут ыһыы сирин илдьиритэр бөдөҥ тиистэрдээх тэрил. Борона
Муох булгунньахтары диискэбэй боромньунан илдьиритэн хаста да сылдьан бытарытан баран, бульдозерынан куучалатыллар. ПАЕ ОС

кынталдьыс

кынталдьыс (Якутский → Якутский)

кынталдьый диэнтэн холб. туһ. Кыталыктаах [сир аата] кыргыттара Кынталдьыһа хаамсаллар, Кыталыктаах кыргыттара Кыҥкыната ыллыыллар. И. Федосеев
Даша самовоһун состорон солооһунун диэки кылбайар маҥан аттара кынталдьыстылар. М. Доҕордуурап

молохо

молохо (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Кылгас сыҥаахтаах бэрэбинэ состорор сыарҕа. Во локуша для брёвен
Арай биир эрэ бэрэбинэ кыайан киирбэтэх, биир да молохо сыарҕа уйбатах. ФГЕ СТС
русск. волоком

уоттааһын

уоттааһын (Якутский → Якутский)

уоттаа диэнтэн хай. аата. Соруйан уоттааһын быһыылаах
Оччотооҕу дьыллар тыаллара оннук этэ: эргэни силистэри эһии, уоттааһын, урусхаллааһын, тэпсии..
О, Мэхээс төһөлөөх өтөҕү тыраахтарынан состордо буолуой? «ХС»