сов. бэтэлээх тылла эт, суустаа.

несов. (язвительно говорить) бэтэлээх тылла эт, кыыстаах тылла эт, суустаа.

боруостаа диэнтэн холб. туһ. Көрсө түспүт дьоннору бэрт кыһыылаах соҕустук элэк-хаадьы гынан суустуу …… испитэ
Киниттэн да эмиэ син кини курдук суустаан боруостаһар этилэр. М. Горькай (тылб.)

суустас диэнтэн хай
аата. Куоталаһыы, үөмэхтэһии, Бастакы уох ахсыма! Суустаһыы, элэктэһии, Хардарбакка хаалыма! П. Тобуруокап
Элбэх дьон үлэҕэ көхтөөх буолаллар: онно-манна суустаһыы, хаадьылаһыы элбээн барда. В. Яковлев

ж. разг. талкыйан үөрэтии, нойо-суустааһын.

суустаа диэнтэн хай
аата. Туллукчаана, Эһэ Харах суустааһыныттан кыйахаммытын кыатана сатыы-сатыы, суругу аахта. В. Протодьяконов. Биһиги да тиэрмин суолталыырбыт буоллар күлүүбүт, арааһа, син барсымахтаһыах эбит. Маайы гыныы (найааҥнааһын), элэк, хаадьы, суустааһын, кыһытыы, көр, көрүдьүөс, күлүү-элэк гыныы о. д. а. «ХС»

суустаа диэнтэн холб. туһ. Уолаттар бу хоско былырыыҥҥыттан бииргэ олороннор үрүҥнэрин-хараларын билсибиттэрэ ыраатта
Онон хардарыта кыһытыһан суустаһаллар даҕаны. Н. Лугинов
Кыргыттардыын хаадьылаһар, Күлэр-оонньуур, суустаһар, Тылыбырыыр тыллаах бэйэм, Тардынабын ньимийэн, Тапталлааҕым баарыгар. Д. Дыдаев
Гошалыын бэйэ-бэйэлэрин тылларынан суустаһан бэрт былдьаһаллара уурайда. «ХС»

хаадьылас диэнтэн хай
аата. Оччолорго кинилэр икки ардыларыгар туох кэлиэй, көннөрү оҕолуу оонньоһуу, хардарыта иҥээҥнэһэн дьиибэлэһии, хаадьылаһыы сиэриттэн тахсыбат этэ. Н. Лугинов
Эдэр ыччат эймэҥнэс буолла, саҥа-иҥэ, күөдьаа кэпсэтии, хаадьылаһыы, көрдөөх күлсүү сатарыйда, тыа баһын эймээтэ. В. Протодьяконов
Элбэх дьон үлэҕэ көхтөөх буолаллар, онно-манна суустаһыы, хаадьылаһыы элбээн барда. В. Яковлев

I
туохт. Буорту буол, сытый. ☉ Гнить, портиться, разлагаться
Түүн сөрүүҥҥэ айанныыр үчүгэй. Күнүс куйааска эппит ымырыа. И. Данилов
II
даҕ. Киһи саллыан, чаҕыйыан курдук амырыын, дьулаан. ☉ Страшный, ужасный
«Бэйи, Степановыҥ туһугар ымыр киһи», — диэн аһарбыта. В. Яковлев
Дьон тириппиттэриттэн уонна бурҕайар буортан улаан ньуурдаах утары көрбөтөх ымыр дьүһүннэммиттэрэ. М. Доҕордуурап
Мөлүйүөнүнэн дьон иһин Иэстэбил ымыр буолуо. А. Твардовскай (тылб.)
III
ымыр да гыммат (гынан көрбөт) — кыратык да кыһаллыбат, кыһаллан да көрбөт. ☉ соотв. не дрогнул ни один мускул на лице
Атын сүүйтэрэн баран ымыр да гыммата. Болот Боотур
Ангелина Ивановна ити тыллартан ымыр да гынан ылбатаҕа. В. Гаврильева
Абаккабар араастаан суустуу сатыыбын. Киһим ымыр да гынан көрбөт, мүчүйэн эрэ кэбиһэр. С. Федотов

туохт. Киһини сэнээбиччэ тугунан эмэ күлүү-элэк оҥоһун, үөх. ☉ Изводить кого-л. насмешками, сквернословить, браниться
Сүөдэр киһи кыайан үтүктүбэт тылларынан батараак Дабыыты ыстырыыстыыр. Амма Аччыгыйа
Ыгылыйбыт омуҥҥар туох баҕарар диэн ыстырыыстыахха сөп. Огдо
Ольга оскуоланы бүтэрэн эрэр уолун оҕолор аҕатынан ыстырыыстаан, Одьунаас диэн ааттыыллар. «Чолбон»
△ Кими эмэ күлүү оҥоһун, тылгынан суустаа, хаадьылаа. ☉ Тонко иронически насмехаться, подшучивать над кем-л. «Биир аарыма куһу биэриэх буоллаххына тэлиэгэбэр олордуом», — диэн кыыс тохтоон Миитэрэйи ыстырыыстаабыта. Н. Түгүнүүрэп
Бурцев маҕаһыынын аспытын көрөн олорон көтөн түспүппүтүгэр, киһибит ыстырыыстаан, хаадьылаан көрүстэ. «Чолбон»
«Ээ, уу баһа сылдьан акка тэптэрдэҕэ, онно куонньугунан үлэлээбитэ буолуо», — эҥин диэн сорох оҕолор арыт миигин ыстырыыстааччылар. «ХС»