Якутские буквы:

Якутский → Якутский

сыаптан

сыаптаа диэнтэн бэй., атын
туһ. Илиитэ-атаҕа сыаптанан хаайыыга үүрүллэн иһэрэ. Амма Аччыгыйа
Эн ииппит элбэх ыччаттарыҥ Хаардаах Бүлүү тыатыгар Хам сыаптаммыт киһи дьыалатын Хагдарыйбат тыыннаатылар. Эллэй. Чуорунай муораттан Муустаахха тиийэ Дьонноруот сыаптанан сытара… «ХС»

сыап

аат.
1. Тимир тиэрбэстэри бэйэ-бэйэлэригэр иилиһиннэри тиһэн оҥорбут быа курдук уһун оҥоһук. Ряд металлических звеньев, продетых одно в другое, цепь
Витя туох эрэ хараны, түүлээҕи бобо харбаан ылла, сыап тыаһа кылыр гынна. Н. Заболоцкай
Хаайыылаах илиитигэр-атаҕар хандалы сыаптара кылыргыыллар. С. Никифоров
Тыаһы истэн түөрт харахтаах күөрт ыт өрө баргыйбытынан, сыабын соһор тыаһа кылыгыраабытынан ааҥҥа кэлэн, …… үрэн баргыйда. М. Попов
2. Ханнык эрэ тиэхиньиичэскэй оҥоһуктар, аппарааттар чаастарын ситимэ, холбоһуга. Цепное соединение агрегатов каких-л. технических изделий, аппаратов, цепь. Хамбаайын барабаанын сыаба быстыбыт
Эбиэттэн киэһэ оҕонньор хантан эрэ сабыс-саҥа чочу уонна уонча «Дружба» сыабын булан аҕалла. «ХС»
Мотуордар өрө бирилии, ыһыыра түспүттэрэ, хамбаайын ньирилээбитэ, сыаптара хабырыммыттара, малатыылкатыттан соломону ыһан күдээритэн, сэлиэһинэйи быһан күүдэпчилэтэн барбыта. Ч. Айтматов (тылб.)
3. кэпс. Дьиэ тутуутугар бэрэбинэлэри үрүт-үрдүлэригэр ууран хам туттарарга аналлаах кылгас мас оҥоһук (бэрэбинэлэр үүттэммит дьөлөҕөстөрүгэр саайыллар). Короткий деревянный шкворень, забиваемый между брёвнами строящегося дома для более плотного их скрепления. Бэрэбинэ сыабын элбэҕи бэлэмнээтилэр
4. көсп. Бэйэ-бэйэлэриттэн тэйсэ соҕус биир кэккэнэн иһэр дьон эрээтэ. Ряд, вереница людей
Эшелон диэкиттэн кыранааталар кыырайаллар. Кимэн киирэн иһээччилэр сыаптарыгар түһэн дэлбэритэ ыстаналлар. С. Никифоров
Бурхалей уонна Ахмет, бэйэлэрин роталарын хайыталаһан ылан бараннар, суол икки өттүнэн сыап оҥорон, айдааннаах Чихой диэки киирэн истилэр. Эрилик Эристиин
Сыап кимэн киирэн испитэ. Өлбүттэр уонна бааһырбыттар баар буолбуттара. ГСС
Сыаптаах ыт курдук — олус киҥнээх, куһаҕан майгылаах (киһи). Злой, полный злости (человек — букв. как цепная собака)
Сыаптаах ыт курдук дьон баар буолаллар. НАГ ЯРФС II. Сыаптаах ыт курдук кө- ҥөс — кимиэхэ да тугу да бэрсибэт, биэриэн баҕарбат, олус кэччэгэй, көҥөс (киһи). соотв. как собака на сене
Ол киһиттэн көрдөөмө даҕаны, сыаптаах ыт курдук көҥөс. НАГ ЯРФС II

Якутский → Русский

сыап

1) цепь; тимир сыап железная цепь; ыт сыаба цепь для собаки; ыккын сыапка тут = держать собаку на цепи; 2) перен. цепь, ряд, вереница; хайалар сыаптара цепь гор.


Еще переводы:

строп

строп (Русский → Якутский)

строп тиэрбэс (дэгиэҕэ (крюк), оскуобаҕа (скоба) эбэтэр туорайга (траверса) курууһу иилэргэ аналлаах тимир сыаптан оҥоһуллубут эбэтэр ханааттан хатыллыбыт тиэрбэс.)

конденсатор электрический

конденсатор электрический (Русский → Якутский)

электрическэй конденсатор (диэлектригинэн быыһаммыт икки эбэтэр хас да электродтартан оноһуллар дэтээл. Э. к. электрическэй иитиини мунньар хаачыстыбалаах, сыаптан араардаахха иитиитин сүтэрбэт уратылаах.)

иһиирбэхтээ

иһиирбэхтээ (Якутский → Якутский)

иһиир диэнтэн тиэт
көрүҥ. Сахаар Микиитэ синьиэлин одуулаһа-одуулаһа, иһиирбэхтии турбахтаата. Амма Аччыгыйа
Күнүс баһаар иннигэр Уһанар биир саппыкыһыт …… Иһиирбэхтии баахсанан Биһэр, саҥа сунуур тиһэр, Эн бачыыҥкаҥ сардаҥанан Соппуттуу, килбэчийэр. И. Гоголев
Гусардар уланнар оннуларыгар турунан эрдэхтэринэ, ыраах сыаптан таппат буулдьалар ыйылаһан иһиирбэхтээн ааһыталаатылар. Л. Толстой (тылб.)

лоп

лоп (Якутский → Якутский)

I
сыһ. Мунааҕа, саарбаҕа суох, сөрү-сөп буола (гына). Ровно, точно (подходить, соответствовать чему-л.)
Лоп түбэһэр. Лоп тиийэр.  Саҥатык ыал диэтэххэ, сүөһү-ас дэлэй ыала. Ити өттүнэн, тыа дьонугар, орто баай ыалга лоп киирсэллэр. В. Яковлев
II
тыаһы үт. т. Кэтитэ суох халыҥ, чиҥ эттик ордук улахан эттик үрдүгэр лаппаччы түһэн охсуллар тыаһа. По др а ж а н и е с т у к у мо ло т к а по д ер ев я нной поверхности
Лоп-лоп лобуйар Молотуок тобуйар, Сыаптан сыап сыыйыллар, Сыр-сыр тыргыллар. П. Ойуунускай
ср. тюрк. лоп ‘шум воды, плеск’

цепь

цепь (Русский → Якутский)

сущ
сыап

сорваться

сорваться (Русский → Якутский)

сов. 1. (отделиться) быстан түс, туллан түс; ставня сорвалась ыстаабан туллан түстэ; 2. (свалиться) сууллан түс, быстан түс, мүлчү үктээн түс; глыба снега сорвалась с верхушки горы хайа төбөтүттэн көһөкө хаар быстан түстэ; я сорвался с дерева мин мастан суулуннум; 3. (рванувшись освободиться) төлө бар, мүлчү бар, (быаҕын) быһан бар; собака сорвалась с цепи ыт сыабын быһан барда; 4. (быстро покинуть своё место) ойон тур, ыстанан тур; он сорвался с места и убежал кини олорор сириттэн ойон турда да, сүүрэн хаалла; 5.: у меня сорвалось с языка мин өйдөөбөккө этэн кэбистим; 6. перен. разг. (потерпеть неудачу) түҥнэһин, эстэн таҕыс; сорваться на экзаменах экзамеҥҥа түҥнэһин; 7. перен. разг. (не состояться) тоҕун; дело сорвалось дьыала тоҕунна; # голос сорвался 1) (от напряжения) куолаһа быстан хаалла (саҥа тахсыбат буола); 2) (перешёл из одного тона в другой) куолаһа (эмискэ) алдьанна; как (или будто или словно) с цепи сорвался сыаптан төлө барбыттыы быһыылан (туох да дьүүлүн быһаарбакка оҥорон бар).

кольчатый

кольчатый (Русский → Якутский)

прил. тиэрбэс, тиэрбэстии; кольчатая цепочка тиэрбэс сыап.

звездочка

звездочка (Русский → Якутский)

тиис көлөһө (сыап кэтэрдиллэр тиистээх көлөһө.)

цепьж.

цепьж. (Русский → Якутский)

  1. сыап; железная цепь тимир сыап; 2. цепи мн. (кандалы) сыап, хандалы; 3. цепи мн. перен. (то, что сковывает свободу, волю) сыап, кыаһы; 4. (ряд, вереница) сыап, субурҕа; горная цепь хайа субурҕата; цепь озёр субурҕа күөллэр; 5. перен. (последовательный ряд чего-л.) ситим, салҕаһыы; цепь событий событиелар быстыбат ситимнэрэ; 6. (устройство) сыап; электрическая цепь электрическэй сыап.
лязг

лязг (Русский → Якутский)

м. кылырҕааһын, кычыгырааһын, чыҥкынааһын; лязг цепей сыап кылырҕааһы-на.