м. сэппэрээтэр (биир веществот-тан атын веществоны араарар аппарат).

аат., кэпс. Сэппэрээтэринэн сүөгэйэ холбуллубут үүт, үүт анна. ☉ Обрат.

сэппэрээтэр (туох эмэ уратылаах тус-туһунан (убаҕас, хойуу, бытархай) веществолар булкаастарыттан биирдэрин араарар тэрил.)

сэппэрээтэр (байытыллар булка-даһыктаах кумахтан ханнык эмэ туһааннаах минерал веществоны араарар аппараат. С-дэр минерал эбэтэр атын кытаанах эттик физическэй уратыларыгар олоҕуран оноһуллаллар уонна үлэлииллэр. Холобура, магнит эбэтэр рентген сарданатын көмөтүнэн үлэлиир (рентгено-люминесцентный) С-дэр бааллар.)

сыккыраа диэн курдук
[Мойуор] алааһын халдьаайытыгар дьиэ туттан, буруо таһааран сыккыраппыта. Н. Якутскай
— Муҥар сэппэрээтэрбит уон биир эрэ ытыктааҕа, күнү быһа сыккыратан тахсара. В. Гольдеров
Каренин, аны таһынан тоҕуом диэбит курдук, сэрэнэн кыыс иһитигэр сыккыратан кутан истэ. Тумарча

туохт. Сэппэрээтэринэн үүттэн сүөгэйин араар. ☉ Отделять сливки от молока при помощи сепаратора
Кини пиэрмэҕэ үүт сэппэрээтэрдииргэ көрдөһөн киирбитэ. Д. Таас
Сэппэрээтэрдээбит үүтүн таһааран ампаар ойоҕоһугар турар улахан тимир буочукаҕа кута сылдьар эбит. «ХС»

даҕ. Үрдүк, көнө. ☉ Стройный, высокий
Уһун дьондо маҥан биэтин Лэпсэй уоран сиэбит (тааб.: тиит үөнүн тоҥсоҕой сиирэ). Бу киһи Хаан чаҕаан сэбэрэтэ Хайдаҕый эбит диэн көрдөххө Сул тиитим бастыҥ чууркатын курдук Дьондо маҥан сотолоох эбит. Суорун Омоллоон
Тыҥ дьондо сэппэрээтэр Дыыгыныы олордо. И. Чаҕылҕан

даҕ. Иискэ сыһыаннаах, иискэ аналлаах. ☉ Относящийся к шитью, швейный
Субу суруйа олорор уруучукабытыттан иистэнэр иннэбитигэр тиийэ [өстөөҕү кыайар туһугар] өссө кытаанахтык тутуох, өссө чиҥник туттунуох. Амма Аччыгыйа
Тахсан хат сүөкээн баран, төттөрү симээри гыммыта, иистэнэр холбуйата туох иһин батан киирэр аата диэн суох буолта. Н. Заболоцкай
Хойут хороччу улааппытым кэннэ, сэппэрээтэр, иистэнэр массыына өрөмүөнэ мин илиибэр киирбитэ. «ХС»

сыһ. Күн аайы. ☉ Ежедневно, каждый день
Лена уута күннэтэ атын-атын өҥнөнөр. Н. Якутскай
Михаил Иванович балыыһаҕа күннэтэ үстүү-түөртүү укуолу ылар уонна өссө элбэх таблеткалары, бороһуок эмтэри иһэр. Н. Лугинов
Дьиэ хоту өттүгэр сыста турар муосталаах улахан балаҕаҥҥа үүт астыыллар, сэппэрээтэр ырыата күннэтэ дьиэрэйэр. М. Доҕордуурап

тыаһы үт. туохт. Нарыннык биир күрүстүк дьырылаа («дьир» диэн күөрэгэй саҥатын, ырыатын үтүктүүттэн үөскээбит тыл). ☉ Издавать нежный, переливистый звук (подражание пению жаворонка)
«Дьиридьир» дьирилээн Күөрэгэй туйаарда. Болот Боотур. Күөрэгэйдиир чыычаахпыт Күндээр халлаан урсунуттан Көҕүлэһэн дьирилээтин! С. Васильев
△ Биир күрүстүк илигирии тыаһаа. ☉ Издавать непрерывный однотонный вибрирующий звук
Күөх унаар салгыҥҥа, өрүһү үрдүнэн, Күүгүнүү, дьирилии көтөр аал ыллыаҕа. Күннүк Уурастыырап
Дьиэҕэ остуол иннигэр Сэппэрээтэр дьирилиир. С. Васильев