сыһ. Туох эрэ куһаҕантан сэрэммиттии, куттаммыттыы. ☉ Настороженно, испуганно (смотреть, держаться и т. д. - предчувствуя какую-л. неприятность)
Элен, Наташалаах Анатолийы, дьиксинэрдии хардарыта көрүтэлээн кэбистэ. Л. Толстой (тылб.)

сыһ. Кылапхалап, сэрэммиттии; тугу эрэ күүтэр курдук (ол-бу диэки көр). ☉ Робко, растерянно; тайком; выжидаючи (смотреть по сторонам)
Иҥиэх-чоҥоох көрө олорор. ПЭК СЯЯ

сылдьыгыраа диэнтэн холб. туһ. Туман быыһыттан массыыналар барыһан тахсан, сэрэммиттии оргууй аҕай ааһа сылдьыгыраһаллар. В. Яковлев
Кытыы от саҕатынан ийэ кус оҕолорун батыһыннаран сылдьыгыраспыттара. Далан

сыһ. Дьиксиммиттии, сэрэммиттии (көр, тутун). ☉ Настороженно, осторожно, осмотрительно (смотреть, держаться)
Чөрөлдьүһэр кулгаахтарын Чөрбөлдьүччү туттаннар, Түөрэм үктэл туйахтарын Төгүрүччү уураннар, …… Хотуулаахтык хаамсаллар Косилка соһор аттар. В. Башарин

былтай диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Дьиэлээхтэр өҥөҥнөөтүлэр, былтаҥнаатылар. Суорун Омоллоон
Ол ону [сири] билигин арҕааттан Өрт баран кэлтэччи салаата, Түүннэри көрөбүн, халлаантан, Уот тыла былтаҥныы хамсаата. С. Васильев
«Суһал көмө» тиэргэнтэн Тахсан барда сэрэммиттии. Түннүгүнэн муодаргыы Былтаҥнаатылар. И. Гоголев

чолбоодуй диэнтэн холб. туһ. Сүөһүлэр салгыны сытырҕалаан чолбоодуһаллар. А. Фёдоров
[Бөрө] эрилиспит сырдык харахтарын уота сиргэ саккырыах айылаах чолбоодуһа-чолбоодуһа төттөрү-таары сиэлэн сиксилдьийэ сырытта. Бүөтүр Хара. [Ойуун] харахтара тугу эрэ кэтэспиттии, сэрэммиттии чолбоодуһаллар. «ХС»

дьүһ. туохт. Тыаһы-ууһу истэн кулгаахтаргын сэрэммиттии хамсат (хол., табаны этэргэ). ☉ Навострить уши, напрячь слух, прислушиваясь к чему-л. (напр., об олене)
Сэргэхтик чэрбэҥниир Сэгэй чуор кулгаахтаах, Тамайан айанныыр Таҥарам табата! И. Гоголев

сыһ.
1. Дьигиҥнээн-чугуҥнаан, куттаммыттыы-сэрэммиттии (тутун). ☉ Боязливо вздрагивая, настороженно (держаться)
Кирик-хорук туттубут Лэкиэс …… хос иһин диэки атыллаабакка, кумунан турда. С. Данилов
Өрүү кирик-хорук туттан, …… барыттан бары дьиксинэр, саллар. Н. Лугинов
Володя хайдах кирик-хорук туттар? В. Яковлев
△ Куттаммыттыы-сэрэммиттии, уоран (көрүтэлээ). ☉ Пугливо, настороженно (оглядываться), исподтишка (смотреть)
Халытар кирик-хорук көрбүт …… Хоохойу батыһыннаран киллэрдэ. С. Данилов
— Оттон боруобалаан көрдөххө, — диэбитэ …… ысыыт кирик-хорук көрө-көрө. Н. Гоголь (тылб.)

дьүһ. туохт. Тобуккун бакытан, бытааннык атыллаанан сыҕарый (бакыйа кырдьыбыт киһи туһунан). ☉ Медленно двигаться, с трудом переставляя согнутые в коленях ноги (о старом человеке)
Эмээхсин сэрэммиттии аргыый аҕай били киһи диэки бакаалаата. Д. Таас
Буркун сонун элээмэтин кыбыммытынан үүтээнин диэки бакаалаата. И. Гоголев
Оҕонньор күн аайы маастары ыйыталаһа кулуупка бакаалаан тиийэр да, туһа суох. «ХС»

даҕ., кэпс. Күүркэтиилээх, баар чахчыга суоҕу эбэн биэриилээх. ☉ Преувеличенный, раздутый (о критике, мнении)
Мин олус аһара баһыылаах кириитикэҕэ, ону ааһан, баһааҕырдыыга түбэһэ сылдьыбыттааҕым. С. Данилов
Кини туох да аһара диэн баһыылаах тыллааҕа. Н. Лугинов
«Баһыылаах соҕус буолаарай, абаҕаа?» – Мэтиин Петрович сэрэммиттии ыйытар. А. Кривошапкин (тылб.)