Сылгы кистиирин үтүктэр тыл. ☉ Подражание ржанию лошади
Алталаах-сэттэлээх уол оҕо, талаҕы миинэн баран, «аан-ньаһа!» диидии, аты үтүктэн батыччахтаан кэлэр. П. Ойуунускай

даҕ.
1. Көлөһүн күннээх, дохуоттаах. ☉ Имеющий оплачиваемый труд, трудодень
Оҕом көлөһүннээх киһи буолан, арааһы аһаан эрдэхпин! Амма Аччыгыйа
[Быыпсай:] Ээ, ол эн сэттэлээх кыыһыҥ көлөһүннээх үһү дуу? Суорун Омоллоон
Оо, көлөһүннээх аххан киһи — туспа ыал буоллар дьоллоноохтуо этэ. Болот Боотур

күрт диэнтэн холб. туһ. Ньургун убайыгар хаар күрдьүстэ
 Мин аҕабын кытта бу ыалга сэттэлээхпиттэн ыла саах күрдьүһэн, бурдук тардыһан сырыттахпына, аҕам мас кэрдэ сылдьан тииккэ баттатан өлөн хаалбыта. Амма Аччыгыйа

даҕ. Алларанан субуллар, субулла сылдьар. ☉ Длинный, волочащийся
Сэттэлээх соноҕос сылгы Сунньулу уһун кутуругун Догдоччу быспыт курдук Дуобат хара тыалара Тула үүммүт эбит. П. Ядрихинскай
ср. халх. сундз ‘быть чрезвычайно длинным’

кэрий диэнтэн дьаһ
туһ. Чугас эргин сэби-сэбиргэли барытын, чугастааҕы тыаны-ыыры ордорбокко кэрийдилэр, кэрийтэрдилэр да, кыыс көстүбэтэ. Р. Кулаковскай
Бүөтүргэ сырыттым, сэттэлээх мэниктэник, чобуо кыыһынан бүтүн уопсай дьиэ ыалын барытын кэрийтэрдэ да — биир да ыал кууруссата сымыыттыы илик эбит. Н. Габышев
Кинээстэрэ …… икки киһини ыытан [үүнүүлээх сири] кэрийтэрэн, бэйэтин уонна аймахтарын туһаларыгар кыра дьон отторун быстартаан ылбыт. Эрилик Эристиин

туохт., кэпс. Кими-тугу эмэ хараххын араарбакка көр, одуулас. ☉ Не сводить глаз с кого-чего-л., уставиться на кого-что-л.
Мөөчө чаччыына суруксут аттыгар кэлэн, суругу хайдах суруйарын мыҥаан олордо. Эрилик Эристиин
Тоҕо эрэ бары миигин мыҥыыллар. И. Федосеев
Алталаах-сэттэлээх сэрбэгэр кыысчаан мин ыйытыыбыттан мунааран эдьиийдэрин мыҥаата. С. Федотов

аат. Сиппийэргэ анаан ыарҕа талаҕын баайан оҥоһуллар миинньик. ☉ Связка веток, прутьев тальника для подметания, веник
Сэттэлээх Сэмэнчик ыарҕа сиппииринэн Тиритэн-хорутан, мас сыыһын харбыыр. М. Ефимов
Өлөксөй оһох иннигэр олорон сиппиир баайан будьуктаһар. В. Протодьяконов
Арыпыана оһох чанчыгар сытар эргэ сиппиир талаҕын сыыйа тардан ылбытыгар, Болот төрүт да үөрүйэх киһи, этэ салаһа түстэ. Н. Заболоцкай

аат., кэпс. Олус эдэр, ону-маны соччо быһаарсыбат, билиитэкөрүүтэ кэмчи оҕочоос. ☉ Сопляк, молокосос
Оҕуһу кыайан туппакка сылдьар биир «сыыҥтай» уолу кэтэххэ тэппиккин умуннуҥ дуо? Амма Аччыгыйа
[Байанай:] Уон сэттэлээх уолаттар уонна кыргыттар сэриигэ тылланан барбыппыт. Ол үтүөбүтүгэр ити сыыҥтайдар бүгүн биһигини буулдьата суох өлөрөллөр-өһөрөллөр дуо?! «ХС»

туохт. Сэриигэ кытын. ☉ Воевать, принимать участие в сражениях
Василий, уон алталаах-сэттэлээх уол, кыһыл бартыһааннарга холбоһон, сэриилэһэ барбыта. Амма Аччыгыйа
Бэҕэһээ куораты ылыы кэнниттэн — «Сахалар туйгуннук сэриилэһэллэр», — диэн батальон хамандыыра пуолка хамандыырыгар эппитин истибитим. Т. Сметанин
Бастыҥ суруналыыстар, суруйааччылар, ускуустуба үлэһиттэрэ бөрүөлэрин оннугар саа тутан сэриилэһэ барбыттара. «ХС»

тыаһы үт. т. Тиис быыһынан силлиир тыаһы үтүктүү. ☉ Звукоподражание сплёвыванию сквозь зубы, цырканью
Сэттэлээх сыдьаан сылгы Сиэллээх-кутуругун Сыыйа-баайа туппут курдук Тииһин быыһынан Чыырт-чаарт силлээн кэбистэ. Күннүк Уурастыырап
Баһыыкка саҥата суох оннуттан туран, балаакка таһын өҥөйөөт, «чыырт-чаарт» силлээтэ, уоһун-тииһин сотунна. Л. Попов