Якутские буквы:

Якутский → Русский

сүгэһэрдээх

1) разг. тот, кто имеет ношу (за спиной); 2) перен. разг. бродяга, нищий; сөбүлүөҥ да сүгэһэрдээххэ да тахсыаҥ погов. если полюбишь, выйдешь замуж и за нищего.

Еще переводы:

аччарый

аччарый (Якутский → Якутский)

көр ахчарый
Маннык мааны барахсан хараҕын ортотугар сүгэһэрдээх балыгы түһэрэн аччарыйа турар хайдах эрэ табыгаһа суох курдук көһүннэ. Н. Заболоцкай

күүл

күүл (Якутский → Якутский)

көр куул
Күүл сүгэһэрдээх, илбирийбит таҥастаах Бэһиэччик Суруксуттуун киирэн сыгынньахтанар. А. Софронов
Биир кыра тохтобулга ыга симиллибит күүлү санныгар биллэҕэ быраҕыммыт оҕонньор киирэн кэллэ. Амма Аччыгыйа

манааҕылаах

манааҕылаах (Якутский → Якутский)

аат. Дьиэтэуота, баайа-дуола суох, ыалы кэрийэ сылдьар киһи. ☉ Человек, живущий подаянием, нищий. Сөбүлээбит сүгэһэрдээҕи, баҕарбыт манааҕылааҕы батыһар. Н. Т үгүнүүрэп

сыбыахайдас

сыбыахайдас (Якутский → Якутский)

сыбыахайдаа диэнтэн холб. туһ. Кыраабыл сүгэһэрдээх кыргыттар, дьахталлар хааман сыбыахайдастылар. Н. Босиков
Көр, ити дьахталлар ынахтарыгар саҥа баран сыбыахайдаһан эрэллэр дии. П. Аввакумов

тоорохойдон

тоорохойдон (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс. Тиэтэллээхтик, чэпчэкитик, тэйиэккэлээн эрэрдии хаамп-сүүр (кыра оҕону этэргэ). ☉ Ходить-бегать вприпрыжку (о маленьких детях)
Оскуола аһыллан, …… суумка тутуурдаах, сүгэһэрдээх кып-кыракаан оҕолор тоорохойдоннулар. Э. Соколов

хаһыытаахтаа

хаһыытаахтаа (Якутский → Якутский)

хаһыытаа диэнтэн атаах. Тоҕо, Үтүө куорат Иркутскай Ааһан-сүтэн барбатый
Сүгэһэрдээх уус кытай Хаһыытаахтыы хаамарый? Күннүк Уурастыырап
Дьүүлэдьаабыта суох ыгыллыбыт куолаһынан хаһыытаахтыы турда. Эрилик Эристиин

барыталаа

барыталаа (Якутский → Якутский)

бар диэнтэн төхт
көрүҥ. Уолаттар, кыргыттар үрүҥ дьиэттэн бөлөх-бөлөх күргүөмүнэн тахсан, үрүө-тараа барыталаатылар. Дьүөгэ Ааныстыырап
Кэнники диэкинэн саа сүгэһэрдээх оройуон боломуочунайдара кэлэн, хонук хонон барыталыыр буоллулар. Н. Заболоцкай
Бары саҥатаиҥэтэ суох солуурдарын ылан, тахсан барыталаатылар. В. Яковлев

бөкчөрөҥнөө

бөкчөрөҥнөө (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Эмискэ-эмискэ бөкчөччү туттан ыла-ыла көнүтэлээ (хол., түргэнник хааман иһэн). ☉ Наклоняться и выпрямляться рывками при быстром шаге
Инники тэйиччи, суолу ортотунан сүгэһэрдээх киһи хааман бөкчөрөҥнүүр. Н. Габышев

иэҕэҥнэс

иэҕэҥнэс (Якутский → Якутский)

иэҕэҥнээ диэнтэн холб. туһ. Иэҕэҥнэһэн, бэрт бытааннык сыҕарыйан истилэр. А. Сыромятникова
Хаамсан иэҕэҥнэһэн истилэр. Н. Павлов
Уһун суол былаһын тухары сүгэһэрдээх эмээхситтэр, оҕонньоттор, оҕолор, дьахталлар илин, арҕаа диэки иэҕэҥнэһэн иһэр буолаллар. П. Филиппов
Аттар дьаалаларынан иэҕэҥнэһэн иһэллэрэ. Ч. Айтматов (тылб.)

кыракаан

кыракаан (Якутский → Якутский)

кыра диэнтэн атаах.- аччат. Төрдүскэ эрэ үөрэнэр адьас кыракаан бэдик этэ эбээт! Э. Соколов
Маҥнайгы кылааска саҥа киирбит, онон, сонурҕаан олус дьоһуннаммыт, суумка тутуурдаах, сүгэһэрдээх кып-кыракаан оҕолор тоорохойдоннулар. «ХС»