только мн. күүлэ.

с. күүлэй, күүлэйдээһин; күүлээҥки.

даҕ. Айдааннаах, тыастаах-уустаах, сүпсүлгэннээх. ☉ Шумный, громкий, беспокойный
Күүстээх күйгүөннээх айан, Күүрээннээх күлүмэх көтүү буолла. П. Ойуунускай
Эҕирийэн баран эргиппэт Эриллэҕэс сүүрүктэрдээх, Күйгүөннээх күрүлгэннэрдээх. С. Зверев
Мин Вернери …… күйгүөннээх эдэрдэр ортолоругар көрсүбүтүм. М. Лермонтов (тылб.)
◊ Күйгүөннээх күүлэ фольк. — айдааннаах, күүгэннээх күүлэ. ☉ Шумные, гулкие сени
Олорор дьиэлэрэ буоллаҕына …… сэттэ эһэ тириитэ бүрүөлээх лип халҕан дьиэллээх, көҥүлүнэн үөскээбит күйгүөннээх күүлэлээх. ПЭК ОНЛЯ II
Сүүс бөдөҥ тиит күйгүөннээх күүлэ оҥоһуллубут, күүлэ сэргэ икки ардынан кычыгырыыр сымара таас муоста буолан хаалбыт. ПЭК ОНЛЯ I

самыннар диэнтэн хай
аата. Хотор идэтэ — холуннарыы, Сатыыр идэтэ — самыннарыы, Күннүүр көрө — күүлэй, Таптыыр дьарыга — дьаарбаҥ. Күннүк Уурастыырап

сущ
(ед. ч. нет)
күүлэ

сыһ. Кыычыгыраан тыаһыыр буола, гына. ☉ Так, чтобы заскрипело
Күүлэ муостатын эмиэ кыычыгыраччы үктээн, Бэдэр Харах төннөн киирдэ. И. Гоголев
Сорохтор паркеты кыычыгыраччы үктүүр бөдөҥ дьон. «Кыым»

м., ж. разг. күүлэмсик, күүлэй киһитэ.

кэп I диэнтэн дьаһ
туһ. Миигин көрөөт, ийэ чубуку түөскэ кэптэрбиттии тохтуу түспүтэ, киэҥ харахтара уолуйан, куттанан, ордук кэҥээбиттэрэ. И. Гоголев
Ааныс түөскэ кэптэрэн, төбөтүнэн күүлэ баҕанатыгар охсулунна. «ХС»

мус 2 диэнтэн дьаһ
туһ. Урут бу хочоҕо Никифоров кинээс бүтүн нэһилиэги мунньан, биир күн күүлэй тэрийэн оҕустарара, биир күн мустарара. М. Доҕордуурап
Тохтуу түс, туллугуом, Үлэбин ситэриим. Бу отум ордугун Мустаран бүтэриим. П. Тобуруокап

туохт. Сыыпта оҥор. ☉ Делать шпунты (для плотного соединения деревянных деталей, частей чего-л.), крепить что-л. на шпунтах
Мас кыстыыртан сүгэ аҕала охсон, муостаны түөрдүбүт. Дьолбутугар күүлэ муостатын сыыптаабатахтар, ортоку хаптаһыны тиэрэ тартыбыт. П. Тобуруокап